Kopice na kolejnym zakręcie… czy zabytek ma szanse na lepsze jutro?

Pałac w ruinie – takie określenie możemy znaleźć jako link do opisu obiektu na stronie Kopic w Wikipedii.

Od czasu kiedy byliśmy tu poprzednio w 2002 roku w sumie niewiele się zmieniło patrząc na stan zabytkowego pałacu, a raczej tego co z niego pozostało.

Kopice'2002
Kopice’2002

Teraz już bezpośrednio pod budynek nie da się podejść, bo teren został ogrodzony i pilnuje go całodobowo ochrona. Więc takie zbliżenia jak w roku 2002 nie są już możliwe.

Kopice'2002
Kopice’2002

W ciekawym artykule o twórcy m.in. pałacu w Kopicach – Karl Lüdecke – architekt śląskich rezydencji pałacowych znaleźć można dawną pocztówkę z Kopic pokazującą jak ten obiekt wyglądał w czasach swojej świetności – poniżej grafika udostępniona z tego artykułu:

Kopice - pocztówka
Kopice – pocztówka

Na stronie poświęconej Kopicom – http://www.kopice.org – z wymownym podtytułem “Pałac w Kopicach – chronologia upadku i zagłady…” można znaleźć wiele materiałów opisowych i fotograficznych, także archiwalnych, zachęcamy więc do zajrzenia do tej kopalni wiedzy o zabytku. Warto też zajrzeć do wątku Pałac w Kopicach, gdzie zamieszczono także wiele interesujących rycin i opisów.

Zacytujemy za Wikipedią historię tego miejsca – proszę zwrócić szczególną uwagę na ostatnie zdania z tego opisu: “Od 1360 r. Kopice były siedzibą rodu von Borsnitz, później znajdowały się w rękach rodziny von Beess (od 1450 r.). W 1534 r. posiadał je kanonik katedry wrocławskiej Baltzar von Neckern, po nim Jan Henryk Heymann von Rosenthal, Gotfryd von Spaetgen, a od 1751 r. śląska rodzina szlachecka von Sierstorpff. Rycerska siedziba została przebudowana na rezydencję w stylu klasycystycznym w 1783 r. wg projektu opolskiego architekta Jana Rudolpha. W 1859 r. obiekt zakupiony przez Hansa Ulryka von Schaffgotscha i Joannę Gryczik von Schomberg-Godulla. Przebudowany w 1864 r. wg projektu architekta Karla Lüdecke z Wrocławia oraz mistrza budowlanego Konstantego Heidenreicha z Kopic. Po przebudowie pałac zyskał charakter w stylu neogotyku z elementami neorenesansowymi. Obiekt na planie litery L, o nieregularnej bryle. W części centralnej trzykondygnacyjny z wejściem głównym, z ryzalitem i portykiem. Elewacje tynkowane, gładkie we fragmentach boniowane, pierwotnie licznie zdobione architektonicznymi detalami kamieniarskimi i rzeźbami Karola Kerna z Wrocławia. Dominanty bryły pałacu stanowiły dwie wieże czworoboczne (wyższa w części wschodniej) zwieńczone wysokimi dachami wielospadowymi z iglicami. Pierwotnie w skrzydle północno-wschodnim oranżeria i rozarium. W części południowej kaplica Najświętszego Serca Pana Jezusa. Pałac przekryty był wysokim dachem wielospadowym. Od strony północno-zachodniej kamienny most nad fosą pałacową połączoną ze stawem.

Kopice'2015
Kopice’2015

Ruiny pałacu otoczone od strony południowo-zachodniej parkiem krajobrazowym o powierzchni 70 ha zaprojektowanym przez Wilhelma Hempla. W parku 10 stawów oraz okazy drzewostanu liściastego i iglastego. Początkowo w parku wiele budowli m.in. świątynia dumania.

Kopice'2015
Kopice’2015

Do lutego 1945 r. zespół pałacowo-parkowy we władaniu rodziny von Schaffgotsch. W 1958 r. spalony, a w latach kolejnych rozgrabiony i zdewastowany. W 1990 r. zakupiony przez krakowskiego biznesmena za sumę 5000 złotych, płatne w ratach do 2014 roku. Inwestor obiecał gminie, że doprowadzi obiekt do stanu sprzed 1958 r. w ciągu 4 lat. Obietnicy nie dotrzymał. Obiekt nadal ulega dewastacjom i grabieżom.

W czerwcu 2008 r. pałac nabywa kolejny inwestor, zabezpieczając prowizorycznie obiekt i przeprowadzając prace porządkowe.

W lutym 2014 roku pałac został ponownie wystawiony na sprzedaż za sumę 5 milionów złotych.

Kopice'2015
Kopice’2015

To co widzimy w Kopicach dzisiaj to efekty kilkudziesięciu lat zaniedbań i naigrawania się z obwiązującego prawa, którego nie było komu na czas wyegzekwować. Współczesne próby “opieki” nad zabytkiem niestety uznać należy za zabiegi bardzo mało znaczące.

