Smoleń'2016

Najpiękniej położone polskie zamki – Zamek Pilcza w Smoleniu

Zamek Pilcza w Smoleniu położony jest na wzgórzu będącym obecnie także rezerwatem przyrody Smoleń.
Kiedy tam byliśmy w roku 2012 na początku czerwca podejmowane były właśnie decyzje związane z jego przyszłością. Bo teraźniejszość była dość dramatyczna. Poniżej najważniejsze daty z historii zamku z Wikipedii:

  • 1300 r. – w kronice Macieja Stryjkowskiego opisano walki o zamek Pelciszka pomiędzy Wacławem II a Władysławem Łokietkiem, jednak, wbrew temu co dawniej sądzono, być może nie chodziło o zamek Smoleń lub pobliską strażnicę na Skalę Biśnik lub Grodzisku Pańskim, lecz o inny obiekt w Ziemi Sandomierskiej. Niemniej archeolog Błażej Muzolf w odległości 2 km od zamku zlokalizował dwa punkty obronne (Biśnik i Grodzisko Pańskie) datując je na 2 poł. XIII w.[2];
  • 1394 r. – pierwsza pewna wzmianka o zamku, w której wymieniony jest kapelan zamkowy Dominik;
  • 1396 r. – wymieniony został burgrabia zamkowy;
  • przełom XIV i XV w. – właścicielką zamku jest Elżbieta Pilecka-Granowska, III żona króla Władysława Jagiełły;
  • 1414 r. – panem na zamku został syn Elżbiety Granowskiej – Jan z Pilczy (Jan Granowski) herbu Leliwa. Zamek na 200 lat staje się własnością rodu Leliwitów;
  • 1432 r. – wymienione podzamcze z folwarkiem i innymi zabudowaniami gospodarczymi;
  • lata 1492-1515 – na zamku przebywał Biernat z Lublina, który pełnił funkcję kapelana kaplicy zamkowej oraz prywatnego lekarza i sekretarza Jana Pileckiego. Biernat z Lublina w listach bardzo chwalił ten pobyt i podziwiał bogactwo biblioteki zamkowej;
  • 1577 r. – zamek od Anny Pileckiej kupił kasztelan oświęcimski Wojciech Padniewski herbu Nowina i zamieszkał w dworze pod zamkiem (w wielu przewodnikach turystycznych i innych wydawnictwach pojawia się nieprawdziwa informacja, że od Pileckich nabył zamek Seweryn Boner, jednak zamek w Smoleniu nigdy nie należał do Bonerów. Po Pileckich przeszedł od razu w ręce Padniewskiego. Zamek więc rozbudowali Pileccy). Pomimo modernizacji bardzo szybko przestała wystarczać rosnącym w potęgę i bogactwo właścicielom. Ograniczona powierzchnia wzgórza utrudniała dalszą rozbudowę, zaś niekorzystne połączenie komunikacyjne spowodowało, że Wojciech Padniewski najpierw zamieszkiwał w dworze u stóp zamku, a następnie postanowił przenieść się około 1610 r. do Pilicy, gdzie było dość miejsca, by wybudować nową, okazalszą siedzibę (zamek w Pilicy);
  • 1655 r. – Szwedzi zdewastowali zamek;
  • 1657 r. – Stanisław Warszycki planował oddanie zrujnowanego zamku na klasztor Franciszkanów. Nie doszło to jednak do skutku, a klasztor wiek później powstał w Pilicy;
  • 1797 r. – Austriacy przyczynili się znacząco do dewastacji zamku, używając kamienia z murów do budowy komory celnej w Smoleniu;
  • W latach 40. XIX w. zamek nabył Roman Hubicki, który go uporządkował i częściowo zrekonstruował. W wyniku tych prac przy południowej ścianie zamku natrafiono na wiele ludzkich kości i militariów średniowiecznych. Wskazuje to na zbrojny atak na zamek w średniowieczu. Roman Hubicki na zamku w Smoleniu założył słynną fabrykę śrutu „Batawia”;
  • W latach 50. i 60. XX w. zamek zabezpieczono w postaci trwałej ruiny i wykonano wstępne badania architektoniczne. W 1972 r. rozpoczęto prace zabezpieczające mury zamkowe jako „trwałą ruinę”;
  • 2010 r. – w wyniku złego stanu murów oraz katastrofalnej zimy powodującej złamania drzew i zawalenia się narożnika w zamku zachodnim postawiono tablice zakazujące wstępu na zamek. Wycięto kilkadziesiąt drzew w obrębie murów i ich najbliższego otoczenia;
  • 2012 r. – rozpoczęto postępowania przetargowe na zabezpieczenie murów zamku.
Smoleń'2012
Smoleń’2012

