Sławików'2007

Sławików – wrzód na sumieniu… czy tylko konserwatorów z urzędu?

W 2007 roku odwiedziliśmy Sławików – kolejny punkt na mapie w przewodniku turystycznym. Po przyjeździe na miejsce naszym oczom ukazały się ruiny ogromnego pałacu zarośniętego swoistą dżunglą roślinności, skrywającą dokładnie całe założenie.

Sławików'2007
Sławików’2007

Wdzierając się w ten zapomniany świat byliśmy zdumieni, że wśród w sumie ubogiej w zabytki okolicy, taka architektoniczna perła stoi samotnie na uboczu i daje się bezwiednie poddawać upływowi czasu.

Sławików'2007
Sławików’2007

W Wikipedii o Sławikowie znajdziemy parę zdań:

Dzieje pałacu są bardzo niejasne. Grzegorz Wawoczny w pracy „Zamki i pałace dorzecza Górnej Odry” budowę pałacu wiąże z rodziną von Lautensac, która mieszkała w Sławikowie. Rezydencja von Lautensaca w czasach rządów przeżywającej trudności finansowe rodziny Eichendorffów, spędzającej większość czasu w Łubowicach, mogła zostać poważnie zaniedbana. Skłoniło to zapewne barona Ernesta von Eikstedt do przebudowy pałacu. Prace budowlane przy pałacu w Sławikowie zakończyły się dopiero po śmierci barona Ernesta w 1865. Rezydencja w rękach jego potomków pozostała do 1945, w tym czasie miały miejsce niewielkie przebudowy, dotyczyły one jednak raczej tylko układu wnętrz, a nie elewacji budynku. Rezydencja Eickstedtów w Sławikowie została uszkodzona przez wojska Armii Czerwonej w czasie działań wojennych wiosną 1945. Do ostatecznej ruiny doprowadziło ją Państwowe Gospodarstwo Rolne, działające w Polsce Ludowej w dawnym folwarku.

Sławików'2007
Sławików’2007

O rozmachu założenia napisano w następnym akapicie: „Eklektyczny pałac w Sławikowie to budynek murowany z cegły, potynkowany, wzniesiony na rzucie wydłużonego prostokąta, częściowo podpiwniczony, trzykondygnacjowy, nakryty był płaskim dachem, po którym nie ma już śladu. Fasada jest 19-osiowa, z centralnym pięcioosiowym ryzalitem, zwieńczonym trójkątnym przyczółkiem z pozostałościami płaskorzeźb, pierwotnie poprzedzonym zniszczonym portykiem kolumnowym. Fasadę zamykają czworoboczne wieże, wciągnięte w obręb korpusu.

Elewacja ogrodowa powtarza układ fasady, od której odróżniał ją brak portyku i cylindryczne wieżyczki w narożach. Od południowego-wschodu do pałacu dobudowano oranżerię, w formie dwukondygnacjowej galerii arkadowej, z niewielkim budynkiem w części środkowej, zamkniętym trójkątnymi przyczółkami. Prawdopodobnie od północnego-zachodu do budynku przylegał podłużny taras prowadzący do parku, pod którym przebiegał istniejący do dziś tunel. Układ wnętrz dwutraktowy, w części budynku z korytarzem pomiędzy traktami. Obecnie wnętrza kompletnie zdewastowane, przetrwały sklepienia piwnic i część kolebkowych i kolebkowo-krzyżowych sklepień parteru. W niektórych pomieszczeniach przetrwały resztki ozdobnych detali, głowice kolumn, ślady malowideł na ścianach, nisze na rzeźby, oryginalne futryny.

Rezydencję w Sławikowie otacza rozległy park krajobrazowy, z przewagą drzewostanu liściastego m.in.: dęby szypułkowe, buki pospolite, kasztanowce zwyczajne, graby pospolite, wiązy, robinie akacjowe. W parku w pewnym oddaleniu od pałacu znajdują się ruiny neogotyckiej kaplicy – mauzoleum i nikłe ślady po rodowym cmentarzu. W otoczeniu rezydencji przetrwały również resztki folwarku. Z budynków gospodarczych w najlepszym stanie znajduje się spichlerz z przełomu XVIII i XIX w.”

Sławików'2007
Sławików’2007

W rejestrze zabytków  suchy wpis:
Sławików
– kościół p.w. św. Jerzego, 1843-46, nr rej.: Op.618/59 z 13.11.1959
– 4 kaplice cmentarne, nr rej.: Op.619/59 (brak decyzji w NID)
– zespół pałacowy, XVIII/XIX, nr rej.: 746/64 z 24.03.1964:
– pałac
– park

Ale w tej miejscowości to jedno z kilku miejsc wpisanych do rejestru, więc czemu pozostawiono je samemu sobie?

Archiwalne zdjęcie Sławikowa  można znaleźć m.in. na tej stronie: http://www.sosnitza.com/gleiwitz/herrenhauser/her29.htm
skąd pożyczyliśmy je do naszego wpisu:

Sławików - zdjęcie archiwalne
Sławików – zdjęcie archiwalne

Starą kartkę pocztową ze zdjęciem pałacu znaleźć można na tej stronie.

Na stronie: http://eksploratorzy.com.pl/viewtopic.php?t=609 oprócz zdjęć obecnych ruin znajdziemy także kilka zdjęć historycznych m.in. to:

Sławików - zdjęcie archiwalne
Sławików – zdjęcie archiwalne

Znajdziemy Sławików np. w przewodniku po Ziemi Raciborskiej – gdzie oprócz krótkiego opisu historii obiektu, napisano także: „Całość bierze we władanie przyroda: ściany, z których odpada tynk, porasta bluszcz, a do środka, gdzie zawaliły się dach i sufity „wchodzą” drzewa.Szkoda, że nie zaglądają tu skutecznie ludzie odpowiedzialni za taki stan tego miejsca.

O Sławikowie z najbardziej aktualnymi zdjęciami z marca’2013 należy koniecznie przeczytać artykuł: Pałac skazany na zapomnienie. Jeszcze zimowa aura podkreśla z jednej strony tajemniczą urodę tego miejsca, a z drugiej stawia przed nami konieczność odpowiedzi na pytanie, którego autor tego wpisu nie postawił delikatnie przed nami, bo jak jest to widać gołym okiem i w zdaniu:

Stojąc przed fasadą pałacu w Sławikowie możemy przeglądać się jak w zwierciadle ponieważ jest on zmaterializowanym obrazem naszej kultury. Obrazem kondycji moralnej narodu, który za nic ma zabytki, historię, swoje otoczenie. Którego elity nie posiadają odrobiny kultury, a jedynym bogiem jest pieniądz.

Znaleźliśmy też bardzo aktualny film o pałacu na YouTube:

Znaleźliśmy na stronie Ożywić Sławików pewien optymistyczny akcent w sprawie pałacu:
Wnuk zarządcy pałacowej gorzelni zamierza podnieść z ruin siedzibę baronów von Eickstedt. Arkadiusz Popławski z Wodzisławia, organista i organmistrz, zamierza kupić ruiny pałacu w Sławikowie (gmina Rudnik). Jego pradziadek Emanuel Kopisch był zarządcą pałacowej gorzelni. Wraz z żoną Elisabeth spoczywa na sławikowskim cmentarzu. Pan Arek przyjeżdża na grób pradziadków w każdej wolnej chwili. Podobnie jak wcześniej jego babcia Jadwiga Kopisch, znajduje tu ciszę i ukojenie. – Dzięki babci zrozumiałem, że tu są moje korzenie i tu chciałbym powrócić – mówi wzruszony. Jak wyjaśnia wójt Alojzy Pieruszka, przetarg może się odbyć w przyszłym roku, jeśli radni podejmą decyzję o sprzedaży pałacu.
Ale nie wiemy czy do sprzedaży faktycznie już doszło i czy z planów jest już coś realizowane.
Bo z następnego artykułu wynika jedynie, że: „O sprzedaży obiektu zaczęto mówić już w zeszłym roku kiedy do urzędu gminny zgłosił się Arkadiusz Popławski, muzyk zajmujący się zawodowo naprawą instrumentów. Zapewniał wtedy gotowość kupna zamku wraz z parkiem i spichlerzem. Na razie nie są znane szczegóły przyszłej transakcji. Radni uczulali jednak wójta, aby umowę skonstruować tak, żeby nowy właściciel był zobowiązany do właściwego utrzymania zabytku.

Sławików'2007
Sławików’2007

O zabytkach pisaliśmy też w innych wpisach:

– Czy zabytki w Polsce przetrwają kolejny sezon?
– Zabytkowe życzenia na każde święta i na co dzień
– Facebook czy Google+ to za mało!
– Krzyżtopór – trwała ruina czy trwały brak koncepcji?