Kopice'2015
Kopice’2015

Teren o unikalnej urodzie, z pięknym układem wodnym aż się prosi o dobry biznesplan i projekt mogący w krótkim czasie przywrócić to miejsce społeczeństwu, a jego właścicielom dawać przyzwoity dochód.

Kopice'2015
Kopice’2015

W artykule z 15 marca 2015 roku – “Spółka Zarmen sprzedała pałac w Kopicach … swojej spółce” napisano m.in.: “Jeden z najbardziej malowniczych zabytków Opolszczyzny, pałac w Kopicach, ma nowego właściciela. 18 grudnia ub. roku spółka Zarmen z Chorzowa sprzedała ruiny XIX-wiecznego pałacu z 55-hektarowym parkiem spółce IMMO Invest z siedzibą w Krakowie.

Nowy właściciel był wtedy jeszcze w fazie organizacji. Dopiero 12 lutego tego roku został wpisany do sądowego rejestru. To spółka założona przez Zarmen z kapitałem zakładowym 50 tys. zł. Za ile “poszedł” zabytek w Kopicach – nie wiemy.

Poważnie zainteresowany kupnem był przedsiębiorca, który pod Warszawą już wcześniej wyremontował inny pałac – mówi Janusz Skop, który od 9 lat społecznie prowadzi stronę internetową o Kopicach. – Oferował 1,3 mln zł, ale był gotowy kilkanaście milionów swoich pieniędzy przeznaczyć na prace remontowe i miał pomysł na zdobycie kolejnych. Nowy właściciel zażądał od niego 6 mln zł. Rozmowy upadły.

Kopice'2015
Kopice’2015

Warto obserwować stronę o aktualnościach w Kopicach oraz facebookową stronę https://www.facebook.com/kopice.org, gdzie jej autor zamieszcza na bieżąco wszelkie informacje związane z pałacem.

Kopice'2015
Kopice’2015

Wędrując po dawnym parku wokół stawu czujemy się prawie jak odkrywcy zagubionych zabytków sprzed wieluset lat gdzieś na krańcach świata.

Kopice'2015
Kopice’2015

Przy drodze w pobliżu stawu czyżby pojawiła się jakaś jaskółka zmian – wyremontowany fragment zabudowań gospodarczych:

Kopice'2015
Kopice’2015

Ale czy ta “jaskółka” będzie miała jakikolwiek wpływ na budynki pałacowe – to trudno powiedzieć, choć chciałoby się mieć nadzieję na taki dalszy ciąg historii Kopic.

Kopice'2015
Kopice’2015

Na wskazywanej powyżej stronie kopice.org jej autor napisał o problemie zaniedbanych czy opuszczonych zabytków  kilka bardzo trafnych zdań: “Jeżdżąc po opolszczyźnie odwiedziłem wiele zapomnianych, porzuconych, zgryzionych zębem czasu pałaców, dworków czy zamków. Od lat stoją opuszczone, zaniedbane, w większości również ograbione i zdewastowane. Chronić je miały kiedyś szyldy i tablice informacyjne typu: “obiekt zabytkowy pod ochroną prawa” lub bardziej przekonywującej treści : “zakaz wstępu ! grozi zawaleniem”. W wielu przypadkach nie pomogło nic, nawet grube, zardzewiałe już dzisiaj łańcuchy i kłódki. Pomysłowi wandale nie bali się ani polskiego prawa, ani pałacowych duchów …
Pałac w Kopicach to tylko jeden z wielu, już chyba dawno zapomnianych przez ochronę zabytków i polskie prawo obiektów na opolszczyźnie. Są inne. Jest ich naprawdę wiele … o wiele więcej, niż nam się na pierwszy rzut oka wydaje. Mam wrażenie, że urząd ochrony zabytków milczy na ich temat celowo … bo jeśli się o nich nie mówi i nie pisze, to się o nich po jakimś czasie nie pamięta, zapomina, a w czasach gdy ciągle słyszymy o braku pieniędzy na wszystko to bardzo wygodne rozwiązanie tego typu problemów. I w taki sposób niszczeją, giną bezpowrotnie na naszych oczach skarby tej ziemi … naszej ziemi opolskiej. Kulawe, zawiłe i nieprecyzyjne polskie prawo pozwala wciąż bezkarnie kolejnym hochsztaplerom okradać nasze dziedzictwo kulturowe.
Od kilkunastu już lat panuje tzw. “moda na własny zamek czy pałac”. Kupuje się, lub po prostu wyłudza za grosze, takie cudo architektoniczne od biednych i naiwnych gmin obiecując “złote góry”, w rzeczywistości nic się z tym nie robi przez rok, dwa lub więcej, jak się da to jeszcze rozgrabia do gołych cegieł i sprzedaje z takim zyskiem, że czasem trudno zrozumieć jak to w ogóle jest możliwe. Powiedziałem sobie kiedyś “dość tego! trzeba coś z tym zrobić”… i tak zaczęła się moja prywatna wojna z obojętnością, zapomnieniem i przyzwoleniem na to co dzieje się z opolskimi zabytkami. Wprawdzie sam nie wiele mogę, ale robię co mogę, czasem to czego nawet nie mogę …

Kopice'2015
Kopice’2015

Warto więc w tym miejscu zaprosić wszystkich zainteresowanych tematyką ochrony zabytków w Polsce na I Społeczny Kongres Ochrony Zabytków organizowany przez Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, który odbędzie się w dniu 11 czerwca 2015 w Auli BUW  w Warszawie.

