Oby dobry przykład był wystarczającą zachętą do ratowania kolejnych zabytków

Zdając sobie sprawę, że w ochronie zabytków mamy ciągle ogromne zaległości i los wielu obiektów budzi w bardzo wielu z nas słuszne oburzenie, mamy jednak również ciągle nadzieję, że pokazywanie pozytywnych przykładów może zachęcić inwestorów wrażliwych na dziedzictwo historyczne lub po prostu dostrzegających szanse na zrobienie zarówno dobrego interesu jak i zaopiekowanie się kolejnym zabytkiem.

Borowa
Borowa

W dzisiejszym wpisie pokażemy kilka takich pozytywnych przykładów, które polecamy także zwykłym turystom jako miejsca warte odwiedzenia i poznania. Pierwszy w z nich to Pałac Borowa pod Wrocławiem. Historię tego miejsca można znaleźć np. tutaj. Krótki film z tego miejsca poniżej:

Kolejne miejsce to Brunów.

Brunów
Brunów

Tutaj kilka obiektów otrzymało szansę na dalszą świetność i społeczną użyteczność.

Brunów
Brunów

I warto je wszystkie zobaczyć.

Brunów
Brunów

Historię tego miejsca przeczytamy tutaj.

Poniżej nasz film z tego miejsca.

Innym ciekawym miejscem jest Maciejewo.

Maciejewo
Maciejewo

Jego krótką historię można przeczytać tutaj.

Maciejewo
Maciejewo

Warto tu zajrzeć choćby na chwilę, bo miejsce to jest pięknie położone nad jeziorem i do obejrzenia ma też piękne wnętrza.

Maciejewo
Maciejewo

Poniżej nasz film z tego miejsca.

Jeśli nawet w danym miejscu nie ma atrakcyjnych zabytków (choć akurat prezentowana miejscowość takie posiada) to siłami miejscowych twórców można wykreować inne atrakcje. Pławna Dolna dzięki inwencji swoich mieszkańców staje się bardzo ciekawym miejscem przyciągającym wielu turystów.

Pławna Dolna
Pławna Dolna

Zamek Legend Śląskich to jedna z wielu atrakcji wartych zobaczenia.

Zamek Legend Śląskich
Zamek Legend Śląskich

A niedaleko w Pławnej Górnej można zobaczyć Arkę Noego czekającą na potop.

Kolejne miejsce może trudniej będzie zobaczyć od wewnątrz, ale jeśli uda się spotkać miłych właścicieli to może pozwolą na spacer po pięknym parku. Zespół dworski w Trzciannie to miejsce bardzo urokliwe.

Trzcianna
Trzcianna

Szczególnie stawy pięknie wkomponowane w otoczenie budzą podziw odwiedzających.

Trzcianna
Trzcianna

Poniżej nasz film z tego miejsca.

30 certyfikatów dla uratowanych obiektów na Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków 2015

18 Kwietnia to od 1983 roku międzynarodowa okazja aby temat ochrony zabytków choć na chwilę zagościł w świadomości społeczeństw. W tym roku my także mamy pewną okazję i okrągłą liczbę związaną z ochroną zabytków – w organizowanym od 19 lutego 2013 roku konkursie „Doceniony przez społeczność Uratowanych obiektów zabytkowych w Polsce” 11 kwietnia 2015 przyznany został przez społeczność „Uratowanych obiektów zabytkowych w Polscetrzydziesty certyfikat uznania.
Na poniższej grafice pokazane zostały wszystkie przyznane do tej pory certyfikaty.

Wszystkie zdobyte do tej pory certyfikaty uznania
Wszystkie zdobyte do tej pory certyfikaty uznania

Obiekty takie jak te docenione głosami Fanów zabytków z Facebooka warto pokazywać jako przykłady bardzo pozytywnego działania, a także jako miejsca, które warto odwiedzić i poznać bliżej. Dlatego poniżej podajemy także linki do ich stron www:

