Bydlin'2012

Propozycje zmian do projektu Krajowego Programu Ochrony Zabytków i Opieki nad Zabytkami na lata 2013-2016

Publikujemy dzisiaj dokument pod tytułem: „Propozycje do Projektu Krajowego Programu Ochrony Zabytków i Opieki nad Zabytkami na lata 2013-2016” opracowany przez aktywnych uczestników społecznościowej grupy na Facebooku: Ratujemy Polskie Zabytki = Ratujemy Zabytki w Polsce.
Aktualizacja 14.10.2013: Po 48 godzinach mrówczej pracy kilku osób, mamy już zweryfikowaną, poprawioną i ostateczną wersję naszego dokumentu: Propozycje do Projektu Krajowego Programu Ochrony Zabytków i Opieki nad Zabytkami na lata 2013-2016 zgłoszone w ramach konsultacji społecznych ogłoszonych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. We wszystkich plikach dostępnych w tym wpisie jest już poprawiony dokument z dzisiejszą datą.

Dokument ten zawiera kilka zadań naszym zdaniem najważniejszych na kilka najbliższych lat, dzięki podjęciu i wykonaniu których powinno udać się powstrzymać proces znikania lub doprowadzania do stanu kompletnej ruiny wielu obiektów zabytkowych w Polsce.

Siewierz'2012
Siewierz’2012

Przez kilkuletni okres istnienia grupy społecznościowej na jej stronie opublikowanych zostało tysiące zdjęć, historii i smutnych faktów dotyczących problematyki ochrony zabytków. Jednak publikacja zdjęć czy opinii to ta najprostsza do wykonania czynność przez wszystkich Fanów zabytków, często skłaniająca grono internetowych ratowników do podejmowania różnorodnych akcji interwencyjnych. W grupie powstało wiele różnych inicjatyw, napisano wiele pism do urzędów i instytucji w sprawach konkretnych obiektów zabytkowych, tutaj pokazywane są zabytki takie jakie są obecnie, jakie były kiedyś w przeszłości i jakie mogły by być, gdyby… przede wszystkim znalazły aktywnego i co tu dużo mówić majętnego mecenasa, chcącego i potrafiącego przywrócić im dawną świetność, ale też gdyby lokalne społeczności doceniły to co istnieje w ich najbliższym sąsiedztwie i potrafiły się tym skutecznie zająć dla pożytku własnego w postaci wpływów np. z turystyki, a także dla pożytku bardziej uniwersalnego jakim jest dziedzictwo historyczne. Tutaj ścierają się różnorodne poglądy i pomysły na zajęcie się zabytkami – od ich najprostszego zabezpieczenia przed czynnikami atmosferycznymi i wandalami, poprzez koncepcje tworzenia optymalnych warunków do ich odbudowy i remontów, aż po edukację historyczną, promocję i popularyzację tej tematyki wszędzie, gdzie to tylko jest możliwe, a na pokazywaniu wzorcowych uratowanych już obiektów kończąc.

Bydlin'2012
Bydlin’2012

Na podstawie tych tysięcy wpisów, zdjęć, odnośników do artykułów prasowych zamieszczonych w naszej grupie, a także na podstawie naszych osobistych doświadczeń, czy to zawodowych, czy to po prostu hobbystycznych, powstał dokument analizujący to co Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego ma do zaoferowania naszemu społeczeństwu jako program działania w dziedzinie ochrony zabytków na najbliższe 3 lata – bo wbrew tytułowi programu obejmującemu lata 2013-2016 na faktyczną realizację zostanie w roku 2013 raczej niewiele czasu.

W tym miejscu przekazujemy nasze serdeczne podziękowania Pani Dorocie Jones-Olszanka, której wkład w powstanie tego dokumentu jest na pewno największy, zarówno od strony merytorycznej, jak i jako redaktora scalającego wszystkie przekazane pomysły, uwagi i opinie.

Kopice'2002
Kopice’2002

Jak napisano we wstępie naszych propozycji zmian do tego programu: „Dziedzictwo to w Polsce jest obecnie na wielu obszarach w bezprecedensowy sposób zagrożone w wyniku zmian ustrojowych i cywilizacyjnych, co jednakże nie zostało dostatecznie wyartykułowane w projekcie. Dokument trafnie określa szereg wyzwań stojących przed systemem ochrony dziedzictwa w Polsce. Pewne konieczne działania nie zostały jednak dopracowane lub zostały pominięte.” I dalej podajemy cztery kluczowe zadania, o które projekt MKiDN powinien być koniecznie uzupełniony:

1.Zgrupowanie celów i zadań według stopnia ich pilności

2.Wyznaczenie w trybie pilnym działań mających ratować zabytki zagrożone

3.Zrewidowanie podstaw aksjologicznych i filozofii ochrony dziedzictwa kulturowego w celu sformułowania nowoczesnej polityki zrównoważonego zarządzania tym dziedzictwem

4.Podjęcie pilnej reformy ustawodawstwa i przepisów prawnych mających wpływ na ochronę dziedzictwa. Opracowanie przepisów wykonawczych.