 

I Społeczny Kongres Ochrony Zabytków
I Społeczny Kongres Ochrony Zabytków

Jak napisano w wydarzeniu na Facebooku związanym z kongresem:

Tematyka:
– rola organizacji społecznych w ochronie zabytków oraz kształtowania krajobrazu kulturowego,
– obecna rola/diagnoza aktywności społecznej w ochronie zabytków,
możliwa i pożądana rola inicjatyw społecznych,
– społeczni opiekunowie – diagnoza możliwości współpracy z instytucjami ochrony i lokalnym samorządem, prezentacja aktualnych różnych form aktywności,
– rola edukacji środowiskowej,
– prezentacje przykładów oraz dobrych praktyk.

Cele Kongresu:
Identyfikacja i stworzenie ram współdziałania organizacji pozarządowych działających w zakresie ochrony zabytków oraz przyjęcie deklaracji końcowej obejmującego wnioski de lege ferenda w zakresie społecznej opieki nad zabytkami.
Wzmocnienie roli organizacji społecznych i uczestników życia społecznego w sferze kształtowania przestrzeni na obszarach zabytkowych.

Zapraszamy na nasz film z Kopic:

Kamieniec Ząbkowicki – przerwany zastój

Kiedy ostatnio byliśmy w Kamieńcu Ząbkowickim w 2002 roku obraz tego zabytku z zewnątrz jeszcze urzekający, ale od wewnątrz ciągle zastygły na etapie powojennych zniszczeń, nie dawał turystom pełnej radości ze zwiedzania. Owszem, ruiny są też ciekawe, ale gdy mamy świadomość jak w tym miejscu było nie tak dawno, to oglądanie zniszczonych wnętrz grożących praktycznie katastrofą budowlaną wzbudzało mało optymistyczne uczucia.

Kamieniec Ząbkowicki'2002
Kamieniec Ząbkowicki’2002

Poniżej jedno zdjęcie wykonane w tym roku w pałacu z fotografii archiwalnej dostępnej na wystawie „Twórcy i dzieje zespołu pałacowo-parkowego w Kamieńcu Ząbkowickim”.

Kamieniec Ząbkowicki na fotografii archiwalnej
Kamieniec Ząbkowicki na fotografii archiwalnej

Poniżej aktualny stan Sali Przyjęć (Sali Balowej).

Kamieniec Ząbkowicki - Sala Przyjęć
Kamieniec Ząbkowicki – Sala Przyjęć (Sala Balowa)

Widać już dobrze efekty prac konserwatorskich przy sklepieniach sali balowej oraz tarasie widokowym.  Dokładniej odtworzone sklepienia widać na poniższym zdjęciu.

Kamieniec Ząbkowicki - Sala Przyjęć (Sala Balowa)
Kamieniec Ząbkowicki – Sala Przyjęć (Sala Balowa)

Ten tytułowy przerwany zastój możliwy był po przejęciu obiektu przez gminę. “Po wygaśnięciu umowy dzierżawy pałac powraca pod bezpośredni zarząd właściciela, tj. Gminy Kamieniec Ząbkowicki. Ogólny stan kompleksu był katastrofalny.” – czytamy na skromnej jeszcze stronie pałacu.

Zarówno kiedyś jak i obecnie największe wrażenie robi chyba widok pałacu z pewnej odległości.

Kamieniec Ząbkowicki'2015
Kamieniec Ząbkowicki’2015

Po podejściu bliżej widok jest coraz ciekawszy.

Kamieniec Ząbkowicki'2015
Kamieniec Ząbkowicki’2015

Rozmiar zabytku dobrze obrazuje też widok z pałacowego tarasu, także poddanego gruntownemu remontowi.

Kamieniec Ząbkowicki'2015
Kamieniec Ząbkowicki’2015

A zdjęcia z nieco niższego poziomu poniżej tarasu widokowego także pokazują, choć obecnie jedynie fragmentarycznie, jak tu kiedyś było.

Kamieniec Ząbkowicki'2015
Kamieniec Ząbkowicki’2015

Inne ujęcie poniżej.

Kamieniec Ząbkowicki'2015
Kamieniec Ząbkowicki’2015

Jeszcze niżej widok ciągle jest piękny i zachęcający do kolejnych zdjęć.

Kamieniec Ząbkowicki'2015
Kamieniec Ząbkowicki’2015

To co zrobiono tu po przejęciu zabytku przez gminę, choć wydaje się niewielkim fragmentem w porównaniu do całego założenia architektonicznego, jest jednak na tyle widoczne i istotne, że odwiedzającym ten obiekt turystom po raz kolejny, mającym w pamięci (i na fotografiach) poprzedni stan robi się jakby weselej, uśmiech na ustach i radość w oczach to częsty objaw i oby takie wrażenia były coraz mocniejsze przy kolejnych odwiedzinach.

