Szymbark (małopolskie)'2012

Unia dofinansowuje a Polska pięknieje – Szymbark (małopolskie) – uratowany zabytek

Na liście laureatów w VI edycji konkursu “Polska Pięknieje – 7 Cudów Funduszy Europejskich” w kategorii „Zabytek” znalazł się w 2013 roku projekt „Rewaloryzacja i remont renesansowego dworu obronnego w Szymbarku”.

Kiedy byliśmy w tym miejscu w 2001 roku to szymbarski kasztel wyglądał tak:

Szymbark (małopolskie)
Szymbark (małopolskie)’2001

Szymbark (małopolskie)
Szymbark (małopolskie)’2001

Szymbark (małopolskie)
Szymbark (małopolskie)’2001

I trudno było wtedy powiedzieć jaka przyszłość czeka ten piękny i unikalny zabytek.

Historię tego miejsca efektownie opowiada film “Kasztel w Szymbarku – Historia Renesansowego Dworu Obronnego” dostępny w Gorlickiej telewizji.

Szymbark (małopolskie)'2012
Szymbark (małopolskie)’2012

Wikipedia podaje następujące informacje:

Kasztel w Szymbarku to dawna siedziba rodu Gładyszów. Jest bardzo cennym zabytkiem architektury renesansu w Polsce, określanym przez znawców jako czołowy przykład kasztelu polskiego. Wznoszono go w dwóch etapach. Budowę rozpoczęto w pierwszej połowie XVI wieku, a zakończono w latach 1585 – 1590. Nie znamy nazwiska architekta, ani budowniczych. Zbudowany jest z miejscowego kamienia łamanego z dodatkiem cegły. W drugiej fazie budowy bryłę dworu zwieńczono attyką arkadową, na elementach której umieszczono sgraffito z motywami geometrycznymi, przeplatanymi fantastycznymi maskami. Okna obiektu posiadają bogato profilowaną renesansową kamieniarkę. Kasztel zbudowany jest na planie prostokąta o bokach długości 20 i 13 metrów. Posiada cztery narożne baszty alkierzowe, których piętra wystają poza lico murów i wsparte są na kamiennych kroksztynach. W budynku znajdują się trzy kondygnacje – piwnice, parter, piętro.

Szymbark (małopolskie)'2012
Szymbark (małopolskie)’2012

Do końca XVII wieku pełnił funkcję reprezentacyjną i mieszkalną. Pomieszczenia stanowią: dwie piwnice o kolebkowych sklepieniach, na parterze sień i dwie izby, na piętrze wielka sala reprezentacyjna, obok niej mniejsza oraz cztery naroża alkierzowe. Do dziś właśnie w alkierzach przetrwało najwięcej oryginalnych elementów wystroju wnętrz, kamieniarka portali, fragmenty kominków i część polichromii ściennej w dwóch pomieszczeniach.

Szymbark (małopolskie)'2012
Szymbark (małopolskie)’2012

Dwór usytuowano na skarpie nad rzeką Ropą i wyposażono w system strzelnic umieszczonych na wysokości strychu, co świadczyło o potrzebach obronnych. Nie wydaje się jednak, aby rezydencja Gładyszów pełnić miała jakąś istotną rolę w systemie obronnych zamków na południowych kresach Rzeczypospolitej. W XVII wieku pękające ściany dworu wzmocniono zewnętrznymi przyporami z kamienia i cegły, natomiast w wieku XVIII dodano wewnętrzne ściany działowe.

Szymbark (małopolskie)'2012
Szymbark (małopolskie)’2012

Kasztel zamieszkiwany był do końca XVIII wieku. Po Gładyszach przechodził kolejno we władanie Strońskich, Siedleckich, Bronikowskich, Rogoyskich, Sękiewiczów i Kuźniarskich. W XIX wieku mieściła się w nim gorzelnia i magazyn zbożowy. Pod koniec XIX stulecia i jeszcze w okresie międzywojennym na parterze funkcjonowała kuchnia dla czeladzi dworskiej oraz kurnik. Dwór pełnił też funkcję lamusa, w którym przechowywano niepotrzebne sprzęty. W latach międzywojennych dwór był własnością Zbigniewa Sękiewicza, który mieszkał w stojącym tuż obok modrzewiowym dworku. Sękiewicz usiłował wyremontować zabytkową budowlę (a przynajmniej zabezpieczyć nowym dachem), jednak z braku funduszów nie zdołał tego uczynić przed śmiercią (w 1934 r.).[1] Po II wojnie dwór przejęło państwo. Od początku lat 50. XX wieku Ministerstwo Kultury i Sztuki powierzało prace kolejnym Pracowniom Konserwacji Zabytków. Niezwykle leniwie postępująca odbudowa trwała pół wieku. Podczas pierwszego etapu remontu usunięto wtórne elementy i przywrócono renesansowy charakter dworu. Prace zewnętrzne zakończono pod koniec XX w., jednak dwór dalej stał pusty wobec braku koncepcji i pieniędzy na aranżację wnętrz.

Szymbark (małopolskie)'2012
Szymbark (małopolskie)’2012

Dopiero w 2010 roku zakończony został ostatni etap remontu obiektu, obejmujący również jego wnętrza. Od stycznia 2011 roku budowla wraz z przylegającą do niej oficyną dworską z końca XVIII wieku, funkcjonuje jako Ośrodek Konferencyjno–Wystawienniczy „Kasztel w Szymbarku”, oddział “Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów” w Gorlicach. Do zespołu zabytków istniejących na terenie dawnego „Majątku Zamek”, należy także przeniesiony z Gorlic drewniany dworek z 1920 r. Zastąpił on całkowicie zrujnowany przez konserwatorów dawnych PKZ-ów modrzewiowy dworek Sękowskich“.

