Schron kolejowy w Konewce

Chłodne atrakcje na upalne dni – Konewka i Jeleń

Tytuł tego wpisu może wydawać się trochę dziwny, ale historyczne atrakcje z miejscowości Konewka i Jeleń potrafią dać solidną dawkę rzeczywistego chłodu, szczególnie w upalne dni.

Schron kolejowy w Konewce
Schron kolejowy w Konewce

Warto poznać historię obu miejsc, choć tylko jedno z nich jest obecnie formalnie udostępnione do zwiedzania i  w miarę bezpieczne. Drugie czeka na zajęcie się nim i jest dość zaniedbane, a także niebezpieczne ze względu na brak oświetlenia i wystające elementy konstrukcyjne.
Ze strony Bunkier w Konewce zacytujemy dla zachęty fragment historii tych miejsc: „Budowa schronów w Konewce i Jeleniu była następstwem utworzenia w końcu 1939 r. w Spale siedziby ważnego niemieckiego ośrodka dowodzenia Ober-Ost. Oberbefehlhaber der Ost – czyli Dowództwo Wojskowe na Wschodzie obejmowało swoim zasięgiem wschodnie tereny okupowanej Polski (Generalnego Gubernatorstwa) i tereny Prus wschodnich graniczące ziemiami zajętymi przez Związek Radziecki.
Przewidując wybuch konfliktu zbrojnego ze stalinowską Rosją Hitler polecił budowę umocnionych centrów dowodzenia, z których niemieccy dowódcy bezpiecznie mogli by dowodzić rozwinięciem operacji wojskowych na wschodzie. W Spale postanowiono ulokować dowództwo Grupy Armii Środek. Przedsięwzięciu nadano kryptonim „Anlage Mitte” (Obszar Środek). Dwa pozostałe ośrodki powstały: w Prusach Wschodnich – Anlage Nord (późniejsza kwatera główna Hitlera Wolfschanze oraz kilka innych kwater w okolicy) i na Podkarpaciu – Anlage Süd w Strzyżowie i Stępinie.
Miejsca do budowy ufortyfikowanych stanowisk dowodzenia wytyczono we wsiach Konewka i Jeleń, w początkach 1940 r. W Tomaszowie i Białobrzegach powstały pierwsze obozy dla robotników Organizacji Todta (OT), oddziałów Służby Pracy RAD. Przybyło ok. 3000 robotników z różnych rejonów Niemiec i Austrii, oraz koło 1500 Włochów„.

Schron kolejowy w Konewce
Schron kolejowy w Konewce

Kilka danych technicznych tych budowli znajdziemy w Wikipedii: „Kompleks schronów w Konewce składał się ze schronu kolejowego o długości około 385 m, dwóch schronów bojowych i najprawdopodobniej schronów technicznych podobnie jak w bliźniaczym zespole schronów znajdującym się obok wsi Jeleń. Kompleks od strony zewnętrznej otoczony był płotem z siatki drucianej i najprawdopodobniej od strony wewnętrznej zasiekami z drutu kolczastego. Budowę kompleksu realizowała Organizacja Todt w okresie od kwietnia do października 1940 r. Mniejsze obiekty realizowane były według standardowych planów Organizacji Todt jak np. Wilczym Szańcu, czy kwatery (OKH) w Mamerkach.

Schron kolejowy w Konewce jest dłuższy o 50 m od schronu w Jeleniu i w przeciwieństwie do niego jest na całej długości prosty (część obiektu w Jeleniu leży w łuku). Przekrój schronu od strony zewnętrznej ma szerokość przy podstawie 15 m i wysokość 9 m. Wnętrze tunelu przechodzącego przez schron ma wysokość 6 m. Przez środek tunelu biegł tor kolejowy z peronami (rampami) po bokach.

Obecnie schrony porosły mchem, a okoliczni mieszkańcy porozkradali niektóre części metalowe, razem z szynami. Co roku w październiku odbywa się tam zlot pojazdów militarnych. Kilka lat temu oba schrony zostały wydzierżawione od Lasów Państwowych przez Juliusza Szymańskiego. Obecnie w Konewce mieści się prywatna wystawa militariów, a schron wraz z obiektami towarzyszącymi został udostępniony do zwiedzania.„.

Schron kolejowy w Jeleniu
Schron kolejowy w Jeleniu

W bezpośrednim sąsiedztwie schronów kolejowych znajdują się inne bunkry techniczne. Poniżej tego rodzaju budowle z Jelenia:

Bunkry w Jeleniu
Bunkry w Jeleniu

Powojenne losy tych miejsc opisano na cytowanej już stronie: „W styczniu 1945 roku Niemcy bez walki opuścili Konewkę. Schron zaminowano wykorzystując do tego celu tutaj zmagazynowane bomby. Obiektów jednak nie wysadzono, nie zdążono też wywieźć pozostałego tu wyposażenia, a 18 stycznia nieliczna załoga uciekła przed zbliżającymi się od strony Królowej Woli oddziałami 61 Korpusu Piechoty Armii Czerwonej,
Usuwanie leżących w schronie bomb i amunicji polscy saperzy rozpoczęli wiosną 1945 r., a w 1946 r. zdemontowano wyposażenie schronów technicznych, wywożąc je do odbudowywanych fabryk Na początku lat 50-tych schron w Konewce wykorzystywano jako magazyn „Centrali Rybnej”. Około 1954 r. zdemontowano również dwie pary pancernych wrót do schronu, zastępując je drewnianymi drzwiami. Od lat siedemdziesiątych do końca wieku schronami w Konewce dysponowało wojsko.
W Jeleniu podobnie jak w Konewce były magazyny „Centrali Rybnej”. Zlikwidowano je w dopiero w 1990 r„.

Schron kolejowy w Jeleniu
Schron kolejowy w Jeleniu

Polecamy te miejsca przede wszystkim ze względu na ich ciekawą historię, ale także ze względu na malowniczość ich położenia i walory „chłodzące” – wewnątrz bunkrów temperatura nawet w upalne dni utrzymuje się latem poniżej 16 stopni Celsjusza, a zimą ok. 4 stopni. Dłuższy spacer wymaga więc jakiegoś cieplejszego okrycia. Poniżej drugi koniec schronu z Konewki:

Schron kolejowy w Konewce
Schron kolejowy w Konewce

Konewka to świetne miejsce nawet na dłuższy spacer czy imprezę plenerową – zadbano tu o turystów pod wieloma względami. Jeleń ciągle czeka na uporządkowanie i działania ochronne.  Trafienie do bunkra w Jeleniu jest w sumie proste, ale dla pewności poniżej mapa:

Po zjeździe z drogi 713 należy skręcić w prawo w pierwszą nieoznakowaną drogę asfaltową.

Trafienie do Konewki jest o wiele łatwiejsze, gdyż prowadzą do niej odpowiednie drogowskazy – szczególnie ze Spały.

Zachęcamy także do obejrzenia naszego filmu z obu tych miejsc:

Przeczytaj także inne wpisy:

Zabytkowe życzenia na każde święta i na co dzień
Święta takie czy inne są zawsze dobrą okazją aby odpocząć od pracy i problemów dnia codziennego, spotkać się z rodziną, ale także aby spędzić parę chw...
Uratowane obiekty zabytkowe w Polsce - konkurs i pierwsze zgłoszenia
Uratowane obiekty zabytkowe w Polsce - społecznościowa strona powstała 3 lutego 2013 na Facebooku Po niecałym tygodniu od założenia strony Urat...
Nieruchomości zabytkowe z Dolnego Śląska na sprzedaż w roku 2013
Jak można się zorientować z wielu wpisów na naszym blogu sprawa ratowania obiektów zabytkowych jest dla nas bardzo istotna. Dlatego też zdecydowaliśmy...
Nowe polskie zabytki na Liście UNESCO
Każdy powód jest dobry aby wybrać się na kolejną wycieczkę po Polsce i zobaczyć jej piękne i ciekawe zabytki, a wpis na Listę światowego dziedzictwa U...
Święta Lipka w odmienionych kolorach
Będąc kilka lat temu w sanktuarium w Świętej Lipce widzieliśmy je jeszcze w żółtych barwach: Kiedy zajrzeliśmy tam w lipcu to zobaczyliśmy już ...
Analogowe ujęcia z pięknych miejsc w Polsce
Okres przedświąteczny to zapewne nie pora na zbyt długie teksty, więc dzisiaj powspominamy krótko nasze wycieczki z analogowymi aparatami fotograficzn...
Nasze ulubione miejsca w Polsce
Zadano nam ostatnio niby proste pytanie o nasze ulubione miejsca w Polsce. Byliśmy już w wielu miejscach - statystyki z naszej głównej strony http://t...
Krajobrazowe perły Polski - Jezioro Solińskie i okolice
Dzisiaj pokażemy kilka miejsc obrazujących walory krajobrazowe okolic Jeziora Solińskiego. Poniżej mapa satelitarna, na której widać jakie obszary obj...
Spacerem po niektórych zakątkach Lublina
W Lublinie byliśmy przejazdem już kilkakrotnie (zdjęcia dostępne są na tej i na tej stronie). Tym razem mniejszą uwagę zwróciliśmy na okolice staromie...
Białe lwy i tygrysy magnesem ZOO Safari w Borysewie
Międzynarodowy Dzień Dziecka obchodzony od 1955 roku w Polsce w dniu 1 czerwca dla upowszechniania ideałów i celów dotyczących praw dziecka zawartych ...

Dodaj komentarz