Kamieniec Ząbkowicki'2015
Kamieniec Ząbkowicki’2015

Cieszymy się bardzo, że obiekt o tak ciekawej historii (polecamy artykuł: “Turystyczny cud w Kamieńcu Ząbkowickim – nowe życie monumentalnego pałacu“)  ma obecnie troskliwego gospodarza, który nie tylko prowadzi prace konserwatorskie, ale też dzięki zaangażowaniu w ochronę tego zabytku daje pracę już ponad 100 osobom.

Kamieniec Ząbkowicki'2015
Kamieniec Ząbkowicki’2015

Dla tych co nie znają historii pałacu tylko fragment z Wikipedii:
W 1838 właścicielką dóbr kamienieckich stała się królewna niderlandzka Marianna Orańska, która w tym samym roku zleciła wykonanie projektu przyszłej rezydencji Karlowi Friedrichowi Schinklowi, ówcześnie jednemu z najwybitniejszych architektów[4]. 15 października na wzgórzu (zwanym Grodowym Wzgórzem) położono kamień węgielny. Prace budowlane, ze względu na stan zdrowia Schinkla, nadzorował młody architekt, Ferdinand Martius. W 1848 prace przerwano z powodu rozwodu księżnej z Albrechtem Hohenzollernem, księciem pruskim. Wznowiono je dopiero w 1853. Założenia tarasowo-ogrodowe zaprojektowane zostały w 1858 przez Petera Josepha Lenné, generalnego dyrektora Ogrodów Pruskich. Rok później rozpoczęto budowę tarasów wiodących do pałacu. 8 maja 1872 uznaje się za datę zakończenia prac przy budowie pałacu i wokół niego. Tego dnia po północno-wschodniej stronie pałacu nastąpiło odsłonięcie pomnika Nike, ustawionego na jedenastometrowej kolumnie. W 1873 z okazji ślubu syna Albrechta Marianna przekazała mu zarząd nad całością dóbr śląsko-kłodzkich, w tym również nad pałacem.

Podczas II wojny światowej Niemcy urządzili tutaj magazyn przejściowy dla zwożonych z całego Śląska dzieł sztuki. Np. zbiory i archiwalia z Wrocławia rozlokowano w pałacu, w ujeżdżalni, oraz w pobliskim kościele i zabudowaniach parafialnych. Po 1945 wyposażenie pałacu zostało wywiezione bądź zdewastowane, w lutym 1946 cały kompleks spłonął, prawdopodobnie podpalony przez żołnierzy radzieckich. Część marmurów z pałacu użyto przy budowie Sali Kongresowej w warszawskim Pałacu Kultury i Nauki.

Na poniższym zdjęciu udostępnionym przez MKiDN, a które można zobaczyć na wystawie w pałacu, pokazano jak obiekt wyglądał w latach 20-tych XX wieku.

Kamieniec Ząbkowicki w latach 20-tych XX wieku
Kamieniec Ząbkowicki w latach 20-tych XX wieku

Pewne wyobrażenie o wielkości obiektu daje ostatni fragment z opisu w Wikipedii: “Bryła pałacu jest zbudowana na planie prostokąta 75,3 na 48,3 m. Cztery wieże narożne mają 33,6 m wysokości. Kubatura pałacu wynosi 90 tys. m³, natomiast powierzchnia użytkowa to blisko 20 tys. m². Dziedzińce wewnętrzne mają wymiary 19,5 na 18,2 m i przedziela je arkadowy krużganek, łączący ścianę północno-wschodnią i południowo-zachodnią.” A pewnym odniesieniem do skali obiektu jest zdjęcie poniżej.

Kamieniec Ząbkowicki'2015
Kamieniec Ząbkowicki’2015

Ten rozmiar zabytku jest wyzwaniem samym w  sobie dla prac konserwatorskich i dla planów przywrócenia świetności temu miejscu. Jak napisano w cytowanym powyżej artykule plan zakłada doprowadzenie zabytku do dawnego stanu w roku 2030 – to dla tak ogromnego wyzwania i rozmiaru czas dość krótki, ale na razie postępy prac świadczą o determinacji władz gminy, a odwiedzający obecnie to miejsce na pewno życzą wszystkim zaangażowanym w to dzieło dużego przyśpieszenia i konsekwentnej realizacji ambitnych zamierzeń.

Kamieniec Ząbkowicki'2015
Kamieniec Ząbkowicki’2015

O ile tempo prac będzie ciągle na podobnym poziomie to Kamieniec Ząbkowicki powinien być stałym punktem w corocznych planach wycieczkowych większości turystów zwiedzających Dolny Śląsk. Może chociaż widok tego ratowanego zabytku będzie jakimś zalążkiem rekompensaty za powojenną stratę wieluset obiektów zabytkowych, które już nie doczekały ratunku i zapomniane przez kolejne generacje władz są jedynie śladem w pamięci po bogactwie tego regionu.

