ZAMEK KRÓLEWSKI W OLSZTYNIE KOŁO CZĘSTOCHOWY

Najpiękniej położone polskie zamki (15) – Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Czy miejscowość Przymiłowice kojarzy się z zamkiem? Dla znawców tematów zamkowych oczywiście tak. Ale bardziej znane określenie dla tego zamku to Zamek w Olsztynie (województwo śląskie) albo Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy.

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Pisaliśmy już o dwóch zamkach na szlaku Orlich GniazdZamek Ogrodzieniec w PodzamczuZamek Pieskowa Skała. Zamek w Olsztynie (a raczej jego ruiny) położony jest podobnie do tych opisywanych przez nas wcześniej.  Wapienne wzgórze i wtopiony w nie zamek stwarzają bardzo piękny element krajobrazu.

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Warto stracić trochę kalorii i wspiąć się na łagodne pagórki aby przyjrzeć się dokładniej zamkowemu założeniu. Historycznie pierwsza wzmianka o tym zamku pochodzi z 1306 roku – jak można przeczytać np. w Wikipedii data ta została zawarta w aktach procesu biskupa krakowskiego Jana Muskaty. Proces wytoczony został przez Jakuba Świnkę – arcybiskupa gnieźnieńskiego. Zgodnie z tymi ustaleniami w 2006 roku obchodzono jubileusz 700 lecia zamku.

Jak bywało w wielu podobnych przypadkach zamek wzniesiono na miejscu wczesnośredniowiecznego grodu. Za sprawą Kazimierza Wielkiego w latach 1349-1359 zamek rozbudowano, aby mógł skuteczniej bronić pogranicze śląsko-małopolskie.

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Nazwa Olsztyn pojawia się dopiero w roku 1341. Zamek oprócz funkcji obronnych pełnił także funkcję królewskiego więzienia, co szczególnie odczuł Maćko Borkowic – poznański wojewoda, który osadzony tu został za zorganizowanie spisku przeciw królowi i zmarł w więzieniu skazany na śmierć głodową. Od tego czasu okolice zamku duch wojewody systematycznie nawiedza strasząc jękami i innymi przeraźliwymi dźwiękami oraz brzękiem kajdan.

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

1370 – zamek zostaje przekazany przez Ludwika Węgierskiego w lenno Władysławowi Opolczykowi i staje się ośrodkiem okręgu sądowego.

1391 – Władysław Jagiełło wystąpił przeciw Opolczykowi i po kilkudniowym oblężeniu zdobył zamek. Niedługo później (1406) Olsztynek – jak go wówczas nazywano – został siedzibą starostwa nadawanego najbardziej zasłużonym rodzinom możnowładczym.

1488 – nadanie praw miejskich.

1522 – uzyskanie przywileju na targi i jarmarki.

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Zamek był kilkakrotnie rozbudowywany w XV wieku i przebudowywany, bo mury kruszyły się za sprawą erozji i osuwania się wapiennych skał, na których warownia została posadowiona.

1587 – choć arcyksiążę Maksymilian Habsburg bezskutecznie oblega Olsztyn, to jednak dość mocno go zniszczył.

1656 – to w zasadzie koniec zamku – Szwedzi spustoszyli go do tego stopnia, że od tego momentu obiekt pozostaje w stanie ruiny. Skały wapienne na skutek erozji dopełniły dzieła zniszczenia powodując naruszenia w strukturze murów. W latach 1722-1729 rozebrane zostały dolne partie zamku. Pozyskany w ten sposób budulec wykorzystano do budowy kościoła.

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Zamek był pierwotnie bardzo rozbudowany. Składał się z 3 części: zamku górnego, zamku średniego i zamku dolnego oraz 2 podzamczy od strony południowo-zachodniej i północno-wschodniej. Najstarszy był zapewne zamek górny na skalistym wzgórzu.

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Jego dopełnieniem było zaplecze gospodarcze w postaci zamku średniego. W zamku znajdowały się m.in. wieża bramna i most do zamku górnego,  kaplica zamkowa, kilka pomieszczeń gospodarczych, druga wieża w środku zamku używana jako areszt dla przestępców, stajnia, cegielnia, domy rzemieślników,  młyn, stajnie, kuźnia. Potem – na początku XVI wieku – powstał jeszcze zamek dolny i utworzono dwa gospodarcze podzamcza. Dla ich obrony powstały dodatkowe mury i fosy.

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Teraz zamek dostępny jest dla turystów, więc każdy przy odrobinie wysiłku może i powinien zobaczyć ten piękny przykład gotyckiej budowli zamkowej typu wyżynnego.