Pierwszy certyfikat – Pałac i Folwark Galinyhttp://www.palac-galiny.pl

Drugi certyfikat – Pałac Wąsowohttp://www.wasowo.pl

Trzeci certyfikat – Dwór Kaliszkihttp://www.dworkaliszki.pl

Czwarty certyfikat – Agropark „Dworek pod Lipą”http://www.agropark.com.pl

Piąty certyfikat – Pałac Wojanówhttp://palac-wojanow.pl

Szósty certyfikat – Pałac Podonowskich w Bugajuhttp://www.palacbugaj.pl

Siódmy certyfikat – Zamek Kliczkówhttp://kliczkow.com.pl

Ósmy certyfikat – Folwark OLANDIA w Prusimiuhttp://www.olandia.pl

Dziewiąty certyfikat – Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Nowej Wsihttp://kosciolnowawies.bloog.pl

Dziesiąty certyfikat – Zamek Bobolice – http://www.zamekbobolice.pl

Jedenasty certyfikat – Fort Gerharda – Muzeum Obrony Wybrzeżahttp://fort-gerharda.pl

Dwunasty certyfikat – Dwór Komborniahttp://www.dworkombornia.pl

Trzynasty certyfikat – Hotel St. Bruno w Giżyckuhttp://www.hotelstbruno.pl

Czternasty certyfikat – Pałacyk Kosińskich w Połażejewiehttp://palacyk.archiwum-info.pl

Piętnasty certyfikat – Pałac Ziemiełowicehttp://www.palacziemielowice.pl

Szesnasty certyfikat – Pałac w Wojnowicach koło Raciborzahttp://www.palacwojnowice.pl

Siedemnasty certyfikat – Folwark Karczemkahttp://www.karczemka.pl

Osiemnasty certyfikat – Pałac Warmątowice Sienkiewiczowskiehttp://www.palac-warmatowice.pl

Dziewiętnasty certyfikat – Pałac Ossolińskich w Sterdynihttp://www.palacossolinskich.pl

Dwudziesty certyfikat – Fort VII 1/2 „Tarnawce” w Ostrowie – Twierdza Przemyślhttp://www.fortostrow.cba.pl

Dwudziesty pierwszy certyfikat – Dwór Słupiahttp://www.dworslupia.pl

Dwudziesty drugi certyfikat – Dwór Dawidyhttp://www.dawidy.com

Dwudziesty trzeci certyfikat – Dworek „Róża Poraja”http://www.dworekbudziejewo.pl

Dwudziesty czwarty certyfikat – Pałac Staniszówhttp://www.palacstaniszow.pl

Dwudziesty piąty certyfikat – Dwór Mościbrodyhttp://dwor.moscibrody.pl

Dwudziesty szósty certyfikat – Talaria Ladies SPAhttp://www.talaria.pl

Dwudziesty siódmy certyfikat – Dwór Górnyhttp://dworgorny.pl

Dwudziesty ósmy certyfikat – Muzeum Ziemi Średzkiej „Dwór w Koszutach”http://www.koszuty.pl

Dwudziesty dziewiąty certyfikat – Centrum Wikliniarstwa MOK w Rudniku nad Sanemhttp://mokrudnik.pl

Trzydziesty certyfikat – Dwór w Odonowiehttp://odonow.com

Wyniki dotychczasowych głosowań na certyfikaty uznania przedstawia poniższa grafika.

Wyniki dotychczasowych głosowań na certyfikaty uznania
Wyniki dotychczasowych głosowań na certyfikaty uznania

Jak napisano w Wikipedii: „Głównym celem Międzynarodowego Dnia Ochrony Zabytków jest przybliżenie mieszkańcom wagi problematyki dziedzictwa kulturowego. W Polsce celem obchodów jest prezentowanie zabytków o szczególnym znaczeniu dla dziedzictwa światowego i bogatej spuścizny kulturowej w kraju.

Więc nawiązując do tego opisu celu my także prezentujemy obiekty zabytkowe docenione przez Fanów zabytków, choć tylko w powyższej skrótowej formie. Więcej na temat każdego z tych obiektów można przeczytać na ich stronach www lub w wydarzeniach związanych z konkursami na certyfikaty uznania.

O ile wpis w Wikipedii jest aktualny to: „Polska, jako kraj cechujący się bogactwem tradycji i aktywnie dbający o ich ochronę, jest nie tylko jednym z pierwszych Państw-sygnatariuszy Konwencji dziedzictwa światowego, ale również jednym z czołowych reprezentantów na Liście Światowego Dziedzictwa.”

Niech ten wpis będzie nadzieją dla wielu jeszcze obiektów wymagających pilnego ratunku, a także abyśmy jak całe społeczeństwo aktywnie zaświadczyli o dbałości i ochronie zabytków.