Kamieniec Ząbkowicki'2015
Kamieniec Ząbkowicki’2015

Będąc w Kamieńcu Ząbkowickim należy pamiętać, że: “Zwiedzanie pałacu rozpoczyna się co godzinę od 10 do 17. Bilety do nabycia w kościele poewangielickim (ulica Zamkowa 6) 15 min. przed pełną godziną. Kasa czynna od 9.30 do 17.00. Fontannę przy maszynowni można podziwiać  w weekendy od godziny 12:00 do 24:00, w pozostałe dni od godziny 16:00 do 22:00.” Na szczęście w naszym przypadku gdy śpieszyliśmy się aby zdążyć na tę pełną godzinę i nie nabyliśmy biletów na dole, nasz uprzejmy i wyrozumiały przewodnik pozwolił nam zwiedzić pałac i po zwiedzaniu odprowadził nas do kasy, gdzie dopełniliśmy biletowej formalności.

Kamieniec Ząbkowicki'2015 - kościół poewangielicki i jednocześnie kasa
Kamieniec Ząbkowicki’2015 – kościół poewangielicki i jednocześnie kasa biletowa

Poniżej widok na fontannę na stawie przed budynkiem maszynowni (biogazowni).

Kamieniec Ząbkowicki'2015
Kamieniec Ząbkowicki’2015

Świetnym uzupełnieniem wycieczki po Kamieńcu Ząbkowickim mogła by być wycieczka po Zespole klasztornym opactwa cysterskiego. I choć dostępne jest skromne muzeum, to główna atrakcja – kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Starszego –  jest na ogół niedostępny dla turystów. Można jedynie podziwiać go z zewnątrz.

Mamy nadzieję, że zaangażowanie pracowników obsługujących pałac udzieli się także władzom kościelnym Kamieńca Ząbkowickiego i dla wspólnego dobra czy interesu turystycznego także kościół parafialny będzie stale dostępny dla zwiedzających, nawet w ramach oddzielnej opłaty za kolejny bilet wstępu.

Kamieniec Ząbkowicki'2015
Kamieniec Ząbkowicki’2015

Zapraszamy też na nasz krótki film:

Uratowany zabytek, wzorcowa miejscowość czyli Kamień Śląski

Kamień Śląski powinien zostać odwiedzony przede wszystkim przez wszystkich sołtysów, wójtów czy burmistrzów, ale także przez mieszkańców większości miejscowości w Polsce, aby na tym konkretnym przykładzie mogli zobaczyć na własne oczy jak może wyglądać ich miejscowość, jeśli włoży się trochę wysiłku w jej uporządkowanie, a potem już systematycznie będzie się dbać aby wszystko co się będzie robić miało służyć mieszkańcom. O odnowie wsi warto przeczytać na stronie Odnowa wsi – Kamień Śląski nagrodzony: “Przystąpienie do programu „Odnowa wsi” dało miesz­kańcom możliwość zaangażowania we wspólne działania na rzecz miejscowości, wykazanie własnej inicjatywy i za­interesowania sprawami wsi. Aby umożliwić staranie się o pozyskiwanie środków finansowych na realizację projek­tów na rzecz wioski, jej mieszkańcy założyli w 2003 roku Stowarzyszenie Przyjaciół Kamienia Śląskiego.
W 2003 r. został zrealizowany projekt pt.: „Urządze­nie placu spotkań wiejskich w centrum Kamienia Ślą­skiego z wykorzystaniem naturalnych zasobów kamie­nia wapiennego”. Przeprowadzono go ze środków mieszkańców, gminy oraz pieniędzy otrzymanych w ramach programu małych grantów na rzecz realizacji projektów odnowy wsi oraz Kontraktu Wojewódzkiego na lata 2001-2002.

Kamień Śląski
Kamień Śląski

Krótki rys historyczny za Wikipedią: “Po raz pierwszy miejscowość zanotowana została w najstarszej Kronice polskiej spisanej po łacinie w latach 1112–1116 przez Galla Anonima. Wspomniana jest w kronice dwukrotnie w łacińskiej nazwie Lapisjako siedziba Bolesława Krzywoustego oraz w zlatynizowanej polskiej nazwie castrum Kamencz (pol. gród Kamień). Wzmiankowana w XII w. jako gród warowny, siedziba rodu Odrowążów. Od XVIII do XX wieku osada należała do rodu Strachwitzów, którzy powoływali się na związki rodzinne z rodem Odrowążów. Wszyscy panowie na zamku w Kamieniu Śląskim nosili imię Hiacynt (Jacek). W plebiscycie na Górnym Śląsku przeprowadzonym 20 marca 1921 roku w Kamieniu Śląskim (podobnie jak w wielu innych wsiach ówczesnego powiatu strzeleckiego) większość osób głosowała za przyłączeniem do Polski. Za Polską oddano 493 głosy (55,3%), za Niemcami zaś 398 głosów (44,7%). Ostatecznie jednak miejscowość pozostała w granicach Niemiec aż do roku 1945.