Bożków'2002
Bożków’2002

Uzasadnienie i nasze propozycje szczegółowe podajemy w dokumencie dostępnym tutaj:

Propozycje do Projektu Krajowego Programu Ochrony Zabytków i Opieki nad Zabytkami na lata 2013-2016.

Dokumenty, na których m.in. oparliśmy się tworząc nasze propozycje zmian dostępne są poniżej:

  1. SYSTEM OCHRONY ZABYTKÓW W POLSCE – ANALIZA, DIAGNOZA, PROPOZYCJE praca zbiorowa pod redakcją Bogusława Szmygina
    plik: SYSTEM OCHRONY ZABYTKÓW W POLSCE – ANALIZA, DIAGNOZA, PROPOZYCJE praca zbiorowa pod redakcją Bogusława Szmygina
  2. System ochrony zabytków w wybranych krajach europejskich
    Przygotował zespół Narodowego Instytutu Dziedzictwa:
    Bartosz Skaldawski, Aleksandra Chabiera, Adam Lisiecki
    Redakcja tekstu: Iwona Liżewska
    plik: System ochrony zabytków w wybranych krajach europejskich
    System_ochrony_zabytków_w_wybranych_krajach_europejskich.pdf
  3. OCHRONA ZABYTKÓW W ANGLII – CZEGO MOŻEMY NAUCZYĆ SIĘ OD ANGLIKÓW? – Dorota Jones-Olszanka
    plik: OCHRONA ZABYTKÓW W ANGLII – CZEGO MOŻEMY NAUCZYĆ SIĘ OD ANGLIKÓW? – Dorota Jones-Olszanka
  4. RAPORT NA TEMAT FUNKCJONOWANIA SYSTEMU OCHRONY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO W POLSCE PO ROKU 1989 pod redakcją Jacka Purchli
    plik: RAPORT NA TEMAT FUNKCJONOWANIA SYSTEMU OCHRONY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO W POLSCE PO ROKU 1989 pod redakcją Jacka Purchli
  5. NIK – Informacja o wynikach kontroli prawidłowości gospodarowania i nadzoru nad wybranymi zabytkami nieruchomymi w latach 2004 – 2008
    plik: NIK – Informacja o wynikach kontroli prawidłowości gospodarowania i nadzoru nad wybranymi zabytkami nieruchomymi w latach 2004 – 2008.
Zamek Krzyżtopór'2004
Zamek Krzyżtopór’2004

Zachęcamy do lektury zarówno naszych propozycji, jak też do przeczytania wszystkich powyższych dokumentów, które przedstawiają niestety smutną diagnozę aktualnego stanu ochrony naszego wspólnego dziedzictwa kulturowego.

Zacytujemy poniżej fragment z podsumowania zawartego w naszych propozycjach:

W niniejszym materiale nie przypadkiem pojawiły się terminy, takie, jak: system, polityka, reforma. Z jednej strony bowiem im bardziej konkretny i ograniczony czasowo program, tym łatwiejszy jest on w realizacji – zwłaszcza w obliczu naprawdę pilnych wyzwań, jakie stwarza obecna próżnia systemowa.

Z drugiej jednak strony, próżnia ta wymaga głębokiej analizy. Wdrażaniu działań najpilniejszych powinno towarzyszyć opracowanie kompleksowej polityki zrównoważonego zarządzania dziedzictwem narodowym. W tym celu należy powołać grupę roboczą składającą się z ekspertów wielorakich specjalności, przedstawicieli środowisk naukowych, organizacji charytatywnych i aktywistów społecznych zajmujących się problematyką ochrony zabytków w Polsce (nie tylko historycy sztuki i konserwatorzy, ale także architekci, urbaniści, prawnicy, eksperci od zarządzania i rozwoju społeczności, osoby z doświadczeniem międzynarodowym itp.). Grupa taka powinna działać w sposób dobrze zorganizowany, z ustalonym dokładnie harmonogramem, tak aby opracowanie polityki zajęło wyznaczony okres czasu, bez zbędnych opóźnień.

