Kwidzyn'2010

Zamek i katedra w Kwidzynie – piękno i historia

Zamek w Kwidzynie i sąsiadująca z nim bezpośrednio katedra to zachowane do dzisiaj budynki dawnej siedziby kapituły pomezańskiej.

Kwidzyn'2010
Kwidzyn’2010

Choć kiedyś, nawet przez kilka stuleci w Kwidzynie istniały dwa zamki. Pierwszym z nich była strażnica krzyżacka, która nie zachowała się do naszych czasów, a znajdowała się w pobliżu dzisiejszej Nowej Wsi Kwidzyńskiej. Powstała po roku 1233. Jednak wkrótce w roku 1242 zamek ten został zniszczony podczas oblężenia przez Prusów. W okresie 1242-1250 w tym samym miejscu wybudowano nowy zamek, będący siedzibą biskupa. Przetrwał kolejne ataki Prusów (1263, 1277), ale w 1520 roku uległ zniszczeniu w wyniku oblężenia przez oddziały polskie.

Kwidzyn'2002
Kwidzyn’2002

Drugi zamek, zachowany częściowo do czasów obecnych, powstawał etapami od końca XIII wieku, a w latach 1340-1350 czworoboczne założenie zamkowe z wewnętrznym dziedzińcem oraz wieżami narożnymi zostało ukończone. W drugiej połowie XIV wieku powstał jeszcze łącznik między kościołem i zamkiem, a także krużganki, wieża studzienna i gdanisko  – jak napisano w Wikipedii: „największa na terenie państwa krzyżackiego wieża sanitarno-obronna – usytuowana w odległości 55 metrów od zachodniego skrzydła zamku na najniższych terasach doliny wiślanej”.

Kwidzyn'2010
Kwidzyn’2010

I ten zamek był kilkakrotnie oblegany i niszczony: w 1410 roku przez wracającego spod Malborka Władysława Jagiełło, w 1460 przez polskiego burgrabię Andrzeja Puszkarza, w 1478 podczas wojny księżej, w 1520 podczas ostatniej wojny polsko-krzyżackiej.

Kwidzyn'2013
Kwidzyn’2013

Po tych ostatnich zniszczeniach z 1520 roku budulec z pierwszego zamku stopniowo był wykorzystywany na odbudowę drugiego zamku kapitulnego.

Kwidzyn'2010
Kwidzyn’2010

Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 roku zamek został siedzibą sądów, a w gdanisku utworzono więzienie. W roku 1798 nastąpiły prace rozbiórkowe – rozebrano skrzydło południowe i częściowo wschodnie, wnętrza oddano na potrzeby urzędów i szkoły. Dewastacja obiektu została powstrzymana na polecenie Fryderyka Wilhelma IV  – zlecił on prace odtworzeniowe, które doprowadziły w roku 1874 do nadania budowli obecnego kształtu.

Kwidzyn'2002
Kwidzyn’2002

Więcej o historii zamku można przeczytać na stronach:
Muzeum w Kwidzynie,
Zamki Polskie,
oraz oczywiście w Wikipedii.

Zapraszamy na nasz krótki film pokazujący zamek:

Losy katedry były ściśle powiązane z losami zamku. Jak napisano w Wikipedii: „Obecny kościół św. Jana Ewangelisty był budowany od ok. 1325 jako katedra diecezji pomezańskiej i miejski kościół farny. Budowę ukończono w II poł. XIV w. Katedra od początku stanowiła jeden kompleks budynków w połączeniu z warownym zamkiem kapituły pomezańskiej.

Kwidzyn'2013
Kwidzyn’2013

Kościół był wielokrotnie rozbudowywany np. po przejściu Prus Książęcych na protestantyzm w latach 1525-1526 „Wnętrze otynkowano, a prezbiterium i korpus przedzielono ścianą fachwerkową, wyznaczając w ten sposób miejsca modlitwy dla gminy niemieckiej (korpus), polskiej (prezbiterium) i okresowo czeskiej (zachodnia część korpusu).

Kwidzyn'2013
Kwidzyn’2013

A w 1705 roku od północy dobudowana została kaplica grobowa Ottona Fryderyka von Groeben, w której rzeźby nagrobka przedstawiają tego pruskiego żołnierza i podróżnika oraz trzy jego żony, z którymi kolejno miał osiemnaścioro dzieci. Kaplica ta była wyposażana przez jego ostatnią żonę do roku 1728.

Kwidzyn'2013
Kwidzyn’2013

Rzadko spotykane gdzie indziej są dwa bogato zdobione ewangelickie konfesjonały wykonane w 1716 roku przez Józefa Antoniego Krausego (Kruse).

Kwidzyn'2013
Kwidzyn’2013
Kwidzyn'2013
Kwidzyn’2013

W roku 1807 kościół pełnił funkcje magazynu żywności i hali ćwiczeń, przez co został zdewastowany. Potem w latach 1816-1817 przeprowadzono pierwsze prace naprawcze.

Kwidzyn'2013
Kwidzyn’2013

Ale dopiero w latach 1862-1864 nastąpiły gruntowne prace remontowe, w wyniku których przywrócony został wygląd katedry z okresu średniowiecza.