Kamień Śląski
Kamień Śląski

Losy powojenne pałacu opisane są na stronie Instytutu Naukowo-Badawczego – Księdza Sebastiana Kneippa – Zespołu Rehabilitacyjno – Wypoczynkowowego Sebastianeum Silesiacum w Kamieniu Śląskim. Warto stamtąd zacytować szczególnie ten fragment: “Po wojnie zamek, jako tzw. mienie poniemieckie, został upaństwowiony. Utworzono tam dom dziecka. W latach 50. rozbudowano pobliskie lotnisko. Ewakuowano więc z zamku dzieci i zamieniono go na obiekt wojskowy. Podkreślić należy, że zamek nie został zniszczony przez działania wojenne. Po wojnie pomieszczenia zamkowe były kompletnie umeblowane. Niestety, wojska sowieckie doprowadziły go do ruiny. W maju 1970 r. zamek został najprawdopodobniej podpalony. Spłonęło wówczas wszystko, co tylko mogło spłonąć, nie wyłączając dachu budynku. W ciągu następnych dwudziestu lat zrabowano “resztki”, które pozostały po zamku.

Kamień Śląski
Kamień Śląski

Lata 80. XX w. przyniosły nową iskierkę nadziei dla zamku. Podjęto próby odbudowy oficyny zamkowej. Wszczęto także poszukiwania kupca i inwestora. Jednak ze względu na duże zniszczenia, nikt nie podjął się renowacji obiektu. Zaproponowano więc kupno zamku Diecezji Opolskiej. Spotkało się to z pozytywną reakcją Biskupa Opolskiego Alfonsa Nossola. Jeszcze w 1990 r. załatwiono więc formalności związane z prawem własności. Niemal natychmiast przystąpiono do odbudowy obiektu. Pracami kierował ks. dr Albert Glaeser. Trwały one niespełna cztery lata. Udało się odtworzyć zabytkową architekturę historycznego zamku.

Kamień Śląski
Kamień Śląski

Odbudowano całkowicie zniszczoną wieżę, odrestaurowano kaplicę, wyremontowano oficynę i budynki gospodarcze, które zaadoptowano na bazę turystyczno-noclegową. Udało się także odrestaurować w pierwotnym stylu całkowicie zdewastowaną salę balową. Dokonano rewaloryzacji parku otaczającego zamek oraz oczyszczenia i zagospodarowania stawu przed zamkiem. Dzięki tym pracom, cenny skarb dziedzictwa kulturowego na Śląsku Opolskim został uratowany.

Kamień Śląski- kaplica pałacowa
Kamień Śląski- kaplica pałacowa

Wjeżdżając do Kamienia Śląskiego bardzo mile zaskoczyła nas estetyka – nie zauważyliśmy po drodze ani jednej nie zadbanej posesji, a atmosfera spokoju, ciszy i piękna otaczającej przyrody, szczególnie w parku otaczającym pałac sprawia, że chętnie spędziliśmy tam dłuższą chwilę.

Kamień Śląski
Kamień Śląski

Dziękujemy też przemiłej Pani bibliotekarce za oprowadzenie nas po wnętrzach pałacu i opowiedzenie o historii obiektu.

Ciekawym elementem parku jest nietypowa brama dzwonów z elektronicznie sterowanym zespołem dzwonów.

Kamień Śląski
Kamień Śląski

Poniżej opis bramy dzwonów.

Kamień Śląski
Kamień Śląski

Zespół rehabilitacyjno-wypoczynkowy przedstawia zdjęcie poniżej. O tym jak powstał ten kompleks napisano na stronie Budowa ośrodka-część turystyczno-wypoczynkowa – tutaj tylko drobny cytat: “Projekt Budowa Ośrodka Turystyczno-Wypoczynkowego w zespole pałacowym w Kamieniu Śląskim w gminie Gogolin został zrealizowany w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego; Priorytet I – Rozbudowa i modernizacja infrastruktury służącej wzmocnieniu konkurencyjności regionów, Działanie 1.4 – Rozwój turystyki i kultury.
Głównym celem projektu było wykorzystanie walorów kulturowych, przyrodniczych i dziedzictwa kulturowego wsi Kamień Śląski dla rozwoju turystyki, stymulującej rozwój społeczno-gospodarczy regionu opolskiego, w tym gminy Gogolin. Realizacja projektu przyczyni się między innymi do:

  • zrównoważonego rozwoju ochrony środowiska
  • wydłużenia sezonu turystycznego i zapewnienia całorocznych atrakcji rekreacyjno-wypoczynkowych
  • poprawienia konkurencyjności opolskiej oferty turystycznej
  • ułatwienia dostępu do atrakcji kulturowo-rekreacyjnych i do obiektów turystycznych
  • rozwoju turystyki, rekreacji i aktywnego wypoczynku dla osób niepełnosprawnych.
Kamień Śląski
Kamień Śląski

Warto też zobaczyć to co my przeoczyliśmy Ogród Kneippa znajdujący się naprzeciw recepcji, ale niewidoczny od strony pałacu.

