Szymbark (małopolskie)'2012

Unia dofinansowuje a Polska pięknieje – Szymbark (małopolskie) – uratowany zabytek

Na liście laureatów w VI edycji konkursu „Polska Pięknieje – 7 Cudów Funduszy Europejskich” w kategorii „Zabytek” znalazł się w 2013 roku projekt „Rewaloryzacja i remont renesansowego dworu obronnego w Szymbarku”.

Kiedy byliśmy w tym miejscu w 2001 roku to szymbarski kasztel wyglądał tak:

Szymbark (małopolskie)
Szymbark (małopolskie)’2001

Szymbark (małopolskie)
Szymbark (małopolskie)’2001

Szymbark (małopolskie)
Szymbark (małopolskie)’2001

I trudno było wtedy powiedzieć jaka przyszłość czeka ten piękny i unikalny zabytek.

Historię tego miejsca efektownie opowiada film „Kasztel w Szymbarku – Historia Renesansowego Dworu Obronnego” dostępny w Gorlickiej telewizji.

Szymbark (małopolskie)'2012
Szymbark (małopolskie)’2012

Wikipedia podaje następujące informacje:

Kasztel w Szymbarku to dawna siedziba rodu Gładyszów. Jest bardzo cennym zabytkiem architektury renesansu w Polsce, określanym przez znawców jako czołowy przykład kasztelu polskiego. Wznoszono go w dwóch etapach. Budowę rozpoczęto w pierwszej połowie XVI wieku, a zakończono w latach 1585 – 1590. Nie znamy nazwiska architekta, ani budowniczych. Zbudowany jest z miejscowego kamienia łamanego z dodatkiem cegły. W drugiej fazie budowy bryłę dworu zwieńczono attyką arkadową, na elementach której umieszczono sgraffito z motywami geometrycznymi, przeplatanymi fantastycznymi maskami. Okna obiektu posiadają bogato profilowaną renesansową kamieniarkę. Kasztel zbudowany jest na planie prostokąta o bokach długości 20 i 13 metrów. Posiada cztery narożne baszty alkierzowe, których piętra wystają poza lico murów i wsparte są na kamiennych kroksztynach. W budynku znajdują się trzy kondygnacje – piwnice, parter, piętro.

Szymbark (małopolskie)'2012
Szymbark (małopolskie)’2012

Do końca XVII wieku pełnił funkcję reprezentacyjną i mieszkalną. Pomieszczenia stanowią: dwie piwnice o kolebkowych sklepieniach, na parterze sień i dwie izby, na piętrze wielka sala reprezentacyjna, obok niej mniejsza oraz cztery naroża alkierzowe. Do dziś właśnie w alkierzach przetrwało najwięcej oryginalnych elementów wystroju wnętrz, kamieniarka portali, fragmenty kominków i część polichromii ściennej w dwóch pomieszczeniach.

Szymbark (małopolskie)'2012
Szymbark (małopolskie)’2012

Dwór usytuowano na skarpie nad rzeką Ropą i wyposażono w system strzelnic umieszczonych na wysokości strychu, co świadczyło o potrzebach obronnych. Nie wydaje się jednak, aby rezydencja Gładyszów pełnić miała jakąś istotną rolę w systemie obronnych zamków na południowych kresach Rzeczypospolitej. W XVII wieku pękające ściany dworu wzmocniono zewnętrznymi przyporami z kamienia i cegły, natomiast w wieku XVIII dodano wewnętrzne ściany działowe.

Szymbark (małopolskie)'2012
Szymbark (małopolskie)’2012

Kasztel zamieszkiwany był do końca XVIII wieku. Po Gładyszach przechodził kolejno we władanie Strońskich, Siedleckich, Bronikowskich, Rogoyskich, Sękiewiczów i Kuźniarskich. W XIX wieku mieściła się w nim gorzelnia i magazyn zbożowy. Pod koniec XIX stulecia i jeszcze w okresie międzywojennym na parterze funkcjonowała kuchnia dla czeladzi dworskiej oraz kurnik. Dwór pełnił też funkcję lamusa, w którym przechowywano niepotrzebne sprzęty. W latach międzywojennych dwór był własnością Zbigniewa Sękiewicza, który mieszkał w stojącym tuż obok modrzewiowym dworku. Sękiewicz usiłował wyremontować zabytkową budowlę (a przynajmniej zabezpieczyć nowym dachem), jednak z braku funduszów nie zdołał tego uczynić przed śmiercią (w 1934 r.).[1] Po II wojnie dwór przejęło państwo. Od początku lat 50. XX wieku Ministerstwo Kultury i Sztuki powierzało prace kolejnym Pracowniom Konserwacji Zabytków. Niezwykle leniwie postępująca odbudowa trwała pół wieku. Podczas pierwszego etapu remontu usunięto wtórne elementy i przywrócono renesansowy charakter dworu. Prace zewnętrzne zakończono pod koniec XX w., jednak dwór dalej stał pusty wobec braku koncepcji i pieniędzy na aranżację wnętrz.

Szymbark (małopolskie)'2012
Szymbark (małopolskie)’2012

Dopiero w 2010 roku zakończony został ostatni etap remontu obiektu, obejmujący również jego wnętrza. Od stycznia 2011 roku budowla wraz z przylegającą do niej oficyną dworską z końca XVIII wieku, funkcjonuje jako Ośrodek Konferencyjno–Wystawienniczy „Kasztel w Szymbarku”, oddział „Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów” w Gorlicach. Do zespołu zabytków istniejących na terenie dawnego „Majątku Zamek”, należy także przeniesiony z Gorlic drewniany dworek z 1920 r. Zastąpił on całkowicie zrujnowany przez konserwatorów dawnych PKZ-ów modrzewiowy dworek Sękowskich„.

