Czas się wziąć do roboty skoro koniec świata nie nastąpił !

Patrzymy właśnie na reportaż – „Co krok to pałac” .

Gorzanów'2002
Gorzanów’2002

Parę dni temu natknęliśmy się także na ciekawy wpis: „Finanse publiczne z zabytkami w tle”, gdzie autor zadał takie pytanie: „Polska to kraj pisania raportów. Rocznie wszystkie ministerstwa zlecają przeprowadzenie setek analiz i zestawień, angażując w to różnego rodzaju instytucje. Czy z takiego raportu coś później wynika?

I na końcu to o czym inni, a także my już wielokrotnie pisaliśmy: „W kontekście finansów, instytucje polskie zapomniały przede wszystkim o ekonomicznym aspekcie ratowania zabytków kultury. Wciąż funkcjonuje przeświadczenie, że zabytki są obciążeniem dla budżetu. W innych krajach UE już dawno dostrzega się walory właściwego zarządzania tą gałęzią, gdyż jest to doskonały impuls dla rozwoju poszczególnych regionów. Zabytki to inwestycja, nowe miejsca pracy, nowe kontrakty publiczne, rozwój turystyki, a w finale – jak zauważa to wielu ekonomistów – wzrost PKB, szczególnie ważny w dobie kryzysu.

W podsumowaniu autor tego ciekawego tekstu napisał: „Podsumowując, Wielka Brytania powinna być dla Polski przykładem zdrowego, a przy tym intratnego zarządzania dziedzictwem narodowym. Podczas gdy my piszemy kolejne raporty, Wielka Brytania dalej umacnia i dalej adaptuje swe dziedzictwo np. przemysłowe, czyniąc z tego segmentu ważny czynnik ekonomiczny dla całego kraju. Zamiast bezczynnie przyglądać się na powolną degradację, już nie tylko zabezpiecza i konserwuje, ale wprowadza innowacyjne i ekologiczne metody utrzymania obiektów: Pałace Hampton i Kensington, a także Tower of London zostaną ocieplone przez firmę Rockwool i British Gas, a dzięki takiej izolacji zabytki zaoszczędzą około 130 000 funtów na rachunkach za ogrzewanie.

Kopice'2002
Kopice’2002

W kontekście powyższych materiałów oraz zapowiadanego na 21.12.2012 końca świata, który jednak nie nastąpił, wydaje się, że dotychczasowe działania służb i urzędów powołanych do ochrony dziedzictwa narodowego, a w tym także zabytków, można w bardzo wielu wypadkach sklasyfikować jako bierne oczekiwanie na wydarzenie, które jednak nie nastąpiło…

Bożków'2002
Bożków’2002

Można też zadać pytanie: ile podobnych materiałów pisanych czy reportaży telewizyjnych jeszcze przeczytamy czy obejrzymy zanim odpowiedzialni za taki stan polskiego dziedzictwa wezmą się po prostu do rzetelnej pracy? W przedostatnim dniu roku 2012 chcielibyśmy mieć choćby nadzieję, że w nadchodzącym roku ktoś wreszcie ogarnie temat całościowo, stworzy w trybie pilnym praktyczny plan działania, a także zacznie szybko i konsekwentnie wdrażać go w życie. Mamy już wystarczającą ilość analiz – np. tu: „System ochrony zabytków w wybranych krajach europejskich” albo tu: „SYSTEM OCHRONY ZABYTKÓW W POLSCE – ANALIZA, DIAGNOZA, PROPOZYCJE„, czas więc najwyższy aby wyciągnąć z nich praktyczne wnioski i wziąć się po prostu raźnie do roboty. Następna prognoza końca świata (2060) nie usprawiedliwi zaniechań, z którymi mamy do czynienia od wielu lat.

