Archiwa tagu: ruiny

Uratowane wzgórze zamkowe w Sochaczewie zaprasza nie tylko do zwiedzania

Kiedy w 2005 roku odwiedziliśmy wzgórze zamkowe w Sochaczewie wyglądało ono bardzo malowniczo z pewnej odległości:

Wzgórze zamkowe w Sochaczewie'2005
Wzgórze zamkowe w Sochaczewie’2005

Z bliska widok był trochę mniej malowniczy:

choć nie pozbawiony uroku.

Projekt zabezpieczenia wzgórza zamkowego był gotowy od 2009 roku i już w tej fazie wzbudzał wiele emocji. Wtedy myślano już także o ewentualnej odbudowie – krótki cytat ze wskazanej strony:
Aby w ogóle zatem móc myśleć o odbudowie obiektu należało w pierwszej kolejności podjąć się zabezpieczenia zagrożonego zabytku. Planowaną, ratunkową interwencję można zatem traktować jako pierwszy-niezbędny krok w procesie zakładanego podniesienia zamku z ruiny, o co oczywiście zabiegać będziemy w dalszej perspektywie. W samych zapisach projektowych ewentualna odbudowa jest zresztą uwzględniona. … Zabezpieczenia skarp zostały zaprojektowanie ze znaczną nadwyżką wytrzymałości-tak, aby były w stanie unieść ciężar przyszłej kubatury (odbudowy). Poza tym jak już wspominałem pozostawiono 2 metry od powierzchni wzgórza bez żadnych zabezpieczeń i o łagodnym nachyleniu skarp specjalnie po to, aby umożliwić budowlaną oraz archeologiczną interwencję.“.

Ale trzeba tu podkreślić bardzo ważną rolę stowarzyszenia “Nasz Zamek“, o którego trudnych początkach warto przeczytać na tej stronie. Powyższe zdjęcia wykonaliśmy 15-05-2015, a niecały tydzień wcześniej  9 maja 2005 r. odbyło się pierwsze spotkanie ws. organizacji badań archeologicznych na Wzgórzu Zamkowym w Sochaczewie. Jak napisano na stronie stowarzyszenia: “Nasze Stowarzyszenie jest powstałą w 2006 r. organizacją, stworzoną przez aktywnych ludzi, pragnących działać w obszarze historii oraz dziedzictwa kulturowego Sochaczewa i ziemi sochaczewskiej. U podstaw powołania Stowarzyszenia legła chęć podjęcia działań badawczych i ratowniczych dla ruin Zamku Książąt Mazowieckich w Sochaczewie. “.

Polecamy lekturę stron Stowarzyszenia “Nasz Zamek” wszystkim zainteresowanym ratowaniem obiektów zabytkowych w Polsce. Warto tę lekturę zacząć od notek o ludziach je tworzących,  gdyż to dzięki takim aktywnym i zaangażowanym osobom możliwe jest to, co inni uważają za niemożliwe. Szkoda, że kalendarium kończy się wpisem z roku 2010, choć są też inne wpisy spoza kalendarium z lat późniejszych.

Obszerny wpis o dziejach zamku w Sochaczewie autorstwa Łukasza Popowskiego (obecnego prezesa Stowarzyszenia “Nasz Zamek”) polecamy do lektury na stronie: “Tajemnice zamku w Sochaczewie“. Zachęcamy także do lektury historii zamku na tej stronie.

11 listopada 2013 wzgórze zamkowe zostało otwarte po zakończeniu kilku etapów prac. W tym czasie, jak napisano we wskazanym artykule: “w pierwszej kolejności trzeba zająć się najbliższym otoczeniem pięknego dziś wzgórza. Jego uroda, podkreślona wielokolorowymi nasadzeniami bluszczu na stokach, zdobna w funkcjonalne podejścia i podjazdy dla osób niepełnosprawnych, zbyt kontrastuje z rozlatującymi się chodnikami parku, a przede wszystkim obskurną, zaniedbaną i nieużytkowaną od kilku lat muszlą koncertową. … Ów kontrast wzbudził żywą dyskusję naszej społeczności. Niestety, wniosek do Budżetu Obywatelskiego o rozbiórkę muszli i stworzenie w jej miejscu miejskiego placu nie został zakwalifikowany pod głosowanie jako przekraczający koszt 1 miliona złotych“.

Podczas naszej ostatniej wizyty (30.09.2017) na wzgórzu zamkowym widok na otoczenie zamku był taki:

Sochaczew'2017 - muszla koncertowa pod wzgórzem zamkowym.
Sochaczew’2017 – muszla koncertowa pod wzgórzem zamkowym.

Byłoby faktycznie dobrze, gdyby otoczeniem zamku zajęto się całościowo, aż do obszarów sąsiadujących z rzeką Bzurą – mapka z zamkiem poniżej:

Jak można przeczytać na stronie: “Przed kilku laty założono tuż pod wzgórzem zamkowym tor motocrossowy, dewastując otoczenie zabytku. Nie pytano o zdanie wojewódzkiego konserwatora zabytków, nie mówiąc już o uzyskaniu niezbędnych zezwoleń. Budując dojazd do toru podcięto w kilku miejscach zbocza wzgórza, powodując powstanie nowych obrywów. Samo wzgórze zamkowe zeszpecono, ustawiając kilkanaście żelaznych słupków, połączonych bezkształtną podmurówką. Przypuszczalnie, miało to być ogrodzenie. Wiodące na wierzchołek wzgórza schody zaopatrzono w barierę z grubych rur i kątownika. W latach 1988 – 1989 Miejski Dom Kultury rozbudował znajdującą się na Podzamczu muszlę koncertową. Ozdobiono ją ceglanymi blankami i blaszanymi wieżyczkami, mającymi ponoć nawiązywać do architektury średniowiecza. Tymczasem obiekt przybrał wygląd kiepskiej dekoracji do przedstawienia w prowincjonalnym teatrze amatorskim, stał się uosobieniem kiczu.

Zamek w Sochaczewie – to obiekt in sensu stricto nieszczęśliwy, niszczony sukcesywnie przez historię oraz przez ludzką głupotę i zaniedbanie. W latach siedemdziesiątych naszego wieku obsunęła się jedna ze ścian wschodniego skrzydła warowni. Istnieją poważne podstawy do obaw, iż z czasem ulegną również zniszczeniu nawet lepiej zachowane partie zamku, pozbawione od wielu lat konserwacji. Jedynym ratunkiem dla ruin jest likwidacja tutejszego toru motocrossowego i jak najszybsze podjęcie prac konserwatorsko-budowlanych. Nie stać na nie jednak miasta Sochaczewa, na którego obszarze stoi zabytkowy obiekt. Być może ratunek dla sochaczewskiego wzgórza jest blisko. Ruinami zamku zainteresowane jest bowiem Stowarzyszenie Odnowy Sochaczewa “Zamek”, które ma zamiar podjąć działania na rzecz ratowania obiektu dla przyszłych pokoleń Sochaczewian.“. – tak napisano około 2001 roku.

O problemach przy realizacji prac ratunkowych przy wzgórzu też było głośno – warto zajrzeć do artykułu “Co z tym zamkiem?“, następnie do opisu prac naprawczych tutaj “Po majówce rusza naprawa wzgórza zamkowego w Sochaczewie“.

Kolejne zdjęcia z naszej wizyty na zamku poniżej:

Warto dodać, że zamek jest częścią nowego Szlaku Książąt Mazowieckich. Zachęcamy do lektury ciekawego wywiadu z Łukaszem Popowskim z grudnia 2015 roku – “Zamek po mazowiecku“, w którym kilka zdań także o perspektywie odbudowy: “Od początku prac projektowych związanych z zabezpieczeniem ruin, przewidywano w przyziemiu zachodniego skrzydła odtworzenie czterech izb z przeznaczeniem na cele muzealne. Z uwagi na dużą ilość zachowanej zabytkowej substancji relatywnie niewielkim nakładem prac, uzyskalibyśmy zadowalający efekt. Odtworzone przestrzenie mogłyby służyć do zapoznawania się z dziejami zamku i miasta, pozwoliłyby organizować ważne dla lokalnej społeczności wydarzenia. Stworzyłoby to warunki do ciekawej promocji miasta. Dzięki temu wróciłoby pozytywne oddziaływanie zamku, co zawsze miało miejsce i było procesem naturalnym.“.

Ale ruiny zamku w Sochaczewie to także miejsce na zwykłe spotkania mieszkańców lub turystów, a także mniej oczywiste uroczystości prywatne np. śluby – a w tym zakresie zachęcamy do lektury artykułu “Pierwszy ślub na zamku!“, z którego krótki cytat: “Cieszymy się, że od momentu zabezpieczenia pozostałości najcenniejszego sochaczewskiego zabytku, coraz więcej ważkich wydarzeń odbywa się właśnie w murach warowni. Już nie tylko imprezy plenerowe, jak choćby Zawisza Czarny nad Bzurą, nie tylko uroczyste sesje Rady Miejskiej, ale również tak istotna z punktu widzenia każdego człowieka uroczystość jaką jest zawarcie związku małżeńskiego. Te wszystkie okoliczności są dla nas wyjątkową nagrodą za ponad 10 lat ciężkiej pracy, której celem było nie tylko przebadanie i uratowanie ruin zamku, ale przede wszystkim zmiana postrzegania obiektu przez mieszkańców Sochaczewa. W naszych planach zabytek, ze stojącej u progu samoistnej destrukcji, zaniedbanej i zapomnianej ruiny, stać miał się „Naszym Zamkiem”, zamkiem Nas Wszystkich, czyli sochaczewian. Jeżeli dziś mieszkańcy miasta już są gotowi zawierać w zamkowych murach związki małżeńskie, to chyba można przyjąć, że ten najtrudniejszy cel realizuje się właśnie na naszych oczach.” – to chyba najlepsze podsumowanie tego co z tym pięknym miejscem udało się zrobić dzięki zaangażowaniu lokalnej społeczności i aktywności zwykłych ludzi kochających swoją lokalną ojczyznę.

Zapraszamy na nasz krótki film z tego miejsca:

Najpiękniej położone polskie zamki (2) – Zamek Bolczów – Janowice Wielkie

Zamki w Niedzicy i Czorsztynie – opisane w poprzednim wpisie – są przepięknie położone na skalnych brzegach Zbiornika Czorsztyńskiego, do którego wpływa Dunajec ujarzmiony zaporą poniżej niedzickiego zamku. Zapora jest tutaj zarówno świetnym punktem widokowym na oba zamki, jak też najkrótszym szlakiem – oprócz drogi wodnej – pomiędzy zamkami. I warto odbyć wycieczkę z Niedzicy poprzez zaporę do zamku w Czorsztynie albo w sezonie letnim udać się w rejs kursującym po wodach tego pięknego zbiornika wodnego stateczkiem wycieczkowym. W sumie wysiłek stosunkowo niewielki, a widoki zapadające na długo w pamięć.

Z kolei zamek, do którego odwiedzin zachęcamy w tym odcinku naszego cyklu wymaga już większego wysiłku. Szlak prowadzi nas praktycznie z każdego punktu startowego przez piękny las. Po niecałej godzinie spokojnego spaceru pod górkę docieramy w pobliże Zamku Bolczów niedaleko Janowic Wielkich na Dolnym Śląsku (mapa dostępna jest na stronie: http://tripsoverpoland.pl/?s=znajdz1.php?Janowice%20Wielkie).

Zamek Bolczów
Zamek Bolczów

Dobrze zachowane mury pomimo wielowiekowej historii (pierwsze wzmianki o zamku pochodzą z 1375 roku) pokazują nam konstrukcję wykorzystującą miejscowe skałki granitowe.

Zamek Bolczów
Zamek Bolczów

Jak napisano w Wikipedii: “Zachowane do dziś ruiny pozwalają odtworzyć trzy główne części budowli, na które składają się: zamek średniowieczny, złożony z murów obwodowych, budynku mieszkalnego i czworobocznej wieży; część XV-wieczna, składająca się z dwóch dziedzińców, muru południowego z otworami strzelniczymi oraz część XVI-wieczna, z której zachowały się mury barbakanu, basteje oraz brama wjazdowa.

Zamek Bolczów
Zamek Bolczów

Zamek Bolczów

Zamek Bolczów

Razem z otaczającą zielenią wyrastającą ze skalistego podłoża zamek komponuje się znakomicie zachęcając do spędzenia w nim i wokół niego dłuższej chwili… choć i kilka godzin nie będzie za wiele.

Zamek Bolczów
Zamek Bolczów

Spacer wokół zamku, wśród skał poprzecinanych korzeniami rosnących tu drzew, po mniejszych lub większych pagórkach to znakomity relaks i dla ciała i dla ducha.

Zamek Bolczów
Zamek Bolczów

Krótką historię zamku można przeczytać na poniższym zdjęciu:

Zamek Bolczów
Zamek Bolczów

A więcej informacji można znaleźć w artykule: http://pl.wikipedia.org/wiki/Zamek_Bolcz%C3%B3w
lub na tej stronie.

Więcej zdjęć zamku można zobaczyć na naszej stronie: http://tripsoverpoland.pl/?s=2006-4.php oraz w naszym filmie:

Przyłącz się do akcji: RATUJEMY POLSKIE ZABYTKI

Przeglądając zdjęcia polskich zabytków na naszej stronie http://tripsoverpoland.pl zapewne zauważyliście Państwo wiele miejsc albo w stanie trwałej ruiny, albo do takiego stanu niestety szybko zmierzających. Takie miejsca mają swój urok, ale tym razem nie o tym chcieliśmy napisać.

Płonina
Płonina

Na stronie: http://ratujemypolskiezabytki.blogspot.com jej autor opisuje pomysł na zapobieżenie najgorszemu – śmierci zabytków przez pozostawienie ich samym sobie i czasami także ich właścicielom, którzy traktują dziedzictwo historyczne jako sposób na dorobienie się poprzez zrównanie takich obiektów z ziemią.

Ratujemy polskie zabytki
Ratujemy polskie zabytki

My przyłączając się do tej akcji chcemy także zwrócić uwagę stosownych władz na ginące na naszych oczach obiekty historyczne. Wiele z nich można jeszcze ocalić od zagłady i przywrócić do dawnej świetności ku pożytkowi naszemu i przyszłych pokoleń.

Cytując autora akcji: „Organizowana przez nas akcja ma na celu wysłanie do władz państwowych – ministerstwa a także samorządowych (gmina, powiat) jak najwięcej listów z informacją o tych zamkach i prośbą o jak najszybszą interwencję. Mamy nadzieję, że dla wszystkich tych, dla których los naszych zabytków nie jest obojętny przyłączą się do tej akcji. Osoby chętne na udział w akcji proszę o przysłanie na adres: ratujmyzabytki@op.pl swojego zgłoszenia. W emailu zwrotnym prześlemy treść listu, który będą Państwo musieli wydrukować i wysłać go przez Pocztę Polską na podany i wybrany przez Was adres (Ministerstwo, powiat, gmina). Dobrze by było aby był to list polecony ale do zostawiamy już do Państwa decyzji. Może to zwróci uwagę władz na istniejący jednak problem ochrony zabytków.

Z góry dziękujemy za udział w akcji i mamy nadzieję, że przyłączą się Państwo do działań mających na celu obronę naszych zabytków, naszej historii.

Jeżeli w Waszej okolicy jest jakiś niszczejący zamek, pałac czy dwór to prosimy o zgłoszenie tego faktu poprzez podany wyżej adres e-mail. Dobrze byłoby dołączyć obecne zdjęcie budowli.”

Zachęcamy Państwa do udziału w  akcji:

http://ratujemypolskiezabytki.blogspot.com

Jeśli masz stronę www lub blog, albo tylko dobre chęci w tym zakresie to bądź z nami.

Poniżej kilka przykładów nieszczejących zabytków:

Guzów
Guzów
Wielkie Oczy
Wielkie Oczy
Stare Oleszyce
Stare Oleszyce
Stary Dzików
Stary Dzików
Narok
Narok