Szymbark (małopolskie)'2012 - Skansen Wsi Pogórzańskiej
Szymbark (małopolskie)’2012 – Skansen Wsi Pogórzańskiej

“Skansen Wsi Pogórzańskiej” im. prof. Romana Reinfussa to wspaniałe uzupełnienie wycieczki do Szymbarka.

Skansen Wsi Pogórzańskiej
Skansen Wsi Pogórzańskiej

Jak widać z zamieszczonych powyżej zdjęć wykonanych przez nas w roku 2012 (więcej zdjęć można obejrzeć na tej stronie) Szymbark odzyskał swój blask i dzięki dofinansowaniu z UE obiekt ten przywrócono m.in. turystom i lokalnej społeczności. Oczywiście można mieć uwagi, że wnętrze zostało zmienione w dużym stopniu. To wszystko prawda, jednak pogodzenie nowoczesnych funkcji i historycznych pierwotnych układów pomieszczeń bywa trudne albo nawet niemożliwe, choćby ze względu na różne obecne przepisy związane z bezpieczeństwem użytkowania.

Szymbark (małopolskie)'2012
Szymbark (małopolskie)’2012

Zapraszamy także na nasz film:

To kolejny piękny obiekt na naszej liście Uratowanych obiektów zabytkowych w Polsce, a strona poświęcona takim obiektom została już polubiona przez ponad 2000 osób. Przypominamy: jeśli lubisz zwiedzać obiekty zabytkowe w Polsce, jeśli doceniasz ogromny wkład pracy i środków finansowych jakie w ich uratowanie zaangażowali ich właściciele, jeśli chciałbyś pomóc aby takie obiekty były przykładem dla wielu obiektów jeszcze zagrożonych, to przekaż poniższy link swoim przyjaciołom lub znajomym –

https://www.facebook.com/UratowaneObiektyZabytkowe
Ta strona to także miejsce na Twoje znalezione w sieci linki do uratowanych obiektów zabytkowych. Twórz ją razem z wieloma innymi Fanami zabytków. Liczymy na Ciebie!

Od jakiegoś czasu strona z FB ma także swój odpowiednik na Google Plus – Uratowane obiekty zabytkowe w Polsce G+, gdzie zapraszamy wszystkich użytkowników Google Plus do zamieszczania swoich odkryć w zakresie uratowanych obiektów zabytkowych w Polsce.

Zachęcamy właścicieli i administratorów uratowanych obiektów zabytkowych do udziału w naszym konkursie:
Konkurs – Doceniony przez społeczność Uratowanych obiektów zabytkowych w Polsce” – zasady konkursu są proste – popatrzcie na poniższą grafikę:

Jak zgłosić obiekt do konkursu?
Jak zgłosić obiekt do konkursu

Zapraszamy też na stronę: Uratowane zabytki, gdzie prezentowane są m.in. certyfikaty obiektów, które wzięły z powodzeniem udział w naszym konkursie.

Przeczytaj także inne wpisy:

Najpiękniej położone polskie zamki (21) - Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie
Po przerwie wakacyjnej zapraszamy na kolejny odcinek w naszym cyklu. Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie należy niewą...
Piękne polskie parki i pałace – Sobienie Szlacheckie
Pałac i park w Sobieniach Szlacheckich w ostatnich latach były poddawane zabiegom konserwatorskim, a efekty tych zabiegó...
Czy zabytki w Polsce oprócz ludzi z pasją mogą liczyć na bardziej konkretny plan ratunkowy i rzeczywiste wsparcie państw...
W nawiązaniu do naszego wpisu z maja’2012 - "Krzyżtopór – trwała ruina czy trwały brak koncepcji?" – chcieliby...
Karpacka Troja – archeologia przemawia do turystów zrozumiałym językiem i nadaje przeszłości nową jakość
O tym miejscu słyszeliśmy już dawno - na skali internetowej to jakieś kilkaset tysięcy lub nawet kilka milionów kliknięć...
Wycieczkowe podsumowanie roku 2012
Zbliżający się koniec roku 2012 to także dla nas okres pewnych podsumowań. Z wycieczkowego czy turystycznego punktu wid...
NAJPIĘKNIEJ POŁOŻONE POLSKIE ZAMKI (35) – Zamek Ujazdowski w Warszawie
Zamek Ujazdowski w Warszawie położony na skarpie wiślanej najpiękniej wygląda od strony Kanału Piaseczyńskiego. My fo...
30 certyfikatów dla uratowanych obiektów na Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków 2015
18 Kwietnia to od 1983 roku międzynarodowa okazja aby temat ochrony zabytków choć na chwilę zagościł w świadomości społe...
Dwukrotny spacer w Grudziądzu - zachęta do odwiedzin
Kiedy poprzednio byliśmy w Grudziądzu w roku 2007 (zdjęcia dostępne są tutaj) odbudowa zamkowej Wieży Klimek miała się d...
Od zapomnienia do rozkwitu - pięknym zabytkom w Polsce na odsiecz z nadzieją na lepsze jutro
Tytuł dzisiejszego wpisu zapożyczyliśmy częściowo z filmu p.t. "Między zapomnieniem a nową formą rozkwitu. Nieużytk...
Atrakcje Szydłowca
Dzięki nowemu odcinkowi trasy S7 Szydłowiec stał się jakby szybciej dostępny. A że miasto posiada sporo atrakcji nie wol...

Dodaj komentarz