Warto zajrzeć do wpisu – Prowokacja, w którym autor m.in. napisał też tak: „Wydaje się że nie do końca rozumiane są intencje zwykłych miłośników zabytków. Nikt przecież nie domaga się cudów i odbudowy setek zniszczonych pałaców – argument jakim  próbują zdyskredytować te działania przeciwnicy. Przecież chodzi o to, żeby tylko zabezpieczyć to co ocalało dla kolejnych pokoleń. Dać szansę na przyszłość, dać oręż do ręki lokalnym społecznościom, dla których może to być jedyna możliwość zarobku, integracji ze swoim regionem i stworzenia nowej jakości w zapomnianych miejscach. Nic nie zmienią kolejne remonty elewacji zamku na Wawelu lub ładowanie ogromnych funduszy na zamek królewski w Warszawie. To jest bez większego znaczenia dla mieszkańców i turystów, którzy tych zmian nawet nie zauważają tłumnie odwiedzając sztandarowe atrakcje. Ustanowienie programu rządowego, który by stworzył na śląskiej, i nie tylko śląskiej prowincji, punkty zapalne w oparciu o zabytki wydaje się logiczne. W szczególności w czasach gdy na takie działania przeznaczane są fundusze unijne. Szlaki piesze i rowerowe, ścieżki edukacyjne, tablice informacyjne, cykliczne imprezy, zabezpieczenie murów i wycięcie roślinności co pozwoli na wyeksponowanie starych zamków i pałaców, być może nawet iluminacja wybranych obiektów.

O tym i my pisaliśmy też  wielu naszych wpisach. Troska o dziedzictwo historyczne, w tym o zabytki bywa czasem odbierana jako tytułowa prowokacja z powyższego wpisu, ale nawet najmocniejsze słowa w tym temacie to za mało – potrzebne jest szybkie i skuteczne działanie. Koniec świata dla zabytków w Polsce może stać się prawdziwą przepowiednią, o ile dalej będziemy udawać, że problemu nie ma.

O zabytkach pisaliśmy też w innych wpisach:

– Czy zabytki w Polsce przetrwają kolejny sezon?
– Zabytkowe życzenia na każde święta i na co dzień
– Facebook czy Google+ to za mało!
– Krzyżtopór – trwała ruina czy trwały brak koncepcji?
– Czy to już tylko stracone nadzieje dla zamku/pałacu w Pilicy?
– Zamkowe przebudzenie prywatnych inwestorów i nie tylko
– Kolejny mocny film „Zaginiona Hiroszima”
– Ratowanie zabytków – teoria i praktyka, a może referendum?
– Nowe zamki – stare i nowe problemy
– Polska Dolina Loary – start i zamierzenia
– DOLNY ŚLĄSK TO WIĘCEJ NIŻ WROCŁAW
– Konające zabytki – aby nie przegapić ważnych wpisów z Facebooka
– Czy zabytki w Polsce oprócz ludzi z pasją mogą liczyć na bardziej konkretny plan ratunkowy i rzeczywiste wsparcie państwa?
– Zapaść moralna i fizyczna zabytków w Polsce
– Czy to tylko szum informacyjny? Nowe podejście do zabytków w Polsce
– 11.11 – Turystyczna duma i niedosyt
– Apel o sprawiedliwy podział funduszy na ochronę zabytków w Polsce i dalej idące propozycje
– List otwarty do WKZ – chcielibyśmy zapytać o merytoryczne przyczyny, które stwarzają Państwu najwięcej problemów w codziennej pracy przy ochronie zabytków
– Krótka odpowiedź Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach
– Ratownicy zabytków listy piszą, a DWKZ… udaje, że odpowiada

Wycieczkowe podsumowanie roku 2012

Zbliżający się koniec roku 2012 to także dla nas okres pewnych podsumowań.

Z wycieczkowego czy turystycznego punktu widzenia czujemy pewien niedosyt bo nie udało nam się zobaczyć wielu pięknych miejsc, choć z drugiej strony byliśmy w wielu innych, które nas pozytywnie zaskoczyły.

W mijającym roku odwiedziliśmy w sumie ponad 150 miejsc, z których opublikowaliśmy na naszych stronach w internecie 5925 zdjęć i 78 krótkich filmów.

Na poniższym filmie zestawienie miejsc w animacji fotograficznej:

Natomiast filmy z 2012 roku zebraliśmy w oddzielnej liście poniżej w kolejności od najnowszego do najstarszego:

Mapa miejsc odwiedzonych w 2012 roku jest poniżej:

Pokaż Polska’2012’Poland na większej mapie

Mamy nadzieję, że pokazywane przez nas ciekawe miejsca w Polsce przybliżą oglądającym je walory turystyczne naszego pięknego kraju i zachęcą do zaplanowania wielu wycieczek w nadchodzącym 2013 roku.

Pilzno
Pilzno

Wszystkim sympatykom turystycznych wycieczek po Polsce życzymy na święta i w nadchodzącym roku 2013 samych pozytywnych wrażeń w nowo odkrywanych zakątkach Polski.

Krótka odpowiedź Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach

Nasz list otwarty do WKZ wysłany 1.12.2012 do wszystkich Wojewódzkich Konserwatorów Zabytków doczekał się pierwszej odpowiedzi od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach:

Szanowni Państwo,

W odpowiedzi na Państwa zapytanie, informuję, że problematyka funkcjonowania systemu ochrony zabytków w Polsce jest zagadnieniem bardzo złożonym i obszernym, wielokrotnie analizowanym i dyskutowanym w kręgach środowiskowych i publicznych. Dlatego odsyłamy Państwa do wniosków zawartych w licznych publikacjach, materiałach konferencyjnych, raportach i analizach na ten temat (m.in. Raportu na temat funkcjonowania systemu dziedzictwa kulturowego w Polsce po roku 1989, pod red. J. Purchli, Kraków 2008, przygotowanym na zlecenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wraz z aktualizacją raportu z 2010 r. pod red. E. Jagielskiej z Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków). W razie pytań lub wątpliwości w odniesieniu do konkretnych problemów służymy stosownym wyjaśnieniem.

Z poważaniem,

Świętokrzyski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Kielcach

mgr inż. arch. Janusz Cedro

Jędrzejów
Jędrzejów

Zajrzeliśmy więc do wskazanych materiałów. Dokument jest obszerny i wskazuje wiele przyczyn aktualnego stanu ochrony zabytków.

Zacytujemy jedynie kilka z nich.

Kryzys planowania przestrzennego: „Niepokojące wydają się podejmowane inicjatywy prowadzące do obniżenia roli wojewódzkiego konserwatora zabytków w procedurze sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i zastąpienie jego władczych uprawnień kompetencjami niewładczymi w zakresie planowania przestrzennego. W przygotowywanym obecnie projekcie zmian ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wojewódzki konserwator zabytków występuje w roli jednostki opiniującej plan, a nie, jak obecnie – uzgadniającej. Opinia w odróżnieniu do uzgodnienia nie jest postanowieniem wiążącym, który obliguje do wprowadzenia wymaganych zmian i naniesienia wszystkich poprawek z niej wynikających.”

Programy ochrony i opieki nad zabytkami – „Badania stanu realizacji przez gminy ustawowego zadania, jakim jest opracowanie gminnego programu opieki nad zabytkami, przeprowadzone w 2008 r. przez Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków wykazały, że proces ten przebiega bardzo powoli.”

W dokumencie szeroko omówiono zagadnienia związane z edukacją na rzecz dziedzictwa – kilka fragmentów poniżej.