Mamy nadzieję, że podane tu propozycje zarówno konkretnych działań, jak i kierunków systemowych, zostaną wykorzystane w opracowaniu i doskonaleniu skutecznej polityki państwa, zdolnej zarówno doraźnie ochronić, jak i przechować dla przyszłych pokoleń spuściznę historyczną kraju, wzbogacając nas wszystkich i wzmacniając wizerunek Polski jako nowoczesnego państwa harmonijnie wplatającego naszą historię w rozwój gospodarczy i społeczny kraju.”

Projekt Krajowego Programu Ochrony Zabytków i Opieki nad Zabytkami 2013–2016 jest dostępny tutaj: http://bip.mkidn.gov.pl/media/docs/ogloszenia/2013/20130920Krajowy_program.pdf

Więcej informacji o projekcie dostępnych jest na stronie MKIDN: http://bip.mkidn.gov.pl/pages/posts/ogloszenie-1029.php
gdzie także dostępny jest adres mailowy, na który należy przesyłać swoje uwagi.

Jeśli los zabytków w Polsce nie jest Wam obojętny to zachęcamy do przesłania swoich uwag do projektu programu zgodnie z instrukcją podaną na powyższej stronie.

Polska - zabytki w potrzebie
Polska – zabytki w potrzebie

W tym pliku: Propozycje do Projektu Krajowego Programu Ochrony Zabytków i Opieki nad Zabytkami na lata 2013-2016.zip oprócz naszego dokumentu „Propozycje do Projektu Krajowego Programu Ochrony Zabytków i Opieki nad Zabytkami na lata 2013-2016.pdf” jest także komplet wymienionych w nim załączników, tak aby łatwiej można było wysłać to jako jeden plik w mailu.

Chlewiska'2007
Chlewiska’2007

Jeśli propozycje zawarte w wypracowanym przez naszą grupę dokumencie są przez Państwa akceptowane, to zachęcamy do wysłania tego dokumentu w swoim własnym imieniu na adres MKiDN z zaznaczeniem, że podzielacie Państwo przedstawione w nich propozycje zmian i proponujecie uwzględnienie ich w programie MKiDN. Państwa wsparcie dla naszych pomysłów jest dla nas bardzo ważne, ale najważniejszy jest los zagrożonych zabytków w Polsce, dlatego bardzo wszystkich prosimy o aktywność w tym zakresie oraz o wysyłanie opinii drogą mailową do MKiDN. 

My liczymy, że dzięki uwzględnieniu choćby tylko tych najpilniejszych pomysłów do programu MKiDN będziemy mogli wkrótce dopisać (oby jak najszybciej) do grupy uratowanych obiektów zabytkowych kolejne wspaniałe zabytki.

https://www.facebook.com/UratowaneObiektyZabytkowe
https://www.facebook.com/UratowaneObiektyZabytkowe

O zabytkach pisaliśmy też tu:

– Czy zabytki w Polsce przetrwają kolejny sezon?
– Zabytkowe życzenia na każde święta i na co dzień
– Facebook czy Google+ to za mało!
– Krzyżtopór – trwała ruina czy trwały brak koncepcji?
– Czy to już tylko stracone nadzieje dla zamku/pałacu w Pilicy?
– Zamkowe przebudzenie prywatnych inwestorów i nie tylko
– Kolejny mocny film „Zaginiona Hiroszima”
– Ratowanie zabytków – teoria i praktyka, a może referendum?