Szymbark (małopolskie)'2012 - Skansen Wsi Pogórzańskiej
Szymbark (małopolskie)’2012 – Skansen Wsi Pogórzańskiej

„Skansen Wsi Pogórzańskiej” im. prof. Romana Reinfussa to wspaniałe uzupełnienie wycieczki do Szymbarka.

Skansen Wsi Pogórzańskiej
Skansen Wsi Pogórzańskiej

Jak widać z zamieszczonych powyżej zdjęć wykonanych przez nas w roku 2012 (więcej zdjęć można obejrzeć na tej stronie) Szymbark odzyskał swój blask i dzięki dofinansowaniu z UE obiekt ten przywrócono m.in. turystom i lokalnej społeczności. Oczywiście można mieć uwagi, że wnętrze zostało zmienione w dużym stopniu. To wszystko prawda, jednak pogodzenie nowoczesnych funkcji i historycznych pierwotnych układów pomieszczeń bywa trudne albo nawet niemożliwe, choćby ze względu na różne obecne przepisy związane z bezpieczeństwem użytkowania.

Szymbark (małopolskie)'2012
Szymbark (małopolskie)’2012

Zapraszamy także na nasz film:

To kolejny piękny obiekt na naszej liście Uratowanych obiektów zabytkowych w Polsce, a strona poświęcona takim obiektom została już polubiona przez ponad 2000 osób. Przypominamy: jeśli lubisz zwiedzać obiekty zabytkowe w Polsce, jeśli doceniasz ogromny wkład pracy i środków finansowych jakie w ich uratowanie zaangażowali ich właściciele, jeśli chciałbyś pomóc aby takie obiekty były przykładem dla wielu obiektów jeszcze zagrożonych, to przekaż poniższy link swoim przyjaciołom lub znajomym –

https://www.facebook.com/UratowaneObiektyZabytkowe
Ta strona to także miejsce na Twoje znalezione w sieci linki do uratowanych obiektów zabytkowych. Twórz ją razem z wieloma innymi Fanami zabytków. Liczymy na Ciebie!

Od jakiegoś czasu strona z FB ma także swój odpowiednik na Google Plus – Uratowane obiekty zabytkowe w Polsce G+, gdzie zapraszamy wszystkich użytkowników Google Plus do zamieszczania swoich odkryć w zakresie uratowanych obiektów zabytkowych w Polsce.

Zachęcamy właścicieli i administratorów uratowanych obiektów zabytkowych do udziału w naszym konkursie:
Konkurs – Doceniony przez społeczność Uratowanych obiektów zabytkowych w Polsce” – zasady konkursu są proste – popatrzcie na poniższą grafikę:

Jak zgłosić obiekt do konkursu?
Jak zgłosić obiekt do konkursu

Zapraszamy też na stronę: Uratowane zabytki, gdzie prezentowane są m.in. certyfikaty obiektów, które wzięły z powodzeniem udział w naszym konkursie.

Przeczytaj także inne wpisy:

Najpiękniej położone polskie zamki (7) - Zamek Ogrodzieniec - Podzamcze
Szlak Orlich Gniazd wiedzie między innymi przez Podzamcze, gdzie znajduje się kolejny pięknie położony Zamek Ogrodzieniec (mapa: Zamek Ogrodzieniec). ...
Piękne polskie parki i pałace – Turzno
Kilka dni temu pisaliśmy o pięknie odrestaurowanym zespole pałacowo-parkowym w Ostromecku, który po wielu latach prac został doprowadzony do świetnośc...
Wycieczkowe podsumowanie roku 2013
Grudzień nastraja do pewnych podsumowań minionego roku, więc i my publikujemy nasz „doroczny raport”. Pomimo mało zachęcającej czasami aury, szczegól...
Otwarty Szlak Architektury Drewnianej - wspaniały pomysł nie tylko dla turystów
W tym roku dwukrotnie odwiedziliśmy Małopolskę, bo region ten ma tak wiele do zaoferowania turystom, że często lubimy tu powracać, aby zobaczyć jak na...
Spędź Dzień Kobiet (a może cały weekend) w ciekawym miejscu historycznym
Za niecałe dwa tygodnie, akurat w weekend 8.03.2015, będziemy mieli w kalendarzu Dzień Kobiet. Od jego uchwalenia zgodnie z informacjami z Wikipedii ...
Chwalmy to co należy pochwalić, ale pamiętajmy o wielu powodach do wstydu
Kiedy na przełomie kwietnia i maja'2015 przemierzaliśmy rejony województw dolnośląskiego i opolskiego to staraliśmy się dotrzeć do miejsc, w których j...
Ogrody Hortulus - pachnąca i kolorowa atrakcja turystyczna Pomorza Zachodniego
Będąc na Pomorzu Zachodnim czy to przejazdem czy to na urlopie, albo gdy tu mieszkamy na stałe, trzeba koniecznie odwiedzić dwa piękne ogrody stworzon...
Malownicze Klekotki uratowane aby cieszyć zmysły
Za każdym razem kiedy widzimy uratowane od ruiny zabytkowe obiekty, a dodatkowo także zadbane otoczenie oraz w sumie może najważniejsze - zachowane el...
Pałac Sulisław - zabytek uratowany przez Herosa Polskiej Gospodarki
W dzisiejszym wpisie wrócimy ponownie na Opolszczyznę, bo dopiero tworząc podstrony z naszych wycieczek po Polsce w 2015 roku zauważyliśmy, że pominęl...
Spacerem przez Grzędę Mirowsko-Bobolicką
Kilka dni temu postanowiliśmy ponownie odwiedzić Mirów i Bobolice, a także przejść ścieżką przez Grzędę Mirowsko-Bobolicką, aby "poszerzyć" ...

Dodaj komentarz