Główne zagadnienia problematyki edukacji na rzecz dziedzictwa kulturowego w Polsce – „do najpilniejszych zadań zaliczono również podjęcie prac nad kompleksowym systemem edukacji na rzecz dziedzictw. Główny ciężar wyznaczania trendów prowadzenia edukacji i podnoszenia wiedzy w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego spoczywa na instytucjach państwowych, tak centralnych, jak i tych na szczeblach lokalnych. Te pierwsze, oprócz prowadzenia kampanii o zasięgu ogólnopolskim organizują ochronę zabytków, współpracując między innymi ze służbami państwowymi, pracującymi na rzecz przeciwdziałania przestępstwom przeciw dziedzictwu kulturowemu. Ważnym elementem tej współpracy jest wsparcie merytoryczne, jak również szkolenia dla służb mundurowych. Centralne instytucje kultury działają także na rzecz podnoszenia poziomu wiedzy pracowników urzędów ochrony zabytków i placówek muzealnych oraz innych zainteresowanych ochroną dziedzictwa kulturowego podmiotów. Systematyczne działania w tym zakresie podjął Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków. Ośrodek przeprowadził rozpoznanie stanu edukacji na rzecz dziedzictwa kulturowego w Polsce, co zaowocowało stworzeniem strategii, określeniem grup docelowych i ich potrzeb, a następnie wypracowaniem projektów edukacyjnych na rzecz dziedzictwa. Wśród głównych należy wymienić: koordynację Europejskich Dni Dziedzictwa w Polsce, organizację szkoleń służb publicznych czy promocję idei wolontariatu na rzecz dziedzictwa kulturowego. KOBiDZ współpracuje także z wyróżniającymi się organizacjami pozarządowymi.

Drugim ważnym szczeblem, na którym prowadzi się edukację na rzecz dziedzictwa jest administracja regionalna. Oprócz prowadzenia polityki kulturalnej zgodnej z miejscowymi potrzebami urzędnicy tego szczebla zarządzają podległymi im instytucjami kultury, m.in. placówkami muzealnymi i ośrodkami kultury. Zajęcia edukacyjne stanowią jeden z istotnych punktów działalności placówek muzealnych. Oferta przede wszystkim jednak koncentruje się na współpracy na linii „muzeum – szkoła” oraz „muzeum – odbiorca indywidualny”, nie uwzględniając wielu innych, bardziej specyficznych grup docelowych, jak np.: „rodzice z dziećmi”, „seniorzy” czy „indywidualny młody odbiorca”. Ważną rolę w propagowaniu kultury odgrywają gminne, dzielnicowe, miejskie oraz wojewódzkie ośrodki kultury. Ich oferta skupia się jednak przede wszystkim na promowaniu współczesnej kultury, ochrona i promocja dziedzictwa kulturowego stanowi jedynie margines ich działań.

Dużą rolę w krzewieniu idei ochrony dziedzictwa odgrywa szkolnictwo powszechne i wyższe. W obowiązującej od 1 września 2009 r. w szkolnictwie powszechnym podstawie rogramowej problematyka szeroko pojętej kultury pojawia się na wszystkich etapach kształcenia, począwszy od wychowania przedszkolnego, a skończywszy na szkolnictwie ponadgimnazjalnym. Każdy nauczyciel powinien realizować podstawę programową, Karta Nauczyciela zakłada jednak dużą swobodę w doborze przez nauczyciela odpowiednich narzędzi. Brak jest informacji, na ile i w jakim zakresie tematyka dziedzictwa kulturowego występuje w ich planach nauczania. Osoby pragnące rozwijać swoją wiedzę w tym zakresie mają do dyspozycji różne kierunki kształcenia na wyższych uczelniach artystycznych, technicznych i uniwersytetach. Proponowaną przez uczelnie wyższe formą zwiększania kwalifikacji w dziedzinie ochrony i zarządzania dziedzictwem kulturowym są także studia podyplomowe i kursy.

Zwraca uwagę aktywność sektora pozarządowego. 1 września 2009 r. w Polsce zarejestrowanych było ok. 75 000 organizacji pozarządowych, z których ok. 13% zajmowało się kulturą i sztuką. W 2004 r. było to ok. 11,5% – z przeprowadzonych wówczas szczegółowych badań wynikało, ze prawie połowa z nich (42%) prowadziła działalność w sferze ochrony zabytków i miejsc pamięci narodowej oraz podtrzymywania tradycji narodowych lub regionalnych.”

