Stolec'2005

32 lata bez zmian – zabytki niszczeją nadal

Zagadnienia związane z ochroną dziedzictwa narodowego są bardzo ważnym czynnikiem polityki rozwoju państwa.” – taki cytat z wypowiedzi Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdana Zdrojewskiego można od dzisiaj znaleźć na stronie MKiDN .

Jednak czytając wpis „A zabytki niszczeją nadal! – głos z innej rzeczywistości” przytaczający felieton sprzed 32 lat zamieszczony w „Spotkaniach z Zabytkami” z 1981 roku wydaje się delikatnie rzecz ujmując, że ta „ważność w polityce rozwoju państwa” jest stwierdzeniem bardziej życzeniowym, niż wynikającym z codziennej obserwacji spraw związanych z losami zabytków w Polsce.

Giebułtów'2006
Giebułtów’2006

Wystarczy odwiedzić kilka regionów Polski – szczególnie Dolny Śląsk, z którego wywodzi się Pan Minister, aby zobaczyć na ile ważne są wciąż jeszcze piękne, ale od wielu lat opuszczone i zaniedbane zabytki.

Pisaliśmy już o tym wielokrotnie, dzisiaj więc jedynie cytat z wpisu – tekst sprzed 32 lat: „Proces niszczenia piękna trwa więc nadal — i po­myśleć, że mimo wszystkich akcji popularyzujących ideę ochrony zabytków w prasie, radiu i TV, przykładowego nagradzania zasłużonych dla tej ochrony, a karaniu (rzadziej, znacznie rzadziej)] dewastatorów, ukazywania na licznych wystawach piękna uratowanych od zagłady dzieli sztuki. Mimo to i mimo działania na terenie naszego kraju całej rzeszy ludzi autentycznie oddanych sprawie ratowania dóbr kultury, aż trudno dopuścić myśl, że mieszkają u nas także ludzie, którzy o ochronie zabytków nie wiedzą zgoła nic, a jeśli cokolwiek wiedzą, to uważają wszystkie zabytki za „starocie, które nic nie są warte”! Chyba błąd tkwi w wychowaniu, w braku elementarnych zasad z zakresu kultury i estetyki, we wrodzonym niechlujstwie życiowym.

I aktualne podsumowanie: „Minęły od tego czasu 32 lata, zmienił się ustrój, kolejne pokolenia Polaków wchodzą w dorosłe życie, a wszystkie przedstawione problemy są wciąż aktualne! Nie ma chyba drugiej dziedziny naszego życia w której czas tak stanął w miejscu. W przypadku ochrony zabytków tkwimy w głębokim PRL i nie widać perspektyw aby to się zmieniło.

Nieprawda ? Przeczytajmy w takim razie słowa z tamtej epoki jeszcze raz i dopasujmy do otaczającej nas rzeczywistości. Zabytki jak niszczały, tak niszczeją nadal, w dalszym ciągu setki z nich każdego roku są wyburzane lub doprowadzane do kompletnej ruiny, wciąż mamy propagandę sukcesu, która z nic nie znaczących wydarzeń w sferze kultury tworzy arcydzieła PR, kary za niszczenie zabytków są w dalszym ciągu tak samo śmieszne, a organy ścigania wciąż nie widzą w tym problemu. Nie może być inaczej ponieważ funkcjonuje wspomniana w felietonie ustawa, mają miejsce przedstawione procesy korupcyjne, kultura i wychowanie obywateli dalej na tak samo niskim poziomie. W dalszym ciągu ogromne pieniądze są ładowane w inwestycje wątpliwe i kontrowersyjne, gdy giną autentyczne perły. Wciąż mamy za dużo tych cholernych zabytków…

Jako ilustrację dla powyższego tekstu można pokazać jedną z wielu grafik Hannibala Smoke’a:

SKUTKI WOJNY I POKOJU
SKUTKI WOJNY I POKOJU

I jego komentarz: „SKUTKI WOJNY I POKOJU – Odbudowa Zamku Królewskiego w Warszawie to rezultat decyzji politycznej Edwarda Gierka i ofiarności społeczeństwa. Zagłada setek zabytkowych pałaców i dworów na Dolnym Śląsku jest efektem zgody wszystkich powojennych władz na rabunek, dewastację i pogardę dla europejskiego dziedzictwa.

Patrząc na z jednej strony cytaty Pana Ministra MKiDN, a z drugiej na „trzeszczącą rzeczywistość” zabytków można zadać to naiwne pytanie: o co tu chodzi?

Stolec'2005
Stolec’2005

I małe uzupełnienie – w styczniu 2010 roku na stronie Pan Minister wypowiedział się tak:
Natomiast, niestety, mamy wadę w ustawie, że nakładamy na prywatnych właścicieli określone obowiązki, potrafimy im narzucić pewne rzeczy z punktu widzenia prawa, natomiast kompletnie nie wyegzekwować.
Nie dysponujemy też żadnymi formami pomocy prywatnym właścicielom, ale możemy czynić to doraźnie. Podkreślam, że akurat to pytanie jest o tyle istotne, że muszę zbudować system dotyczący pomagania prywatnym właścicielom zabytków w przypadkach, kiedy ze względu na ich troski, wysiłki, prace, nakłady, współpracę z najwybitniejszymi konserwatorami, krótko mówiąc, na to zasługują.

można więc zadać pytanie: czy mając świadomość powyższego coś w tych sprawach zrobiono w ciągu 3 lat od daty publikacji tego artykułu?

