Archiwa tagu: Szlak Orlich Gniazd

Najpiękniej położone polskie zamki (11) – Pieskowa Skała

Tajemnicze średniowiecze, rycerze, zamki i ich legendy – to przyciąga turystów jak magnes. Kolejnym zamkiem w naszym cyklu jest zamek w Pieskowej Skale (mapa: Pieskowa Skała) położony na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego.

Pieskowa Skała
Pieskowa Skała

Peskenstein według Wikipedii pojawił się w źródłach pisanych w 1315 roku – taka była jego pierwsza historyczna nazwa. Choć zapewne już wcześniej znajdowała się tu warownia.

Położony na wysokiej skale nad doliną Prądnika zamek był jednym z wielu na tzw. Szlaku Orlich Gniazd. Pełnił rolę strażnicy dla drogi z Krakowa na Śląsk.

Pieskowa Skała
Pieskowa Skała

Za budowniczego zamku przyjmuje się Kazimierza Wielkiego. Kilka dat z historii zamku:

1377 – zamek z rąk Ludwika Węgierskiego (1370- 1382 król Polski) otrzymuje Piotr Szafraniec z Łuczyc herbu Starykoń, podstoli krakowski jako zadośćuczynienie za ranę z rąk węgierskich dworzan króla. Jak napisano w Leksykonie Zamków w Polsce – dokument z roku 1386 wystawiony przez Władysława Jagiełłę określa nadanie jako czasowe. A dopiero w roku 1422 zamek stał się własnością rodu Szafrańców.  Pomimo różnych kłopotów tej rodziny zamek był w XV wieku rozbudowywany. Renesans przyniósł zamkowi obecny kształt za sprawą Stanisława Szafrańca, który jako wojewoda sandomierski stworzył tu rezydencję z arkadowym dziedzińcem

Pieskowa Skała
Pieskowa Skała

i loggią widokową nad ogrodem:

Pieskowa Skała
Pieskowa Skała

1608 – po śmierci ostatniego przedstawiciela rodu Szafrańców zamek i okoliczne dobra stały się własnością Macieja Łubnickiego. Po którym było kilku właścicieli, aż w 1640 roku przeszedł w ręce Jana Zebrzydowskiego – miecznika koronnego. Jego syn rozbudował zamek, szczególnie od strony wschodniej, ale nie pomogło to za bardzo gdy w roku 1655 zamek był zdobywany przez Szwedów. Wtedy budowla uległa poważnym zniszczeniom.

Pieskowa Skała
Pieskowa Skała

1718 ,1850,1863 to lata kolejnych nieszczęść – zamek ulegał wtedy pożarom. Był jednak odbudowywany przez kolejnych właścicieli: Wielopolskich i Mieroszewskich.

1902 – zamek zostaje wykupiony z rąk prywatnych przez Towarzystwo Akcyjne Pieskowa Skała, założone przez Adolfa Dygasińskiego, które zorganizowało tu pensjonat.

1950-1963 – po przejęciu przez Skarb Państwa i generalnym remoncie zamek stał się Oddziałem Państwowych Zbiorów Sztuki na Wawelu.

Piękne położenie zamku oraz liczne okoliczne atrakcje krajobrazowe – np. Maczuga Herkulesa

Maczuga Herkulesa
Maczuga Herkulesa

sprawiają, że miejsce to jest żelaznym punktem wycieczek w okolice Krakowa. Bywał on także fotogenicznym plenerem dla kilku filmów np. „Janosik” czy „Stawka większa niż życie”.

Pieskowa Skała
Pieskowa Skała

Z zamkiem wiąże się też legenda – w jego baszcie była więziona jedna z córek Toporczyków, Dorotka, która była zakochana w giermku grającym na lutni. Jednak została przemocą wydana za starego Szafrańca. Niedługo potem zjawił się jednak kochanek przebrany za zakonnika aby wyrwać ją z rąk starca. Oboje zostali jednak schwytani przez służbę i otrzymali iście średniowieczne wyroki: giermka rozszarpały konie, wlokąc go po okolicznych wzgórzach, a Dorotka zginęła śmiercią głodową w baszcie zamkowej. Jej wierny pies wdrapywał się na skałę (nazywaną w związku z tym Pieskową) i do baszty przynosił resztki jedzenia. A skała, na której znajdowało się legendarne więzienie nosi imię Dorotki.

Więcej zdjęć zamku można znaleźć na naszych stronach:

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2000-1.php

oraz

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2003-1.php

Internetowa strona zamku to:

http://www.pieskowaskala.eu oraz http://pieskowaskala.pl

Pieskowa Skała
Pieskowa Skała

Zapraszamy do lektury drugiego wpisu o Pieskowej Skale – Pieskowa Skała – krajobrazowy diament Polski.

.