Podano także konkretne propozycje działań dla specjalistów (czyli służb konserwatorskich, mundurowych, edukatorów muzealnych, pedagogów, wykładowców),  społeczeństwa oraz właścicieli i zarządców. Na przykład: prowadzenie kampanii społecznej w oparciu o hasła „poznawać, chronić, promować i tworzyć”, ukazującej korzyści wynikające z posiadanego dziedzictwa i roli jaką może ono pełnić w nowoczesnym społeczeństwie obywatelskim lub promocja dobrych praktyk w zakresie pozytywnej roli obywateli na rzecz ochrony i właściwego wykorzystania dziedzictwa, czy też promocja standardów właściwie realizowanej opieki nad zabytkami poprzez organizowanie konkursów dla właścicieli i posiadaczy zabytków dobrze zarządzanych oraz prezentowanie dobrych praktyk w tym zakresie.”

Ochrona krajobrazu kulturowego – „Polska jest stroną  Europejskiej Konwencji Krajobrazowej, której ustalenia opierają się na założeniu, iż krajobraz pełni ważną ogólnospołeczną rolę w wielu dziedzinach: kulturze, ochronie przyrody i sprawach socjalnych. Konwencja wskazuje na konieczność identyfikacji i ochrony krajobrazów charakterystycznych, świadczących o tożsamości miejsca, jednostek i społeczności lokalnej oraz obliguje do ich ochrony, zarządzania i planowania, a także do organizowania europejskiej współpracy w tym zakresie. Gospodarowanie krajobrazem, w tym skuteczność podejmowania działań ochronnych, wymaga stałego umacniania świadomości, a także aktywnego udziału społeczności lokalnych w tych działaniach. Polska jako sygnatariusz konwencji podjęła się m.in. uznać krajobraz za ważny składnik otoczenia ludzkiego i wdrożyć politykę krajobrazową wyznaczoną postanowieniami konwencji, m.in. poprzez włączanie pojęcia krajobrazu w tematykę planowania przestrzennego oraz polityki resortowe mające wpływ na krajobraz. Wdrażanie konwencji w Polsce koordynuje Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. Działania te są jednak mało zaawansowane.”

„Z doświadczeń wojewódzkich konserwatorów zabytków wynika, że w ocenach i raportach sporządzanych na potrzeby planowanych inwestycji zabytkom i krajobrazowi kulturowemu poświęca się znacznie mniej uwagi niż środowisku przyrodniczemu.”

I ważne: „Mając na uwadze, iż przepisy ustawy w ramach ocen oddziaływania na środowisko wskazują na potrzebę określenia także wpływu na zabytki i obszary w krajobrazie o znaczeniu historycznym, kulturowym lub archeologicznym, rekomenduje się zawarcie porozumienia (podpisanie wspólnego stanowiska) pomiędzy Generalnym Konserwatorem Zabytków i Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska o współpracy przy opiniowaniu ocen oddziaływania na środowisko. Porozumienie takie zapewniłoby udział organów, które faktycznie odpowiadają za ochronę dziedzictwa kulturowego, w ocenie zagrożenia jakim może stać się dla tegoż dziedzictwa realizacja polityk, strategii, planów, programów czy konkretnego zamierzenia inwestycyjnego, a także umożliwiłoby przekazywanie sobie wzajemnie informacji o podejmowanych przez te organy działaniach. Porozumienie to zapewniłoby skuteczną realizację zadań wymienionych w ustawie, która do zakresu ochrony środowiska włącza również ochronę zabytków.”

Warto dokładnie zapoznać się z całym dokumentem, gdyż dość dokładnie opisuje aktualny (koniec 2009 roku)  stan w zakresie ochrony dziedzictwa.

Kielce
Kielce

Jednak to czego brakuje w tym dokumencie to propozycje np. rozwiązań podatkowych i zachęt dla firm czy prywatnych inwestorów aby łatwiej i skuteczniej można było podejmować się często bardzo trudnych administracyjnie i kosztowo prac nad ratowaniem ginących obiektów.

W dokumencie podano ciekawe dane o wysokości średniej płacy i ilości etatów w wuoz. W całym kraju na koniec 2009 roku było 751 pracowników wuoz, średnio 46,93 na jeden wuoz, choć etatów było nieco mniej 670,38 – średnio 41,90 na jeden wuoz. Średnia płaca w wuoz to 3613,17 zł.