W pobliżu pałacu znajduje się kościół parafialny  pod wezwaniem św. Jacka.

Kamień Śląski
Kamień Śląski

Wnętrze tego zabytku pokazane zostało na poniższej fotografii.

Kamień Śląski
Kamień Śląski

Dodajmy, że na terenie przylegającym do pałacu znajduje się też restauracja i punkt apteczny, tak więc odwiedzający to piękne miejsce turyści mogą nie tylko pospacerować po parku, poznać historię pałacu zwiedzając jego wnętrza, ale także nabrać sił spożywając smaczny posiłek.

Patrząc na to co aktualnie jest robione w Gorzanowie – wpis: “GORZANÓW – POWRÓT Z BEZMIARU NICOŚCI” życzymy gospodarzom zarówno gorzanowskiego pałacu jak też wszystkim mieszkańcom Gorzanowa aby osiągnęli jak najszybciej to co jest już udziałem Kamienia Śląskiego. Oczywiście trzeba włożyć w to mnóstwo pracy i pieniędzy, ale to co już tam zrobiono daje nadzieję, że wysiłek ten będzie skutecznie doprowadzony do końcowego etapu planowanego ambitnie przez fundację i wspieranego przez lokalne władze, a coraz liczniej wspieranego przez lokalną społeczność. Mieszkańcy Gorzanowa zauważyli już chyba, że obiekt, który jest na ich terenie przyciąga coraz więcej turystów, a im samym stwarza także niebanalne perspektywy. Fajnie by było aby wzorem terenu przypałacowego i wzorem Kamienia Śląskiego zaczęli równolegle z pracami organizowanymi przez fundację myśleć także o zadbaniu o swoje posesje. Kamień Śląski pokazuje, że można zrobić bardzo wiele dla swojego miejsca zamieszkania, ale zależy to w ogromnej mierze od samych mieszkańców, którym musi się zacząć chcieć coś zmieniać na lepsze w swoim otoczeniu.

Zapraszamy także na nasz film z Kamienia Śląskiego:

Gorzanów – powrót z bezmiaru nicości

Tytuł utworu będącego podkładem muzycznym naszego filmu o Gorzanowie – „W bezmiarze nicości” – dość dobrze oddaje los gorzanowskiego obiektu zanim został przejęty przez Fundację Pałac Gorzanów.

Gorzanów'2015
Gorzanów’2015

W lipcu’2012 w aktualnościach na stronie pałacu  napisano krótko:
Niepewność ustąpiła miejsca radości:-) Trzeba ratować zabytek… Można przystąpić do pracy! Ale kim? Potrzeba dekarzy, murarzy i wszystkich pomocnych rąk do pracy…

Gorzanów'2015
Gorzanów’2015

Warto prześledzić kronikę działań przy ratowaniu tego zabytku, bo to prawie materiał na niezłą powieść. Nowi Gospodarze dynamicznie podjęli ogromne wyzwanie i potrafili jak dotąd zmobilizować wiele osób i instytucji, wykonać mrówczą pracę dokumentacyjno-wnioskodawczą, załatwić wiele dotacji i zachęcić wiele osób, w tym wolontariuszy, do systematycznej pracy przy ratowaniu zabytku.

Gorzanów'2015
Gorzanów’2015

My od początku śledziliśmy z ogromnym zainteresowaniem działania podejmowane przez fundację, bo kiedy byliśmy w Gorzanowie pierwszy raz w 2002 roku, to obiekt ten już wtedy wołał o ratunek.

Gorzanów'2015
Gorzanów’2015

W tym roku postanowiliśmy zajrzeć do Gorzanowa aby na własne oczy zobaczyć co się tam dzieje.

Gorzanów'2015
Gorzanów’2015

Jak się okazało 2 maja wiele osób postanowiło zrobić to samo co my, więc zabytek oglądało jednocześnie wiele osób a Gospodarze mieli swoisty urodzaj chętnych do zwiedzenia obiektu.

Gorzanów'2015
Gorzanów’2015

W trakcie kilku rozmów okazało się, że sporo tych osób o Gorzanowie dowiedziało się z Internetu, więc to źródło informacji jest i będzie dla zabytku cennym sposobem zarówno do systematycznego informowania o postępie prac i wynikających od czasu do czasu problemach, jak też w miarę poznawania przez wszystkich postępów prac – mamy nadzieję – także skutecznym sposobem do pozyskiwania coraz większych środków finansowych na wszystkie niezbędne prace.

Gorzanów'2015
Gorzanów’2015

Z ostatnich wieści – wynika m.in., że: „Park i jego zabezpieczenie jest dla nas bardzo ważne, ale katastrofa budowlana we wnętrzach pałacu, zabrała większość środków.
W budżecie pozostało ok. 30 000 zł czyli ok. 50 gr na metr kwadratowy – a potrzeby są ogromne, bo i zabytek – nie mały.