Najpiękniej położone polskie zamki (7) – Zamek Ogrodzieniec – Podzamcze

Szlak Orlich Gniazd wiedzie między innymi przez Podzamcze, gdzie znajduje się kolejny pięknie położony Zamek Ogrodzieniec (mapa: Zamek Ogrodzieniec).

Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec

Wykorzystując naturalne ukształtowanie terenu – wysokie skały z kilku stron – Bolesław Krzywousty już w XIII wieku wybudował tu pierwsze umocnienia. W 1241 roku zniszczył je najazd tatarski. W połowie XIV wieku powstał w tym miejscu zamek gotycki, będący siedzibą rycerskiego rodu Włodków Sulimczyków. Potem zamek zmieniał dość często właścicieli, aż w 1523 roku kupił go żupnik krakowski Jan Boner piastujący stanowisko burgrabii, który  latach 1530-1545 zbudował zamek renesansowy na miejscu dawnego zamku gotyckiego.

Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec

Późniejsze losy zamku to niestety wojny i zniszczenia. W 1655 roku zamek został częściowo spalony przez wojska szwedzkie, które przez 2 lata niszczyły zabudowania zamkowe. Potem, w roku 1702 znowu Szwedzi wzniecili pożar, który zniszczył większą część zamku i po tym zdarzeniu nie podjęto już jego odbudowy. Ostatni mieszkańcy opuścili budowlę około 1810 roku. Kolejni właściciele doprowadzili zamek praktycznie do całkowitej ruiny wykorzystując go jako składnicę materiałów budowlanych. Po II wojnie światowej przeprowadzono prace zabezpieczające i zamek w formie trwałej ruiny udostępniono dla zwiedzających w 1973 roku.

Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec

Z zamkiem wiąże się sporo ciekawostek – np. badacze zjawisk paranormalnych twierdzą, że jest to miejsce nawiedzone. Czarny Pies z Ogrodzieńca pojawia się tu w niektóre noce i straszy turystów biegając po murach zamku.

Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec

Zamek występował w kilku filmach np. w Janosiku (1973), Rycerzu (1980), Zemście (2001). Ten ostatni film pozostawił trwałe zmiany w zamkowych murach:

Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec

Na zamku odbywają się też różne imprezy:

Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec

które w tej pięknej scenerii są szczególnie atrakcyjne.

Warto zajrzeć do wnętrza zamku:

Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec

które z bliższej odległości, pomimo jedynie zachowanych ruin murów, daje wyobrażenie o wielkości tej budowli i ogromu pracy, jaki trzeba było włożyć w jego budowę czy kolejne odbudowy po cyklicznych zniszczeniach.

Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec

Sam zamek i jego najbliższe otoczenie jest terenem bardzo chętnie odwiedzanym przez turystów, a także amatorów wspinaczki skałkowej ze względu na położenie wśród licznych w tym rejonie wapiennych skał.

Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec

Zamek trzeba obejrzeć z każdej dostępnej strony, gdyż jego bryła jest świetnie wkomponowana w otoczenie i pokazuje jak dobrze jego budowniczowie poradzili sobie z postawionym przed nimi zadaniem:

Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec

Warto też odbyć dłuższy spacer na sąsiednie pagórki, z których można obejrzeć imponującą panoramę zamku:

Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec
Zamek Ogrodzieniec
Podzamcze i Zamek Ogrodzieniec
Podzamcze i Zamek Ogrodzieniec

Dokładniejsze informacje o zamku można znaleźć na jego domowej stronie:

http://www.zamek-ogrodzieniec.pl

a także w Wikipedii:

http://pl.wikipedia.org/wiki/Zamek_Ogrodzieniec

Więcej zdjęć zamku znajdziecie także na naszych stronach:

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2000-0.php

oraz

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2003-4.php

Warto też pamiętać, że zamek leży w miejscowości Podzamcze, choć sporo turystów myśli że Ogrodzieniec to właściwa nazwa administracyjna. Do Podzamcza warto pojechać na cały dzień, lub nawet dłużej. W okolicy spokojnie znajdziemy miejsca noclegowe w kwaterach agroturystycznych lub na polach namiotowych, a jeśli po nasyceniu się widokami odczujemy także zwiększony apetyt na bardziej kaloryczne rzeczy to na miejscu znajdziemy także wiele miejsc, gdzie można będzie spróbować np. bigosu jurajskiego, żurku wiedźmy, albo innych przysmaków Białej Damy.

Podzamcze - Zamek Ogrodzieniec'2012
Podzamcze – Zamek Ogrodzieniec’2012

Od 2008 roku na Górze Birów:

Góra Birów
Góra Birów

położonej na północ od Zamku Ogrodzieniec dostępny jest Gród – rekonstrukcja drewnianej osady z okresu wczesnego średniowiecza, która istniała tu w rzeczywistości do połowy XIII wieku.

Więcej informacji o Grodzie na Górze Birów można znaleźć na stronie:

http://www.gorabirow.pl