Czy taka ilość pracowników o takich wynagrodzeniach jest wystarczająca do skutecznego zajmowania się ochroną dziedzictwa?  

Jeśli popatrzy się na ilość zabytków w naszym kraju, zarówno tych nieruchomych (172637) jak i ruchomych (15085), a to tylko część wpisanych do rejestrów do roku 2009, to wydaje się, że choćby z prostego podzielenia liczb 172637 przez 751 dającego wskaźnik pawie 230 zabytków nieruchomych na jednego zatrudnionego i dalej przyjmując, że w roku mamy około 250 dni roboczych, więc na jeden zabytek pracownik wuoz może faktycznie poświęcić około jednego dnia w roku, albo nawet mniej bo musi też zajmować się nie tylko zabytkami nieruchomymi. W przeliczeniu na złotówki (bardzo uproszczonym) na koniec 2009 roku daje to 3613,17 podzielone przez 22 dni robocze w miesiącu dla uproszczenia rachunków, a więc kwotę około 164 złotych na jeden zabytek. Trudno to nam porównać do innych krajów, ale nawet te bezwzględne liczby wydają się bardzo skromne tak czasowo, jak i kwotowo.

Oczywiście nie ma gwarancji, że przy wyraźnym zwiększeniu zarówno liczby pracowników, jak i ich wynagrodzeń sytuacja miałaby się od razu dużo lepiej. To nie jest takie proste równanie. Bo w kontekście wysokości środków przeznaczanych na ochronę dziedzictwa to tylko jeden z wielu problemów. Szczupłość zarówno kadr jak i  funduszy, to bardzo ważny czynnik w ocenie stanu ochrony dziedzictwa. Bez pieniędzy skutecznie wielu obiektów uratować się nie da… Państwo jest ciągle zbyt biedne aby zadbać o wszystkie swoje obiekty historyczne. Trzeba szukać rozwiązań systemowych sprzyjających skutecznemu zainteresowaniu obywateli substancją zabytkową, gdyż bez ich szybko zwiększającego się udziału w inwestycjach w takie obiekty więcej ich zginie, niż przetrwa dla przyszłych pokoleń.

O zabytkach pisaliśmy też w innych wpisach:

– Czy zabytki w Polsce przetrwają kolejny sezon?
– Zabytkowe życzenia na każde święta i na co dzień
– Facebook czy Google+ to za mało!
– Krzyżtopór – trwała ruina czy trwały brak koncepcji?
– Czy to już tylko stracone nadzieje dla zamku/pałacu w Pilicy?
– Zamkowe przebudzenie prywatnych inwestorów i nie tylko
– Kolejny mocny film „Zaginiona Hiroszima”
– Ratowanie zabytków – teoria i praktyka, a może referendum?
– Nowe zamki – stare i nowe problemy
– Polska Dolina Loary – start i zamierzenia
– DOLNY ŚLĄSK TO WIĘCEJ NIŻ WROCŁAW
– Konające zabytki – aby nie przegapić ważnych wpisów z Facebooka
– Czy zabytki w Polsce oprócz ludzi z pasją mogą liczyć na bardziej konkretny plan ratunkowy i rzeczywiste wsparcie państwa?
– Zapaść moralna i fizyczna zabytków w Polsce
– Czy to tylko szum informacyjny? Nowe podejście do zabytków w Polsce
– 11.11 – Turystyczna duma i niedosyt
– Apel o sprawiedliwy podział funduszy na ochronę zabytków w Polsce i dalej idące propozycje
– List otwarty do WKZ – chcielibyśmy zapytać o merytoryczne przyczyny, które stwarzają Państwu najwięcej problemów w codziennej pracy przy ochronie zabytków
– Czas się wziąć do roboty skoro koniec świata nie nastąpił !
– Ratownicy zabytków listy piszą, a DWKZ… udaje, że odpowiada
– Aby nie tylko dziury w ziemi świadczyły o naszej historii.