Kwidzyn'2013
Kwidzyn’2013

Jak napisano w Wikipedii: „W katedrze pochowano m.in. biskupów pomezańskich, wielkich mistrzów krzyżackich Wernera von Orseln (1330), Ludolfa Königa (1348) i Heinricha von Plauena, bł. Dorotę z Mątowów (1394), jej spowiednika i wybitnego teologa Jana z Kwidzyna oraz Ottona Friedricha von Groeben, pierwszego pruskiego eksploratora Afryki. Odnowioną kryptę wielkich mistrzów udostępniono dla zwiedzających 31 lipca 2010 r. Odkryte w trakcie badań archeologicznych komory grobowe nie zostały ponownie pokryte kamienną posadzką, lecz taflami hartowanego szkła, pod którymi w miejscach pochówku wielkich mistrzów umieszczono w trumnach manekiny ubrane w szaty i płaszcze, tuż obok których znajdują się relikwiarze ze szczątkami każdego z nich oraz zbiorowa skrzynka z prochami 4 lub 5 biskupów pomezańskich.

Kwidzyn'2013
Kwidzyn’2013

Z katedrą w Kwidzynie związana jest też historia Doroty z Mątowów – poniżej zdjęcie z katedry z opisem tej historii:

Dorota z Mątowów
Dorota z Mątowów

Dorota zmarła jako pustelnica (rekluza), zamurowana w małej celi przylegającej do prezbiterium kościoła w Kwidzynie, której jedno okno wychodziło do kościoła, drugie na zewnątrz.” – poniżej zdjęcie tej celi.

Cela Doroty z Mątowów
Cela Doroty z Mątowów

Zachęcamy do obejrzenia dwóch odcinków filmu:

Na tropach Tajemnic cz.1 Zagadka katedry w Kwidzynie

Na tropach Tajemnic cz.2 Wielcy mistrzowie z Kwidzyna

oraz do lektury strony: Tajemnica krypt.

O historii katedry można przeczytać też na stronie Parafii.

Zapraszamy także na nasz film o katedrze w Kwidzynie:

W Kwidzynie byliśmy już kilkakrotnie – zdjęcia z tego miejsca można zobaczyć na naszych stronach:
Kwidzyn’2002
Kwidzyn’2010
Niedługo będą też dostępne fotografie z roku 2013.

Będąc w pobliskich okolicach należy koniecznie odwiedzić i dokładnie zwiedzić zamek oraz katedrę, korzystając szczególnie w katedrze z nieocenionej pomocy przewodnika, który pokaże (i interesująco opowie historię) – jeśli tylko ma się trochę czasu – wszystkie ciekawe miejsca tej budowli.

Przeczytaj także inne wpisy:

Najpiękniej położone polskie zamki (5) - Zamek Grodno - Zagórze Śląskie
Zamki położone w terenach górzystych lub choćby pagórkowatych stwarzają na ogół najlepsze ...
Najpiękniej położone polskie zamki (6) - Krasiczyn
Przepiękna architektura renesansowa, położenie obiektu wśród zieleni i okolicznych bieszcz...
Najpiękniej położone polskie zamki (13) – Zamek Chojnik - Sobieszów
Niezbyt długa wspinaczka, zamek na szczycie góry (627m), rozległy widok na Piekielną Dolin...
Najpiękniej położone polskie zamki (16) – Zamek w Janowcu
Malowniczo położony na skarpie wiślanej zamek w Janowcu (mapa: Janowiec) jest jednym z mło...
3 wyspy, 3 forty twierdzy, morze, zalew i latarnia morska
Na powierzchni lądowej rzędu 91 km2 natura i ludzie stworzyli unikalny zespół różnorodnych...
Najpiękniej położone polskie zamki (34) - Bolków
Nie tak dawno pisaliśmy o zamku Niesytno w Płoninie, który dzięki osobom prywatnym przywra...
Dolina Będkowska i Dolina Kobylańska - blisko i pięknie
Aby odpocząć od zgiełku miast, ciągłego pośpiechu, życia w ustawicznym niedoczasie czy pod...
Wycieczkowe migawki'2014
Dzisiejszy wpis będzie jedynie krótkim uzupełnieniem filmu o tym samym tytule: zamieszc...
Uratowany zabytek, wzorcowa miejscowość czyli Kamień Śląski
Kamień Śląski powinien zostać odwiedzony przede wszystkim przez wszystkich sołtysów, wójtó...
Najpiękniej położone polskie zamki - Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie
Najwięcej pięknie położonych zamków jest w regionach południowej Polski. Jednak także na p...
Od zapomnienia do rozkwitu - pięknym zabytkom w Polsce na odsiecz z nadzieją na lepsze jutro
Tytuł dzisiejszego wpisu zapożyczyliśmy częściowo z filmu p.t. "Między zapomnieniem a...
Od ruiny do perły Kujaw - Dwór Orpiszewskich w Kłóbce
Kiedy w zeszłym roku przeczytaliśmy o zakończeniu remontu i późniejszym otwarciu Dworu Orp...

Jedna myśl nt. „Zamek i katedra w Kwidzynie – piękno i historia”

  1. Czy naprawdę nie można z szacunkiem odnieść się do twórców kwidzyńskiej katedry,jej budowniczych, rzeźbiarzy, restauratorów,jej historii, a także zwiedzających zabytek turystów i zadbać o zamieszczenie w kościele tablic (tabliczek) informacyjnych? Jeżeli oczekujemy tego od Ukraińców czy Litwinów, sami pokłońmy się przeszłości.

Dodaj komentarz