Niektóre imprezy międzynarodowe (1992-1993 i 1995-1998) prezentujące efekty pirotechniczne i laserowe doprowadziły do zawalenia się fragmentu muru zamkowego. Konserwator zabytków wydał więc zakaz organizowania tego typu imprez. Ale dla wielbicieli zamków nie może to być żadną przeszkodą aby przyjechać do Olsztyna i w atmosferze średniowiecznych tajemnic obejść zamkowe wzgórze, wdrapać się na jego szczyt aby z bliska zobaczyć skutki upływy czasu i działania sił natury na wapiennych skałach będących naturalnym budulcem tej warowni. Można też wejść na wieżę widokową i podziwiać piękny widok na okolice zamku.

Okolice olsztyńskiego zamku
Okolice olsztyńskiego zamku

Więcej zdjęć zamku można zobaczyć na naszych stronach:

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2000-0.php

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2003-3.php

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2012-8.php

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2016-19.php

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Więcej praktycznych informacji można znaleźć na stronie zamku:

http://www.zamekolsztyn.pl

Okolice zamku pełne są ciekawych miejsc turystycznych: Sokole Góry – rezerwat przyrody, Jaskinia Olsztyńska i Jaskinia Wszystkich Świętych – największy i najciekawszy system jaskiń na Jurze, Jaskinia pod Sokolą Górą, Jaskinia Studnisko, Jaskinia Urwista, Jaskinia Koralowa, Góry Towarne,  Kusięta – jezioro krasowe, strefa połączonych ze sobą obniżeń terenu – Kusięta Uwał, Pańska Góra, Zielona Góra. Do tego występujące tu dziki, sarny, lisy, borsuki, myszołowy, dzięcioły czarne, wilgi, padalce i wiele innych. Chyba nie trzeba więcej zachęcać! Spakuj się i ruszaj do olsztyńskiego zamku i jego pobliskich atrakcji.

Ze względu na okres Świąt Wielkanocnych wszystkim czytelnikom naszego blogu życzymy przede wszystkim wszelkiej pomyślności dla Was i Waszych rodzin, a także udanych wycieczek w najpiękniejsze regiony Polski (a praktycznie wszędzie znajdziemy coś interesującego i wartego zobaczenia).

Zapraszamy także na nasz krótki film:

Przeczytaj także inne wpisy:

Najpiękniej położone polskie zamki (3) - Lidzbark Warmiński
Zamki w rejonach górskich często położone są na szczytach różnych wzniesień, na ogół dość trudno dostępnych. Takie miejsca wybierano specjalnie właśni...
Czy zabytki w Polsce przetrwają kolejny sezon?
Nagle przyszło wiosenne ciepło i słońce. Pogrążeni jeszcze w zimowej drzemce turyści – ci bardziej letni – przecierają oczy ze zdumienia: czy w tym ro...
Zapaść moralna i fizyczna zabytków w Polsce
Planowanie jest przydatne w każdej dziedzinie życia, także w odniesieniu do problematyki ochrony dziedzictwa narodowego, w tym zabytków.  Szukaliśmy o...
Kliczków, Olandia i Nowa Wieś - trzy uratowane obiekty zabytkowe z nowymi certyfikatami
6 i 7 kwietnia zakończyły się kolejne głosowania w naszym konkursie: „Doceniony przez społeczność Uratowanych obiektów zabytkowych w Polsce”. Do gro...
Piękno krajobrazu i miejsca na wypoczynek – Paprotki, Brożówka – czyli Mazury z bliska
Kiedy zastanawiamy się gdzie chcielibyśmy spędzić trochę czasu na urlopie lub podczas weekendowych wycieczek najczęściej przychodzą nam do głowy miejs...
Propozycje zmian do projektu Krajowego Programu Ochrony Zabytków i Opieki nad Zabytkami na lata 2013-2016
Publikujemy dzisiaj dokument pod tytułem: „Propozycje do Projektu Krajowego Programu Ochrony Zabytków i Opieki nad Zabytkami na lata 2013-2016” opraco...
Wyrok na zabytki?
Czytając informacje o bardzo łagodnym potraktowaniu podpalaczy Kościoła Pokoju w Jaworze (Łagodna kara dla chuliganów, którzy podpalili Kościół Pokoju...
Wycieczkowe podsumowanie roku 2013
Grudzień nastraja do pewnych podsumowań minionego roku, więc i my publikujemy nasz „doroczny raport”. Pomimo mało zachęcającej czasami aury, szczegól...
Fanom pięknych i ciekawych miejsc w Polsce pod choinkę
Każda okazja jest dobra aby pokazywać i pisać o pięknych i ciekawych miejscach w Polsce. Szczególnie wtedy gdy nastaje czas obdarowywania prezentami. ...
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy - dopełnienie krajobrazu Jury
O tym pięknym zamku pisaliśmy ponad 5 lat temu tutaj. Co jakiś czas powracamy tu ponownie, bo krajobraz Jury Krakowsko-Częstochowskiej przyciąga bardz...

Dodaj komentarz