Informacje o planach najbliższej przyszłości dla Zamku podano na stronie „Zamek w Smoleniu będzie nową turystyczną atrakcją„: „Wszystko wskazuje na to, że zamek rycerski w Smoleniu odzyska swój dawny blask. Gmina Pilica, która stara się o blisko 3,8 mln zł na jego odrestaurowanie już otrzymała część potrzebnych funduszy i niebawem przystąpi do pierwszych prac.”

Nasz film z roku 2012 przedstawia ówczesny stan zamku:

O tym jak zamek miał wyglądać docelowo można przeczytać na stronie: „Zamek w Smoleniu zmienia się dla turystów „. Na początku lipca br. napisano artykuł: „Ruiny XIV-wiecznego zamku w Smoleniu można już zwiedzać„, a my byliśmy tam około 2 tygodni później. Co ważne w przypadku takich obiektów to dobry gospodarz, a jak czytamy w powyższym artykule: „Zarządzaniem obiektem zajmie się Centrum Dziedzictwa Przyrodniczego w Podlesicach.„.

Smoleń'2016
Smoleń’2016

Jak czytamy na jeszcze nie zaktualizowanej stronie miasta i gminy Pilica: „Na zamek górny wspiąć się można przy pomocy wmurowanych stalowych wsporników tworzących drabinkę lub wejść łagodniejszym zboczem wzdłuż zachodniego muru.” – to już nieaktualne. Teraz na punkty widokowe prowadzą wygodne i bezpieczne wejścia:

Smoleń'2016
Smoleń’2016

Na innej stronie miasta i gminy Pilica można już zobaczyć zdjęcia z zakończonych prac. Oczywiście nasze zdjęcia i film na końcu tego wpisu pokazują także aktualny stan zamku, a jak zobaczycie szczególnie na filmie, to jeszcze wykonywane są drobne zabiegi oczyszczające skały z roślinności. Poniżej ujęcia z wieży zamkowej na część wschodnią:

Smoleń'2016
Smoleń’2016

oraz na część zachodnią:

Smoleń'2016
Smoleń’2016

Z planów prac opisanych na stronie „Remont infrastruktury około turystycznej Zamku w Smoleniu„:

  • urządzenie ścieżki około turystycznej (trasa widokowa oraz przyrodnicza wokół wzgórza zamkowego prowadzona po istniejących traktach pieszych wokół wzgórza zamkowego w obrębie rezerwatu) po istniejącej trasie z wyczyszczeniem i uporządkowaniem jej, z częściowym ogrodzeniem drewnianym, terenowym (wykonanie podkładów drewnianych co 5m) ścieżka piesza na bazie istniejącego zarysu ścieżki częściowo ogrodzona,
  • na istniejącej trasie pieszej odtworzenie w istniejących miejscach schodów terenowych istniejących (odtworzenie w istniejących miejscach),
  • ścieżka wewnątrz ruin zamku, platforma widokowa, (rys historyczno- architektoniczny),
  • nowe schody zewnętrzne prowadzące do zamku w części wschodniej i zachodniej,
  • zabezpieczenie studni na dziedzińcu podzamcza zachodniego,
  • mała architektura – ławki, kosze na śmieci, tablice informacyjne, ogrodzenie, obudowa i ubikacje typu TOI-TOI,
  • wykonanie parkingu (przebudowa istniejącego parkingu i urządzenie nowych miejsc postojowych) , o nawierzchni przepuszczalnej.

praktycznie wszystko zostało już zrealizowane.