O zabytkach pisaliśmy też w innych wpisach:

– Czy zabytki w Polsce przetrwają kolejny sezon?
– Zabytkowe życzenia na każde święta i na co dzień
– Facebook czy Google+ to za mało!
– Krzyżtopór – trwała ruina czy trwały brak koncepcji?
– Czy to już tylko stracone nadzieje dla zamku/pałacu w Pilicy?
– Zamkowe przebudzenie prywatnych inwestorów i nie tylko
– Kolejny mocny film „Zaginiona Hiroszima”
– Ratowanie zabytków – teoria i praktyka, a może referendum?
– Nowe zamki – stare i nowe problemy
– Polska Dolina Loary – start i zamierzenia
– DOLNY ŚLĄSK TO WIĘCEJ NIŻ WROCŁAW
– Konające zabytki – aby nie przegapić ważnych wpisów z Facebooka
– Czy zabytki w Polsce oprócz ludzi z pasją mogą liczyć na bardziej konkretny plan ratunkowy i rzeczywiste wsparcie państwa?
– Zapaść moralna i fizyczna zabytków w Polsce
– Czy to tylko szum informacyjny? Nowe podejście do zabytków w Polsce

– 11.11 – Turystyczna duma i niedosyt
– Apel o sprawiedliwy podział funduszy na ochronę zabytków w Polsce i dalej idące propozycje
– List otwarty do WKZ – chcielibyśmy zapytać o merytoryczne przyczyny, które stwarzają Państwu najwięcej problemów w codziennej pracy przy ochronie zabytków
– Krótka odpowiedź Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach
– Czas się wziąć do roboty skoro koniec świata nie nastąpił !
– Ratownicy zabytków listy piszą, a DWKZ… udaje, że odpowiada
– Aby nie tylko dziury w ziemi świadczyły o naszej historii
– Piękne, ciekawe, tajemnicze miejsca w Polsce albo puste krajobrazy pozbawione śladów historycznych budowli
– „Nie zabytek jest ważny ale jego doskonałe odzwierciedlenie na papierze”
– Dotacje dla aktywnych i zaradnych, a dla reszty zabytków nawet brak koncepcji
– Niby wszyscy o tym wiedzą jak jest źle, ale brak jest konsekwentnej myśli jak realizować ochronę zabytków
– Dolny Śląsk – „zabytkowa” katastrofa
– Klub Oficerski w Twierdzy Modlin – powstrzymać dzieło zniszczenia
– Sławików – wrzód na sumieniu… czy tylko konserwatorów z urzędu?
– Policzony czas zabytków w Polsce
– Nieruchomości zabytkowe z Dolnego Śląska na sprzedaż w roku 2013
– Poświąteczne zabytkowe otrzeźwienie – czyli plamy zapomnienia
– Alergia na zabytki – jak leczyć?

 

Przeczytaj także inne wpisy:

Jeden dzień w Toruniu to stanowczo za mało!
Idąc za własną radą opisaną tutaj postanowiliśmy spędzić cały dzień w Toruniu. Na mapach Google można zobaczyć jak To...
Najpiękniej położone polskie zamki (32) – Radzyń Chełmiński
W Radzyniu Chełmińskim byliśmy już kilkakrotnie, jednak uroda tego miejsca, a zamku w szczególności, sprawia że zawsze c...
Dolny Śląsk - "zabytkowa" katastrofa
Ostatnie dni to z jednej strony publikacja Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego 2020, a z drugiej wpisu: "J...
Sławików – wrzód na sumieniu… czy tylko konserwatorów z urzędu?
W 2007 roku odwiedziliśmy Sławików – kolejny punkt na mapie w przewodniku turystycznym. Po przyjeździe na miejsce naszym...
Czy partycypacja może być alternatywą dla najbrzydszego kraju świata?
Na takie teksty czekamy długo, a kiedy się pojawiają wydaje się, że w końcu odkryte i opisane zostało przez kogoś innego...
Dolnego Śląska perspektywa w zakresie ochrony dziedzictwa
Czytając na przykład artykuł "Unijna perspektywa dla Dolnego Śląska" na stronach Urzędu Marszałkowskiego wydaj...
30 certyfikatów dla uratowanych obiektów na Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków 2015
18 Kwietnia to od 1983 roku międzynarodowa okazja aby temat ochrony zabytków choć na chwilę zagościł w świadomości społe...
Patrykozy - wreszcie skuteczny ratunek dla pięknego zabytku
Patrykozy leżące niedaleko Sokołowa Podlaskiego zapewne byłyby kolejnym przykładem niemożności przy ratowaniu obiektu za...
Sanniki - od PGR-u do Europejskiego Centrum Artystycznego im. Fryderyka Chopina
Kiedy w 1999 roku odwiedziliśmy Sanniki po raz pierwszy zastaliśmy pałac i park jakby czekające jeszcze na docelowe funk...
Jesienne Łazienki Królewskie zachwycają kolorami
Październik na ogół bywa pogodny, ale w tym roku takich pogodnych chwil było niewiele. Warto więc przy okazji  akcji &qu...

Dodaj komentarz