Skomplikowane obliczenia dla daty święta, zawiłe losy zabytków sakralnych, piękno drewnianej architektury

Wielkanoc zgodnie z opisem z Wikipedii nazywana jest bardzo różnie:
Wielkanoc, Niedziela Wielkanocna, także: Wielka Niedziela, Zmartwychwstanie Pańskie, w prawosławiu: Pascha, mazow. Wielki Dzień[1] – najstarsze i najważniejsze święto chrześcijańskie upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, obchodzone przez Kościoły chrześcijańskie wyznające Nicejskie Credo (325 r.).”.

Do samej nazwy dochodzi jeszcze skomplikowany system obliczania daty tego święta – tego opisu nie będziemy już cytować odsyłając zainteresowanych do powyższej strony w Wikipedii. W tym roku w Kościele rzymskokatolickim święto to wypadło 5 kwietnia, a w Kościele prawosławnym obchodzone będzie 12 kwietnia.

Kościół św. Michała Archanioła w Binarowej
Kościół św. Michała Archanioła w Binarowej

Jest więc teraz bardzo dobry moment aby pokazać kilka drewnianych cerkwi i kościołów będących wspaniałymi zabytkami, choć mającymi często także skomplikowaną historię.

Cerkiew Opieki Matki Bożej w Bielance
Cerkiew Opieki Matki Bożej w Bielance

Cerkiew Opieki Matki Bożej w Bielance zgodnie z opisem z Wikipedii: „Pierwsza cerkiew w Bielance został zbudowana w 1650. Zachowana do dziś świątynia jest jednak o 103 lata młodsza i znajduje się w innym miejscu, niż wcześniejszy obiekt. W 1947, w czasie wysiedleń ludności łemkowskiej z Bielanki w ramachAkcji „Wisła”, cerkiew została podpalona, jednak zniszczeniu uległ tylko dach. Po 1947 obiekt przejął Kościół łaciński. Budynek został odremontowany i przykryty dachem kalenicowym. W drugiej połowie lat 50. dawni mieszkańcy Bielanki zaczęli wracać do wsi i cerkiew stała się świątynią parafii prawosławnej, jednak katolicy obrządku łacińskiego zachowali prawo jej współużytkowania. Po 1989 legalnie działać zaczął również Kościół greckokatolicki i również jego parafia otrzymała możliwość korzystania z obiektu.

Na mocy ustawy cerkiew w Bielance, jako jedyna z cerkwi w południowej Polsce, o jakie spór toczyły Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny i Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-ukraińskiego, przeszła na własność tego drugiego, za odszkodowaniem dla prawosławnych. Obecnie w cerkwi odprawiane są nabożeństwa rzymskokatolickie i greckokatolickie. Świątynia służyła również miejscowej parafii prawosławnej do czasu zbudowania przez prawosławnych własnej cerkwi(wrzesień 2014).”

Kościół św. Michała Archanioła w Binarowej będący zabytkiem z listy UNESCO ma też bardzo ciekawą i długą historię – za Wikipedią: „Pierwszy kościół drewniany został zbudowany około 1400 roku (wspomina o nim Jan Długosz). Spłonął pod koniec XV w. Obecnie istniejąca świątynia została wybudowana około 1500 roku. Nie wiadomo, kiedy dokładnie odbyło się jej poświęcenie i konsekracja. W ciągu następnych stuleci przeprowadzono szereg konserwacji mających na celu zachowanie tego obiektu w jak najlepszym stanie. W 1908 poważnie zniekształcono świątynię m.in. poprzez zmianę pokrycia dachów (gont zastąpiono blachą miedzianą), szalunek gontowy ścian zastąpiono deskowaniem, a zaskrzynienia w nawie podparto arkadami filarowymi, a od 1990 roku podjęto zabiegi renowacyjne mające przywrócić jej pierwotny wygląd.

Od 2010 do 2012 były prowadzone prace renowacyjne we wnętrzu kościoła (m.in. wymiana posadzki), mające na celu likwidację szkód spowodowanych powodzią w 2010 roku.

