Schron kolejowy w Konewce

Chłodne atrakcje na upalne dni – Konewka i Jeleń

Tytuł tego wpisu może wydawać się trochę dziwny, ale historyczne atrakcje z miejscowości Konewka i Jeleń potrafią dać solidną dawkę rzeczywistego chłodu, szczególnie w upalne dni.

Schron kolejowy w Konewce
Schron kolejowy w Konewce

Warto poznać historię obu miejsc, choć tylko jedno z nich jest obecnie formalnie udostępnione do zwiedzania i  w miarę bezpieczne. Drugie czeka na zajęcie się nim i jest dość zaniedbane, a także niebezpieczne ze względu na brak oświetlenia i wystające elementy konstrukcyjne.
Ze strony Bunkier w Konewce zacytujemy dla zachęty fragment historii tych miejsc: „Budowa schronów w Konewce i Jeleniu była następstwem utworzenia w końcu 1939 r. w Spale siedziby ważnego niemieckiego ośrodka dowodzenia Ober-Ost. Oberbefehlhaber der Ost – czyli Dowództwo Wojskowe na Wschodzie obejmowało swoim zasięgiem wschodnie tereny okupowanej Polski (Generalnego Gubernatorstwa) i tereny Prus wschodnich graniczące ziemiami zajętymi przez Związek Radziecki.
Przewidując wybuch konfliktu zbrojnego ze stalinowską Rosją Hitler polecił budowę umocnionych centrów dowodzenia, z których niemieccy dowódcy bezpiecznie mogli by dowodzić rozwinięciem operacji wojskowych na wschodzie. W Spale postanowiono ulokować dowództwo Grupy Armii Środek. Przedsięwzięciu nadano kryptonim „Anlage Mitte” (Obszar Środek). Dwa pozostałe ośrodki powstały: w Prusach Wschodnich – Anlage Nord (późniejsza kwatera główna Hitlera Wolfschanze oraz kilka innych kwater w okolicy) i na Podkarpaciu – Anlage Süd w Strzyżowie i Stępinie.
Miejsca do budowy ufortyfikowanych stanowisk dowodzenia wytyczono we wsiach Konewka i Jeleń, w początkach 1940 r. W Tomaszowie i Białobrzegach powstały pierwsze obozy dla robotników Organizacji Todta (OT), oddziałów Służby Pracy RAD. Przybyło ok. 3000 robotników z różnych rejonów Niemiec i Austrii, oraz koło 1500 Włochów„.

Schron kolejowy w Konewce
Schron kolejowy w Konewce

Kilka danych technicznych tych budowli znajdziemy w Wikipedii: „Kompleks schronów w Konewce składał się ze schronu kolejowego o długości około 385 m, dwóch schronów bojowych i najprawdopodobniej schronów technicznych podobnie jak w bliźniaczym zespole schronów znajdującym się obok wsi Jeleń. Kompleks od strony zewnętrznej otoczony był płotem z siatki drucianej i najprawdopodobniej od strony wewnętrznej zasiekami z drutu kolczastego. Budowę kompleksu realizowała Organizacja Todt w okresie od kwietnia do października 1940 r. Mniejsze obiekty realizowane były według standardowych planów Organizacji Todt jak np. Wilczym Szańcu, czy kwatery (OKH) w Mamerkach.

Schron kolejowy w Konewce jest dłuższy o 50 m od schronu w Jeleniu i w przeciwieństwie do niego jest na całej długości prosty (część obiektu w Jeleniu leży w łuku). Przekrój schronu od strony zewnętrznej ma szerokość przy podstawie 15 m i wysokość 9 m. Wnętrze tunelu przechodzącego przez schron ma wysokość 6 m. Przez środek tunelu biegł tor kolejowy z peronami (rampami) po bokach.

Obecnie schrony porosły mchem, a okoliczni mieszkańcy porozkradali niektóre części metalowe, razem z szynami. Co roku w październiku odbywa się tam zlot pojazdów militarnych. Kilka lat temu oba schrony zostały wydzierżawione od Lasów Państwowych przez Juliusza Szymańskiego. Obecnie w Konewce mieści się prywatna wystawa militariów, a schron wraz z obiektami towarzyszącymi został udostępniony do zwiedzania.„.

Schron kolejowy w Jeleniu
Schron kolejowy w Jeleniu

W bezpośrednim sąsiedztwie schronów kolejowych znajdują się inne bunkry techniczne. Poniżej tego rodzaju budowle z Jelenia:

Bunkry w Jeleniu
Bunkry w Jeleniu

Powojenne losy tych miejsc opisano na cytowanej już stronie: „W styczniu 1945 roku Niemcy bez walki opuścili Konewkę. Schron zaminowano wykorzystując do tego celu tutaj zmagazynowane bomby. Obiektów jednak nie wysadzono, nie zdążono też wywieźć pozostałego tu wyposażenia, a 18 stycznia nieliczna załoga uciekła przed zbliżającymi się od strony Królowej Woli oddziałami 61 Korpusu Piechoty Armii Czerwonej,
Usuwanie leżących w schronie bomb i amunicji polscy saperzy rozpoczęli wiosną 1945 r., a w 1946 r. zdemontowano wyposażenie schronów technicznych, wywożąc je do odbudowywanych fabryk Na początku lat 50-tych schron w Konewce wykorzystywano jako magazyn „Centrali Rybnej”. Około 1954 r. zdemontowano również dwie pary pancernych wrót do schronu, zastępując je drewnianymi drzwiami. Od lat siedemdziesiątych do końca wieku schronami w Konewce dysponowało wojsko.
W Jeleniu podobnie jak w Konewce były magazyny „Centrali Rybnej”. Zlikwidowano je w dopiero w 1990 r„.

Schron kolejowy w Jeleniu
Schron kolejowy w Jeleniu

Polecamy te miejsca przede wszystkim ze względu na ich ciekawą historię, ale także ze względu na malowniczość ich położenia i walory „chłodzące” – wewnątrz bunkrów temperatura nawet w upalne dni utrzymuje się latem poniżej 16 stopni Celsjusza, a zimą ok. 4 stopni. Dłuższy spacer wymaga więc jakiegoś cieplejszego okrycia. Poniżej drugi koniec schronu z Konewki:

Schron kolejowy w Konewce
Schron kolejowy w Konewce

Konewka to świetne miejsce nawet na dłuższy spacer czy imprezę plenerową – zadbano tu o turystów pod wieloma względami. Jeleń ciągle czeka na uporządkowanie i działania ochronne.  Trafienie do bunkra w Jeleniu jest w sumie proste, ale dla pewności poniżej mapa:

Po zjeździe z drogi 713 należy skręcić w prawo w pierwszą nieoznakowaną drogę asfaltową.

Trafienie do Konewki jest o wiele łatwiejsze, gdyż prowadzą do niej odpowiednie drogowskazy – szczególnie ze Spały.

Zachęcamy także do obejrzenia naszego filmu z obu tych miejsc:

Przeczytaj także inne wpisy:

Najpiękniej położone polskie zamki (16) – Zamek w Janowcu
Malowniczo położony na skarpie wiślanej zamek w Janowcu (mapa: Janowiec) jest jednym z mło...
Najpiękniej położone polskie zamki (27) – Mirów
We wpisie pokazywaliśmy przywrócony do świetności, a praktycznie odbudowany w większej czę...
Dwór w Sikorzynie - spełniona wizja
Spędzając część wakacji na Kaszubach trafiliśmy podczas jednej z wycieczek do Sikorzyna ni...
6 certyfikatów konkursu "Doceniony przez społeczność Uratowanych obiektów zabytkowych w Polsce&...
23 i 24 marca 2013 zakończyły się kolejne głosowania w konkursie „Doceniony przez społeczn...
Gorzanów - czy uda się powrót do świetności?
Dzisiaj krótko na temat wyzwania jakie podejmują niektórzy właściciele obiektów zabytkowyc...
Nakomiady – pałac, manufaktura, ogród – czyli pasja i spełnienie
Czytając artykuły o Nakomiadach (np. tu  czy tu ) zdajemy sobie sprawę, że obecni właścici...
Zamek i katedra w Kwidzynie - piękno i historia
Zamek w Kwidzynie i sąsiadująca z nim bezpośrednio katedra to zachowane do dzisiaj budynki...
Analogowe ujęcia z pięknych miejsc w Polsce
Okres przedświąteczny to zapewne nie pora na zbyt długie teksty, więc dzisiaj powspominamy...
Szczęśliwa gwiazdka dla zabytków
Na gwiazdkę'2013 jakby życzliwość losu i co ważniejsze dobre chęci oraz zapał grupy ludzi ...
Kraków nocą - nastrojowo czy tylko oszczędnie?
Odwiedzając ostatnio Kraków - wbrew zapowiedziom pogodynek pogodny, choć wszędzie w zasadz...
Kopice na kolejnym zakręcie... czy zabytek ma szanse na lepsze jutro?
Pałac w ruinie - takie określenie możemy znaleźć jako link do opisu obiektu na stronie Kop...
Wycieczka po zaszyfrowanych plikach po czystej instalacji Windows 10
Dzisiaj tym wszystkim, którzy planują przesiąść się na Windows 10, szczególnie przy skorzy...

Dodaj komentarz