Zabytki w bajkowym, przedświątecznym nastroju

W gorączce przedświątecznych przygotowań warto choć na chwilę zajrzeć wieczorem w takie miejsca jak te, aby zobaczyć je w odmiennych barwach, niecodziennym oświetleniu czy po prostu bajkowym nastroju…

Warszawa - Plac Zamkowy
Warszawa – Plac Zamkowy

Okolice Starego Miasta w Warszawie w tym roku zadziwiają bardzo na plus.

Warszawa - Zamek Królewski
Warszawa – Zamek Królewski

Przedświąteczne dekoracje to już nie tylko fragmentaryczne elementy, ale pewna bardziej przemyślana wizualnie całość.

Warszawa - choinka przez Zamkiem Królewskim
Warszawa – choinka przez Zamkiem Królewskim

Byliśmy bardzo mile zaskoczenie efektami świetlnymi pojawiającymi się na elewacji Zamku Królewskiego. Podobnie jest na Rynku Starego Miasta, gdzie Syrenka otrzymała swój świetlny ogródek fontann.

Warszawa - Syrenka na Rynku Starego Miasta
Warszawa – Syrenka na Rynku Starego Miasta

I nawet handlowy pomysł na wprowadzenie na rynek chatek z różnego rodzaju okolicznościowymi towarami w tym przedświątecznym nastroju też dobrze się wpasował w całość wystroju i nastroju tego miejsca.

Warszawa - Stare Miasto
Warszawa – Stare Miasto

Świetlna brama to piękne zwieńczenie zarówno wejścia na Stare Miasto, jak i znakomicie podświetlonego Zamku Królewskiego.

Warszawa - Zamek Królewski
Warszawa – Zamek Królewski

Liczni cudzoziemcy spotykani w tej okolicy to chyba dobry dowód na to, że zarówno zadbane zabytki, jak i ich odpowiednia okolicznościowa wizualizacja może przyciągać turystów bardzo skutecznie.

Warszawa - choinka z "prezentami" dla odwiedzających na Placu Zamkowym
Warszawa – choinka z „prezentami” dla odwiedzających na Placu Zamkowym

To także, bardzo dobry „prezent” wizualny dla mieszkańców Warszawy, którzy mogą przyjść tu z całymi rodzinami aby podziwiać piękne kompozycje i grę świateł.

Warszawa - podchoinkowe "prezenty"
Warszawa – podchoinkowe „prezenty”

Idąc dalej w stronę Krakowskiego Przedmieścia spotykamy także pomysłowe dekoracje.

Warszawa - Krakowskie Przedmieście
Warszawa – Krakowskie Przedmieście

Tu dla wszystkich miasto przygotowało ciekawe iluminacje, także na już bezlistnych drzewach.

Warszawa - Krakowskie Przedmieście
Warszawa – Krakowskie Przedmieście

Tu też można spotkać „prezenty” w różnorodnych formach świetlnych.

Warszawa - Krakowskie Przedmieście
Warszawa – Krakowskie Przedmieście

Warto więc przyjść w te miejsca na godzinę lub dwie po zapadnięciu zmroku i pospacerować wśród efektów świetlnych, które za kilka tygodni już znikną…

Zapraszamy na nasz krótki film z 8.12.2012:

Jeśli ktoś chciałby sobie wydrukować kalendarz na rok 2013 z naszymi zdjęciami to poniżej zamieszczamy zdjęcie A4 300dpi (link do zdjęcia w pełnym formacie jest tu – należy po kliknięciu prawym przyciskiem myszki wybrać opcję zapisz link jako i zapisać obrazek na lokalnym dysku, a potem wydrukować go korzystając z dowolnego programu graficznego lub przeglądarki obrazów jpg):

Kalendarz na rok 2013
Kalendarz na rok 2013

Więcej tematycznych kalendarzy na rok 2013 z naszymi zdjęciami dostępnych jest we wpisie: Nowe miejsca i nowe fotografie z letnio-jesiennych wycieczek.

Warto też spojrzeć jak ta okolica wygląda obecnie na mapach Google:

Wyświetl większą mapę