– Nowe zamki – stare i nowe problemy
– Polska Dolina Loary – start i zamierzenia
– DOLNY ŚLĄSK TO WIĘCEJ NIŻ WROCŁAW
– Konające zabytki – aby nie przegapić ważnych wpisów z Facebooka
– Czy zabytki w Polsce oprócz ludzi z pasją mogą liczyć na bardziej konkretny plan ratunkowy i rzeczywiste wsparcie państwa?
– Zapaść moralna i fizyczna zabytków w Polsce
– Czy to tylko szum informacyjny? Nowe podejście do zabytków w Polsce
– 11.11 – Turystyczna duma i niedosyt
– Apel o sprawiedliwy podział funduszy na ochronę zabytków w Polsce i dalej idące propozycje
– List otwarty do WKZ – chcielibyśmy zapytać o merytoryczne przyczyny, które stwarzają Państwu najwięcej problemów w codziennej pracy przy ochronie zabytków
– Krótka odpowiedź Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach
– Czas się wziąć do roboty skoro koniec świata nie nastąpił !
– Ratownicy zabytków listy piszą, a DWKZ… udaje, że odpowiada
– Aby nie tylko dziury w ziemi świadczyły o naszej historii
– Piękne, ciekawe, tajemnicze miejsca w Polsce albo puste krajobrazy pozbawione śladów historycznych budowli
– „Nie zabytek jest ważny ale jego doskonałe odzwierciedlenie na papierze”
– Dotacje dla aktywnych i zaradnych, a dla reszty zabytków nawet brak koncepcji
– Niby wszyscy o tym wiedzą jak jest źle, ale brak jest konsekwentnej myśli jak realizować ochronę zabytków
– Dolny Śląsk – „zabytkowa” katastrofa
– Klub Oficerski w Twierdzy Modlin – powstrzymać dzieło zniszczenia
– Sławików – wrzód na sumieniu… czy tylko konserwatorów z urzędu?
– Policzony czas zabytków w Polsce
– Nieruchomości zabytkowe z Dolnego Śląska na sprzedaż w roku 2013
– Poświąteczne zabytkowe otrzeźwienie – czyli plamy zapomnienia
– Alergia na zabytki – jak leczyć?
– 32 lata bez zmian – zabytki niszczeją nadal
– Uczmy się szybko od innych jak ratować zabytki – nie wymyślajmy na nowo przysłowiowego koła
– Inni robią to skutecznie od dawna – czy w Polsce też jest to możliwe?
– Najwyższy czas na rachunek sumienia – 70 lat grzechu pioniera Ziem Odzyskanych
– Linków kilka o zaniedbaniach w ochronie zabytków
– Zabytki w Polsce – czy i kiedy damy im prawdziwą szansę?
– Wydarzenie – Analiza projektu Krajowego Programu Ochrony Zabytków i Opieki nad Zabytkami 2013–2016
– Wstępna analiza projektu Krajowego Programu Ochrony Zabytków i Opieki nad Zabytkami 2013–2016
– Czy partycypacja może być alternatywą dla najbrzydszego kraju świata?

Przeczytaj także inne wpisy:

Dolny Śląsk na Lubelszczyźnie
Wędrując po Polsce spotykamy czasem zaskakujące historie, z których istnienia nawet nie zd...
Nowe zamki - stare i nowe problemy
Zapraszając na blogu http://zamkinanowodotcom.wordpress.com na szlak nowych zamków w Polsc...
Piękne polskie parki i pałace – Turzno
Kilka dni temu pisaliśmy o pięknie odrestaurowanym zespole pałacowo-parkowym w Ostromecku,...
Uratowane obiekty zabytkowe w Polsce - konkurs i pierwsze zgłoszenia
Uratowane obiekty zabytkowe w Polsce - społecznościowa strona powstała 3 lutego 2013 na Fa...
Klub Oficerski w Twierdzy Modlin - powstrzymać dzieło zniszczenia
W zasadzie pisanie o obiektach zabytkowych powinno być łatwe i przyjemne. Obiekty zabytkow...
Inni robią to skutecznie od dawna - czy w Polsce też jest to możliwe?
Pod naszym wpisem na Facebooku na temat zmian w panoramie Malborka w wyniku dobudowy Szkoł...
Zabytkowe wyjątki - Pacółtowo
Wszystkim zabytkom w Polsce życzymy kolorowej przyszłości i troskliwych mecenasów. Wiemy, ...
NAJPIĘKNIEJ POŁOŻONE POLSKIE ZAMKI (36) - Zamek Tenczyn w Rudnie
Kiedy byliśmy w tym zamku w 2000 roku wszystko przemawiało za tym, że w stosunkowo bliskie...
Czy liczne zabytkowe obiekty Dolnego Śląska mogą być już jedynie natchnieniem dla pisarzy?
Ten wpis będzie pewnym wyborem zdjęć i ich opisów znanego pisarza dolnośląskiego Hannibala...
Uratowany zabytek, wzorcowa miejscowość czyli Kamień Śląski
Kamień Śląski powinien zostać odwiedzony przede wszystkim przez wszystkich sołtysów, wójtó...
Na naukę nigdy nie jest za późno... jeśli tylko będą do tego wystarczające chęci!
Dzisiaj chcielibyśmy zwrócić Państwa uwagę na cenny tekst, który napisała Pani Dorota Jone...
Zimowe obrazki z Warszawy
Trochę śniegu i mroźnego słońca a znajome miejsca zmieniają się w bajkowe plenery. Dzisiaj...

Dodaj komentarz