Smoleń'2016
Smoleń’2016

Bardzo nas cieszy, że samorząd Pilicy doprowadził skutecznie prace przy częściowej rekonstrukcji, a szczególnie przy zabezpieczeniu tych pięknych ruin i ułatwieniu turystom podziwiania ich z każdej strony i każdego możliwego poziomu/wysokości. Zachęcamy szczególnie do wejścia na najwyższy punkt – wieżę, z której roztacza się piękny widok na okolice.

Smoleń'2016
Smoleń’2016

I widoki z wieży:

Smoleń'2016
Smoleń’2016
Smoleń'2016
Smoleń’2016

W takim stanie można Zamek Pilcza w Smoleniu zaliczyć do Uratowanych Obiektów Zabytkowych w Polsce i polecić go w tej nowej „postaci” do zwiedzania wszystkim fanom zabytków, a zamków w szczególności.

Zapraszamy na nasz film:

Przeczytaj także inne wpisy:

Najpiękniej położone polskie zamki (6) - Krasiczyn
Przepiękna architektura renesansowa, położenie obiektu wśród zieleni i okolicznych bieszcz...
2191 nowych zdjęć, 40 nowych miejsc, 33 nowe filmy
Na początek lata zapraszamy do obejrzenia naszych nowych zdjęć i filmów z roku 2012 począw...
Uratowane obiekty zabytkowe w Polsce - konkurs i pierwsze zgłoszenia
Uratowane obiekty zabytkowe w Polsce - społecznościowa strona powstała 3 lutego 2013 na Fa...
Niby wszyscy o tym wiedzą jak jest źle, ale brak jest konsekwentnej myśli jak realizować ochronę zab...
Na stronie : Miasta, pieniądze i zabytki. Kryzysowa zazdrość o Kraków opublikowany został ...
Najpiękniej położone polskie zamki (33) – Zamek w Reszlu
Niewątpliwie zamek w Reszlu to z jednej strony pięknie położona nad rzeką Sajny budowla wa...
Zabytkowe przeboje przetargowe ANR na Dolnym Śląsku na rok 2014
Wszystkim Fanom zabytków mającym odpowiednie środki finansowe na ich ratowanie polecamy te...
Edukacja i zrozumienie - recepta na skuteczną ochronę zabytków. Piękny dwór - Radonie.
W ostatnim numerze "Spotkań z Zabytkami" obecna Pani Minister MKiDN Małgorzata O...
Najpiękniej położone polskie zamki - Szymbark (warmińsko-mazurskie)
Czternastowieczny Zamek w Szymbarku niedaleko Iławy w województwie warmińsko-mazurskim odw...
Spędź Dzień Kobiet (a może cały weekend) w ciekawym miejscu historycznym
Za niecałe dwa tygodnie, akurat w weekend 8.03.2015, będziemy mieli w kalendarzu Dzień Kob...
Kolejne certyfikaty uznania dla uratowanych obiektów zabytkowych
W zakończonym wczoraj (9.01.2016) konkursie kolejne dwa uratowane obiekty zabytkowe uzyska...
Inowłódz - zamek uratowany dla turystów i lokalnej społeczności
Kiedy kilka lat temu odwiedziliśmy Inowłódz (fotografie dostępne w naszej galerii tutaj), ...
Przed smogiem schroń się w zabytkowej kopalni soli w Wieliczce
Od początku roku 2017 alarmy smogowe zaczęły coraz częściej docierać do naszej świadomości...

Dodaj komentarz