Archiwa tagu: średniowiecze

Najpiękniej położone polskie zamki (11) – Pieskowa Skała

Tajemnicze średniowiecze, rycerze, zamki i ich legendy – to przyciąga turystów jak magnes. Kolejnym zamkiem w naszym cyklu jest zamek w Pieskowej Skale (mapa: Pieskowa Skała) położony na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego.

Pieskowa Skała
Pieskowa Skała

Peskenstein według Wikipedii pojawił się w źródłach pisanych w 1315 roku – taka była jego pierwsza historyczna nazwa. Choć zapewne już wcześniej znajdowała się tu warownia.

Położony na wysokiej skale nad doliną Prądnika zamek był jednym z wielu na tzw. Szlaku Orlich Gniazd. Pełnił rolę strażnicy dla drogi z Krakowa na Śląsk.

Pieskowa Skała
Pieskowa Skała

Za budowniczego zamku przyjmuje się Kazimierza Wielkiego. Kilka dat z historii zamku:

1377 – zamek z rąk Ludwika Węgierskiego (1370- 1382 król Polski) otrzymuje Piotr Szafraniec z Łuczyc herbu Starykoń, podstoli krakowski jako zadośćuczynienie za ranę z rąk węgierskich dworzan króla. Jak napisano w Leksykonie Zamków w Polsce – dokument z roku 1386 wystawiony przez Władysława Jagiełłę określa nadanie jako czasowe. A dopiero w roku 1422 zamek stał się własnością rodu Szafrańców.  Pomimo różnych kłopotów tej rodziny zamek był w XV wieku rozbudowywany. Renesans przyniósł zamkowi obecny kształt za sprawą Stanisława Szafrańca, który jako wojewoda sandomierski stworzył tu rezydencję z arkadowym dziedzińcem

Pieskowa Skała
Pieskowa Skała

i loggią widokową nad ogrodem:

Pieskowa Skała
Pieskowa Skała

1608 – po śmierci ostatniego przedstawiciela rodu Szafrańców zamek i okoliczne dobra stały się własnością Macieja Łubnickiego. Po którym było kilku właścicieli, aż w 1640 roku przeszedł w ręce Jana Zebrzydowskiego – miecznika koronnego. Jego syn rozbudował zamek, szczególnie od strony wschodniej, ale nie pomogło to za bardzo gdy w roku 1655 zamek był zdobywany przez Szwedów. Wtedy budowla uległa poważnym zniszczeniom.

Pieskowa Skała
Pieskowa Skała

1718 ,1850,1863 to lata kolejnych nieszczęść – zamek ulegał wtedy pożarom. Był jednak odbudowywany przez kolejnych właścicieli: Wielopolskich i Mieroszewskich.

1902 – zamek zostaje wykupiony z rąk prywatnych przez Towarzystwo Akcyjne Pieskowa Skała, założone przez Adolfa Dygasińskiego, które zorganizowało tu pensjonat.

1950-1963 – po przejęciu przez Skarb Państwa i generalnym remoncie zamek stał się Oddziałem Państwowych Zbiorów Sztuki na Wawelu.

Piękne położenie zamku oraz liczne okoliczne atrakcje krajobrazowe – np. Maczuga Herkulesa

Maczuga Herkulesa
Maczuga Herkulesa

sprawiają, że miejsce to jest żelaznym punktem wycieczek w okolice Krakowa. Bywał on także fotogenicznym plenerem dla kilku filmów np. „Janosik” czy „Stawka większa niż życie”.

Pieskowa Skała
Pieskowa Skała

Z zamkiem wiąże się też legenda – w jego baszcie była więziona jedna z córek Toporczyków, Dorotka, która była zakochana w giermku grającym na lutni. Jednak została przemocą wydana za starego Szafrańca. Niedługo potem zjawił się jednak kochanek przebrany za zakonnika aby wyrwać ją z rąk starca. Oboje zostali jednak schwytani przez służbę i otrzymali iście średniowieczne wyroki: giermka rozszarpały konie, wlokąc go po okolicznych wzgórzach, a Dorotka zginęła śmiercią głodową w baszcie zamkowej. Jej wierny pies wdrapywał się na skałę (nazywaną w związku z tym Pieskową) i do baszty przynosił resztki jedzenia. A skała, na której znajdowało się legendarne więzienie nosi imię Dorotki.

Więcej zdjęć zamku można znaleźć na naszych stronach:

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2000-1.php

oraz

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2003-1.php

Internetowa strona zamku to:

http://www.pieskowaskala.eu oraz http://pieskowaskala.pl

Pieskowa Skała
Pieskowa Skała

Zapraszamy do lektury drugiego wpisu o Pieskowej Skale – Pieskowa Skała – krajobrazowy diament Polski.

.