– Czy to już tylko stracone nadzieje dla zamku/pałacu w Pilicy?
– Zamkowe przebudzenie prywatnych inwestorów i nie tylko
– Kolejny mocny film „Zaginiona Hiroszima”
– Ratowanie zabytków – teoria i praktyka, a może referendum?
– Nowe zamki – stare i nowe problemy
– Polska Dolina Loary – start i zamierzenia
– DOLNY ŚLĄSK TO WIĘCEJ NIŻ WROCŁAW
– Konające zabytki – aby nie przegapić ważnych wpisów z Facebooka
– Czy zabytki w Polsce oprócz ludzi z pasją mogą liczyć na bardziej konkretny plan ratunkowy i rzeczywiste wsparcie państwa?
– Zapaść moralna i fizyczna zabytków w Polsce
– Czy to tylko szum informacyjny? Nowe podejście do zabytków w Polsce
– 11.11 – Turystyczna duma i niedosyt
– Apel o sprawiedliwy podział funduszy na ochronę zabytków w Polsce i dalej idące propozycje
– List otwarty do WKZ – chcielibyśmy zapytać o merytoryczne przyczyny, które stwarzają Państwu najwięcej problemów w codziennej pracy przy ochronie zabytków
– Krótka odpowiedź Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach
– Czas się wziąć do roboty skoro koniec świata nie nastąpił !
– Ratownicy zabytków listy piszą, a DWKZ… udaje, że odpowiada
– Aby nie tylko dziury w ziemi świadczyły o naszej historii
– Piękne, ciekawe, tajemnicze miejsca w Polsce albo puste krajobrazy pozbawione śladów historycznych budowli
– „Nie zabytek jest ważny ale jego doskonałe odzwierciedlenie na papierze”
– Dotacje dla aktywnych i zaradnych, a dla reszty zabytków nawet brak koncepcji
– Niby wszyscy o tym wiedzą jak jest źle, ale brak jest konsekwentnej myśli jak realizować ochronę zabytków
– Dolny Śląsk – „zabytkowa” katastrofa
Klub Oficerski w Twierdzy Modlin – powstrzymać dzieło zniszczenia

Przeczytaj także inne wpisy:

Najpiękniej położone polskie zamki (14) – Nowy Wiśnicz
Kiedy w 2000 roku po raz pierwszy odwiedziliśmy ten zamek urzekł on nas swoim wyniosłym położeniem nad miastem: na wzgórzu, a raczej cyplu poro...
Turystyczne spotkania ze szkłem – Krosno, Rymanów
Wędrując po Polsce w poszukiwaniu interesujących miejsc spotykamy często takie zakątki, w których można znaleźć nie tylko ciekawe zabytki czy krajobra...
Zamek i katedra w Kwidzynie - piękno i historia
Zamek w Kwidzynie i sąsiadująca z nim bezpośrednio katedra to zachowane do dzisiaj budynki dawnej siedziby kapituły pomezańskiej. Choć kiedyś, ...
Wyślij maila jeśli chcesz dać zabytkom szansę na przetrwanie!
Większość osób zaglądających do tego blogu zapewne lubi, choć pewnie można też napisać o tym uczuciu o wiele więcej i dużo cieplejszymi słowami, piękn...
Najpiękniej położone polskie zamki (34) - Bolków
Nie tak dawno pisaliśmy o zamku Niesytno w Płoninie, który dzięki osobom prywatnym przywracany jest najpierw do stanu turystycznej dostępności, a pote...
Najpiękniejsze miejsca w Polsce, choć niekoniecznie znane
Przeglądaliśmy już wiele rankingów najpiękniejszych miejsc w Polsce i za każdym razem czegoś nam w nich brakowało albo odwiedzając kolejne miejsca stw...
Czy liczne zabytkowe obiekty Dolnego Śląska mogą być już jedynie natchnieniem dla pisarzy?
Ten wpis będzie pewnym wyborem zdjęć i ich opisów znanego pisarza dolnośląskiego Hannibala Smoke'a.  Przemierzając Dolny Śląsk Hannibal Smoke nie tylk...
Wbrew trendom, kolorem uderzając w powszechną szarość, aktywnością zdobywając uznanie i certyfikaty - Pałac Wojnowice i ...
Dzisiaj zakończyły się dwie kolejne odsłony naszego konkursu "Doceniony przez społeczność Uratowanych obiektów zabytkowych w Polsce". W wyd...
Najpiękniej położone polskie zamki - Zamek w Krągu
Powojenna historia tego miejsca przypomina niestety historię wielu innych zabytków w Polsce - zacytujemy fragment ze strony zamku: "W marcu 1945...
Wielkanocne życzenia w efektownych ujęciach
Pogodę tego roku w porze Świąt Wielkanocnych mamy bardzo dynamiczną i raczej nie sprzyja ona spacerom czy wycieczkom. Dlatego też przygotowaliśmy kilk...

6 myśli nt. „Sławików – wrzód na sumieniu… czy tylko konserwatorów z urzędu?”

  1. W niedzielę wybieram się po raz drugi do Sławikowa. Ostatnim razem byłam tam 3-4 lata temu, jestem ciekawe ile się zmieniło. Nawet nie śnię, że na lepsze, bo po Waszym wpisie nie ma się co łudzić…

    Może kiedyś rządzący dorosną do zadbania o zabytki kultury, szkoda tylko, że wtedy będzie już za późno…

    1. pisząc o ubogiej w zabytki okolicy mieliśmy na myśli wpisy do rejestru zabytków – „w powiecie raciborskim to jedno z pięciu miejsc wpisanych do rejestru”. Jeśli ma Pan szersze informacje na ten temat, to chętnie je poznamy.

Dodaj komentarz