Gorzanów'2015
Gorzanów’2015

Zanim park zarośnie, trzeba jak największą część obsiać parkowymi mieszankami traw, wybronować, zebrać kamienie, usunąć korzenie – o nasadzeniach nie ma mowy. Projekt dopiero powstaje.

Gorzanów'2015
Gorzanów’2015

Mamy 2 km muru kamiennego do wymurowania, o bramach i mostkach nie wspominając.

Gorzanów'2015
Gorzanów’2015

Zrobimy jakąś część w tym roku, bardzo zależną od wsparcia zewnętrznego.

Gorzanów'2015
Gorzanów’2015

Młodzież z klubu sportowego nazbierała trzy przyczepy kamienia, chwała im za to, a to zaledwie cząstka potrzeb.

Gorzanów'2015
Gorzanów’2015

Park potrzebuje wiele rąk do pracy, mamy nadzieję że “pospolite ruszenie wsi” planowane na 9 maja przybliży nas do sukcesu.”.

Gorzanów'2015
Gorzanów’2015

Jeśli więc czytając ten tekst chciałbyś jakoś pomóc w ratowaniu tego zabytku to zajrzyj na stronę fundacji – zobacz w czym możesz pomóc, czy to finansowo, czy przekazując materiały budowlane, albo też w formie wolontariatu pomagając własną pracą. Możesz też pomóc przekazując informacje o tym obiekcie swoim znajomym – być może oni znajdą inne skuteczne sposoby aby przyczynić się do szybkiego przywrócenia świetności temu miejscu.

Gorzanów'2015
Gorzanów’2015

Zapraszamy do obejrzenia naszego filmu:

Jeszcze błyszczy, ale już czeka na poprawę wizerunku – Moszna’2015

Koniec kwietnia z przyjemną pogodą w pięknym miejscu to jest to na co liczymy co roku wyruszając na wycieczki po Polsce. W tym roku przełom kwietnia i maja stworzył nam bardzo dogodne okoliczności do ponownych odwiedzin zespołu pałacowo-parkowego w Mosznej.

Moszna'2015
Moszna’2015

Miejsce to opisywaliśmy już w naszym wpisie PIĘKNE POLSKIE PARKI I PAŁACE – MOSZNA, w którym zdjęcia pochodziły z 2007 roku. Byliśmy też w Mosznej w roku 2000 – zdjęcia z tego okresu dostępne są tutaj. Mamy więc pewne porównanie jak tu było kiedyś, a jak jest obecnie.

Moszna'2015
Moszna’2015

Choć w promieniach słońca pałac i park wygląda bajkowo, to przy dokładniejszej obserwacji pewnych szczegółów widać, że upływ czasu i tutaj pozostawia swoje ślady.

Moszna'2015
Moszna’2015

Park z układem wodnym wymaga już prac porządkująco-konserwacyjnych i choć widać krzątanie się ogrodników, to prace przez nich wykonywane są jedynie drobną kosmetyką.

Moszna'2015
Moszna’2015

Być może do pełnego sezonu nastąpią tu zmiany na lepsze, bo w sumie wiosna była w tym roku kapryśna, ale wrażenie pewnego pogorszenia stanu parku odczuwaliśmy dość mocno.

Moszna'2015
Moszna’2015

Sam pałac po bliższej obserwacji wykazuje też w wielu miejscach objawy upływu czasu i wpływu czynników atmosferycznych.

Moszna'2015
Moszna’2015

Oczywiście zabytek z dość długą historią może pokazywać na swojej elewacji czy elementach konstrukcji “znaki” związane z tą historią.

Moszna'2015
Moszna’2015

Jednak należy już myśleć o naprawach drobnych usterek czy mniejszym lub większym remoncie, bo dbałość o to miejsce to gwarancja zarówno dla funkcjonującego tu hotelu na napływ środków finansowych od turystów, a dla turystów to też gwarancja udanego pobytu.

Moszna'2015
Moszna’2015

W tym roku byliśmy w Mosznej w godzinach południowych i dlatego udało nam się wziąć udział w zwiedzaniu obiektu rozpoczynającym się od godziny 13-tej. Wnętrza warte są poświęcenia dodatkowego czasu aby je zobaczyć.

Moszna'2015
Moszna’2015

Wielkość metrażowa – jedno pomieszczenie może pomieścić obecne kilkupokojowe mieszkanie – oraz bogaty wystrój dają wyobrażenie o świetności pałacu za czasów kiedy mieszkali tu jego właściciele.

Moszna'2015
Moszna’2015

Powyżej na zdjęciu kaplica zamkowa, bo pałac nazywany jest też zamkiem.

 Poniżej sala koncertowa.

Moszna'2015
Moszna’2015

Poniżej sala restauracyjna i wejście do oranżerii.

Moszna'2015
Moszna’2015

Zachęcamy więc do zaplanowania wycieczki do tego uroczego miejsca, a gospodarzy obiektu prosimy o szybkie zaplanowanie prac renowacyjnych.

Moszna'2015
Moszna’2015

Zapraszamy także do obejrzenia naszego filmu:

Więcej zdjęć można zobaczyć w naszej galerii na stronie:

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2015-4.php