Kościół św. Michała Archanioła w Binarowej
Kościół św. Michała Archanioła w Binarowej

Kolejnym pięknym zabytkiem z Listy światowego dziedzictwa UNESCO jest Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu – krótki cytat z opisu w Wikipedii: „Cerkiew została wybudowana w drugiej połowie XVII wieku. Za datę budowy często podawany jest rok 1700. Wieża została dostawiona w 1743 roku. Datę tę odszukano na jednej z belek konstrukcji. Może odnosić się ona jednak jedynie do remontu starszej wieży. Jest to najstarsza pewnie datowana wieża cerkwi łemkowskiej. Po akcji „Wisła” w 1947 roku świątynia zaczęła być użytkowana jako kościół rzymskokatolicki, należący do parafii w Uściu Gorlickim. Obecnie w współużytkowaniu Rzymskich Katolików i Grekokatolików

Cerkiew była wielokrotnie odnawiana. Remonty korpusu przeprowadzono w latach 1811, 1904, 1967 oraz w latach 90. XX wieku, zaś remonty wieży – w latach 1863, 1911, 1928, 1967 oraz w latach 90. XX wieku. W 2011 r. wykonano czyszczenie pokrycia gontowego całej cerkwi.

 Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu
Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu

Cerkiew Opieki Matki Bożej w Hańczowej to kolejny drewniany zabytek o ciekawej historii: „Cerkiew w Hańczowej istniała już w XVII w. Niektóre źródła podają, że jej prezbiterium powstało w 1644. Obecny obiekt został wzniesiony w I połowie XIX stulecia na miejscu pierwotnej świątyni. Być może sama wieża jest starsza i pochodzi z XVIII w.[3] Obiekt gruntownie odnawiany w 1871 oraz w latach 1960–1968. Ostatnie rozległe prace konserwatorskie i remontowe zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz prowadzone były w latach 1989–2012.

Do przeprowadzenia w 1947 Akcji „Wisła” była to cerkiew greckokatolicka, następnie w latach 1947–1958 służyła wiernym obrządku łacińskiego. Mimo tego postępowała jej dewastacja i w 1956 została podjęta decyzja o jej rozbiórce i wywiezieniu wyposażenia do składnicy ikon w Łańcucie. Cerkiew uratował powrót kilku rodzin wysiedlonych w 1947, których członkowie własnymi siłami wyremontowali ją, oraz powołanie w Hańczowej parafii prawosławnej. Mieszkańcy Hańczowej odnowili cerkiew w jedyny możliwy dla nich sposób, wymieniając przegniłe drewno i zabezpieczając dach. Polichromie zostały odrestaurowane dopiero po 1989. W 1958 cerkiew zaczęła na nowo pełnić funkcje liturgiczne. Jest to jedna z lepiej odrestaurowanych w Polsce cerkwi typu łemkowskiego.„.

Cerkiew Opieki Matki Bożej w Hańczowej
Cerkiew Opieki Matki Bożej w Hańczowej

Cerkiew św. Michała Archanioła w Mochnaczce to przykład typowych zmian historycznych dla tych okolic: „Cerkiew powstała w XVIII w. Przekształcona poważnie w 1846, wybudowano wtedy nowe prezbiterium, dotychczasowe włączając do powiększonej nawy i przykrywając oba człony wspólnym dachem. Odnawiana w latach 1923, 1929 i 1960-1964.

Cerkiew łemkowska, typ północno-zachodni, wariant młodszy z poważnymi przekształceniami. orientowana, drewniana, konstrukcji zrębowej, pierwotnie trójdzielna. Obecnie składa się z wydłużonego nowegoprezbiterium zamkniętego trójbocznie, nieco szerszego dawnego prezbiterium, jeszcze szerszej nawy i wydłużonego, prostokątnego babińca. Wschodnia część nowego prezbiterium pełni funkcję zakrystii.

Po wysiedleniu Łemków w ramach akcji Wisła, od 1947 r. cerkiew użytkowana jako kościół rzymskokatolicki pw. Matki Bożej Częstochowskiej, od 1951 r. parafialny.

Cerkiew św. Michała Archanioła w Mochnaczce
Cerkiew św. Michała Archanioła w Mochnaczce

Dla pełniejszego obrazu oraz dla zachęcenia do odwiedzin tych pięknych miejsc poniżej także kilka filmów.

Cerkiew Opieki Matki Bożej w Bielance

Cerkiew Opieki Matki Bożej w Hańczowej

Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu