Najpiękniej położone polskie zamki (16) – Zamek w Janowcu

Malowniczo położony na skarpie wiślanej zamek w Janowcu (mapa: Janowiec) jest jednym z młodszych zamków – wybudowano go w latach 1508-1526. Do dzisiaj z zamku zachowały się nieliczne zabudowania i dość mocno zrujnowane mury.

Zamek w Janowcu
Zamek w Janowcu

Jest on jednak bardzo chętnie odwiedzany przez turystów z racji swojego położenia w centralnej Polsce, a także ze względu na bliskie sąsiedztwo innej, bardziej znanej atrakcji turystycznej – Kazimierza Dolnego. Dla tych, którzy odwiedzają Kazimierz Dolny, Janowiec wyda się oazą spokoju, choć i tu turystów nie brakuje.

Zamek w Janowcu
Zamek w Janowcu

Z Kazimierza Dolnego do Janowca najkrótsza droga prowadzi przez przeprawę promową, choć czasami przy wyższym stanie wody w Wiśle droga ta nie jest dostępna.

Wisła - widok z Kazimierza Dolnego
Wisła – widok z Kazimierza Dolnego

Prom sam w sobie jest sporą atrakcją, więc warto odbyć nim kilkuminutową podróż przez Wisłę. A panorama Kazimierza Dolnego, albo przy odwrotnej kolejności widok zamku w Janowcu, wynagrodzi tą dla niektórych być może ryzykowną podróż wodną.

Zamek w Janowcu
Zamek w Janowcu

Historię zamku pokazują poniższe zdjęcia – pierwsze w języku polskim, drugie po angielsku:

Historia zamku w Janowcu
Historia zamku w Janowcu
History of the castle in Janowiec
History of the castle in Janowiec

a ewentualne uzupełnienie można znaleźć np. w Wikipedii lub na stronie Muzeum Nadwiślańskiego.

Ciekawostką wartą podkreślenia jest fakt, że po II wojnie światowej był to przez wiele lat jedyny zamek prywatny w Polsce Ludowej.

Zamek w Janowcu
Zamek w Janowcu

Obecnie powoli odbudowywany jest miejscem prawie zaczarowanym… Chętnie bywają tu młode pary wykonując pamiątkowe zdjęcia ślubne. Tym bardziej, że oprócz samego zamku na terenie przyzamkowym znajduje się też mały skansen ze szczególnie fotogenicznym dworem z Moniak:

Dwór z Moniak
Dwór z Moniak
Dwór z Moniak
Dwór z Moniak

Jeśli więc chcecie spędzić czas w tych pięknych i historycznie ciekawych miejscach możecie jeszcze zobaczyć więcej zdjęć na naszych stronach:

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2001-18.php

oraz

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2007-3.php

a zdjęcia z roku 2011 dostępne są tutaj:
http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2011-16.php

Zapraszamy także na film z Janowca:

a potem nie pozostaje już nic innego jak zaplanować kolejną fajną wycieczkę.

Zaplanuj swoje weekendowe lub urlopowe wycieczki po Polsce

Poland - map of interesting places = Polska - mapa ciekawych miejsc
Z myślą o turystach, którzy nie mogą się jeszcze zdecydować gdzie się wybrać w weekend majowy albo na urlop zaktualizowaliśmy naszą mapę 200 atrakcji turystycznych:


Pokaż Poland – map of interesting places = Polska – mapa ciekawych miejsc na większej mapie

Przypominamy także, że na bieżąco (po każdym wpisie na naszym facebookowym profilu) aktualizujemy mapę z miejscami pokazywanymi w naszych albumach na Facebooku:

Pokaż Polska – mapa pięknych i interesujących miejsc zamieszczonych na stronie: http://www.facebook.com/tripsoverpoland = Poland – Map of beautiful and interesting places appearing on page: http://www.facebook.com/tripsoverpoland na większej mapie

Oprócz map możecie skorzystać z naszych wyszukiwarek: odwiedzonych miejsc i obszarowej.

Mamy nadzieję, że mapy i wyszukiwarki ułatwią Państwu zaplanowanie pobytów w ciekawych regionach Polski.

Najpiękniej położone polskie zamki (15) – Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Czy miejscowość Przymiłowice kojarzy się z zamkiem? Dla znawców tematów zamkowych oczywiście tak. Ale bardziej znane określenie dla tego zamku to Zamek w Olsztynie (województwo śląskie) albo Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy.

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Pisaliśmy już o dwóch zamkach na szlaku Orlich GniazdZamek Ogrodzieniec w PodzamczuZamek Pieskowa Skała. Zamek w Olsztynie (a raczej jego ruiny) położony jest podobnie do tych opisywanych przez nas wcześniej.  Wapienne wzgórze i wtopiony w nie zamek stwarzają bardzo piękny element krajobrazu.

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Warto stracić trochę kalorii i wspiąć się na łagodne pagórki aby przyjrzeć się dokładniej zamkowemu założeniu. Historycznie pierwsza wzmianka o tym zamku pochodzi z 1306 roku – jak można przeczytać np. w Wikipedii data ta została zawarta w aktach procesu biskupa krakowskiego Jana Muskaty. Proces wytoczony został przez Jakuba Świnkę – arcybiskupa gnieźnieńskiego. Zgodnie z tymi ustaleniami w 2006 roku obchodzono jubileusz 700 lecia zamku.

Jak bywało w wielu podobnych przypadkach zamek wzniesiono na miejscu wczesnośredniowiecznego grodu. Za sprawą Kazimierza Wielkiego w latach 1349-1359 zamek rozbudowano, aby mógł skuteczniej bronić pogranicze śląsko-małopolskie.

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Nazwa Olsztyn pojawia się dopiero w roku 1341. Zamek oprócz funkcji obronnych pełnił także funkcję królewskiego więzienia, co szczególnie odczuł Maćko Borkowic – poznański wojewoda, który osadzony tu został za zorganizowanie spisku przeciw królowi i zmarł w więzieniu skazany na śmierć głodową. Od tego czasu okolice zamku duch wojewody systematycznie nawiedza strasząc jękami i innymi przeraźliwymi dźwiękami oraz brzękiem kajdan.

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

1370 – zamek zostaje przekazany przez Ludwika Węgierskiego w lenno Władysławowi Opolczykowi i staje się ośrodkiem okręgu sądowego.

1391 – Władysław Jagiełło wystąpił przeciw Opolczykowi i po kilkudniowym oblężeniu zdobył zamek. Niedługo później (1406) Olsztynek – jak go wówczas nazywano – został siedzibą starostwa nadawanego najbardziej zasłużonym rodzinom możnowładczym.

1488 – nadanie praw miejskich.

1522 – uzyskanie przywileju na targi i jarmarki.

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Zamek był kilkakrotnie rozbudowywany w XV wieku i przebudowywany, bo mury kruszyły się za sprawą erozji i osuwania się wapiennych skał, na których warownia została posadowiona.

1587 – choć arcyksiążę Maksymilian Habsburg bezskutecznie oblega Olsztyn, to jednak dość mocno go zniszczył.

1656 – to w zasadzie koniec zamku – Szwedzi spustoszyli go do tego stopnia, że od tego momentu obiekt pozostaje w stanie ruiny. Skały wapienne na skutek erozji dopełniły dzieła zniszczenia powodując naruszenia w strukturze murów. W latach 1722-1729 rozebrane zostały dolne partie zamku. Pozyskany w ten sposób budulec wykorzystano do budowy kościoła.

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Zamek był pierwotnie bardzo rozbudowany. Składał się z 3 części: zamku górnego, zamku średniego i zamku dolnego oraz 2 podzamczy od strony południowo-zachodniej i północno-wschodniej. Najstarszy był zapewne zamek górny na skalistym wzgórzu.

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Jego dopełnieniem było zaplecze gospodarcze w postaci zamku średniego. W zamku znajdowały się m.in. wieża bramna i most do zamku górnego,  kaplica zamkowa, kilka pomieszczeń gospodarczych, druga wieża w środku zamku używana jako areszt dla przestępców, stajnia, cegielnia, domy rzemieślników,  młyn, stajnie, kuźnia. Potem – na początku XVI wieku – powstał jeszcze zamek dolny i utworzono dwa gospodarcze podzamcza. Dla ich obrony powstały dodatkowe mury i fosy.

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Teraz zamek dostępny jest dla turystów, więc każdy przy odrobinie wysiłku może i powinien zobaczyć ten piękny przykład gotyckiej budowli zamkowej typu wyżynnego.

Niektóre imprezy międzynarodowe (1992-1993 i 1995-1998) prezentujące efekty pirotechniczne i laserowe doprowadziły do zawalenia się fragmentu muru zamkowego. Konserwator zabytków wydał więc zakaz organizowania tego typu imprez. Ale dla wielbicieli zamków nie może to być żadną przeszkodą aby przyjechać do Olsztyna i w atmosferze średniowiecznych tajemnic obejść zamkowe wzgórze, wdrapać się na jego szczyt aby z bliska zobaczyć skutki upływy czasu i działania sił natury na wapiennych skałach będących naturalnym budulcem tej warowni. Można też wejść na wieżę widokową i podziwiać piękny widok na okolice zamku.

Okolice olsztyńskiego zamku
Okolice olsztyńskiego zamku

Więcej zdjęć zamku można zobaczyć na naszych stronach:

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2000-0.php

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2003-3.php

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2012-8.php

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2016-19.php

Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy
Zamek Królewski w Olsztynie koło Częstochowy

Więcej praktycznych informacji można znaleźć na stronie zamku:

http://www.zamekolsztyn.pl

Okolice zamku pełne są ciekawych miejsc turystycznych: Sokole Góry – rezerwat przyrody, Jaskinia Olsztyńska i Jaskinia Wszystkich Świętych – największy i najciekawszy system jaskiń na Jurze, Jaskinia pod Sokolą Górą, Jaskinia Studnisko, Jaskinia Urwista, Jaskinia Koralowa, Góry Towarne,  Kusięta – jezioro krasowe, strefa połączonych ze sobą obniżeń terenu – Kusięta Uwał, Pańska Góra, Zielona Góra. Do tego występujące tu dziki, sarny, lisy, borsuki, myszołowy, dzięcioły czarne, wilgi, padalce i wiele innych. Chyba nie trzeba więcej zachęcać! Spakuj się i ruszaj do olsztyńskiego zamku i jego pobliskich atrakcji.

Ze względu na okres Świąt Wielkanocnych wszystkim czytelnikom naszego blogu życzymy przede wszystkim wszelkiej pomyślności dla Was i Waszych rodzin, a także udanych wycieczek w najpiękniejsze regiony Polski (a praktycznie wszędzie znajdziemy coś interesującego i wartego zobaczenia).

Zapraszamy także na nasz krótki film:

Najpiękniej położone polskie zamki (14) – Nowy Wiśnicz

Kiedy w 2000 roku po raz pierwszy odwiedziliśmy ten zamek urzekł on nas swoim wyniosłym położeniem nad miastem:

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

na wzgórzu, a raczej cyplu porośniętym lasem nad rzeką Leksandrówką.

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

Warto zatrzymać się w drodze do zamku na jednym ze wzgórz przed miastem aby w pełni docenić widok i lokalizację zamku.

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

Leksykon zamków w Polsce pisze o podsumowaniu wyników badań archeologiczno-architektonicznych jakiego dokonali E.Dworaczyński i W.Niewalda w latach 70 XX wieku: „początki zamku wiążą się ściśle z działalnością gospodarczą Kmitów herbu Szreniawa, którzy około połowy XIV wieku zaczęli tworzyć wokół Wiśnicza klucz posiadłości ziemskich. Wzniesiony prawdopodobnie w tym czasie zamek pełnił zatem funkcję obronnej rezydencji właścicieli majątku. I skracając nieco – prawdopodobnie fundatorem warownej siedziby był Jan Kmita starosta sieradzki, ruski i krakowski. Co ciekawe – pojawiające się w literaturze wiadomości o istnieniu w Wiśniczu przed połową XIV wieku warownego obiektu, przejętego jakoby przez Kmitów, są oparte  wyłącznie na domysłach.

Zamek, otoczony fortyfikacjami bastionowymi, zaprasza do zwiedzania począwszy od bramy wjazdowej z początków XVII wieku.

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

Budowla imponuje czterema basztami w narożach

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

oraz solidnymi murami.

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

Wejście do wnętrz znajduje od strony północnej:

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

Ciekawie wygląda arkadowy dziedziniec:

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

a także kaplica zamkowa:

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

Magnaci lubili się bawić, więc mieli też przestronną salę balową:

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

Wikipedia podaje informacje na temat kolejnych właścicieli zamku – od Kmitów, poprzez Barzów i Stadnickich, aż po rok 1593 kiedy to Sebastian Lubomirski kupił posiadłość, a potem w latach 1615-1621 jego syn Stanisław rozpoczął rozbudowę w stylu barokowym według projektu, który opracował Maciej Trapola – architekt włoskiego pochodzenia.

Potop szwedzki (1655-1660) zastał zamek bez dowódcy zgromadzonego w nim wojska, które oddało warownię bez walki. Nie uchroniło to jednak zamku od zniszczeń i grabieży. Gdy Szwedzi opuścili zamek Lubomirscy postanowili go odbudować, ale mimo podjętych prac nie został w pełni odrestaurowany.

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

Od połowy XVIII wieku kolejny wielki polski ród Sanguszków przejął na własność Zamek. Potem trafiał też w ręce znakomitych i bogatych rodów Potockich i  Zamoyskich.
W okresie zaborów zamek zaczął podupadać, a w roku 1831 po pożarze został ostatecznie opuszczony.

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

Od całkowitej ruiny uchroniło zamek na początku XX wieku Zjednoczenie Rodowe Lubomirskich, które w 1901 roku odkupiło go i rozpoczęło prace remontowe trwające do momentu wybuchu II wojny światowej. Po wojnie zamek przeszedł na własność państwa. Architekt i konserwator zabytków Alfred Majewski absolwent Politechniki Lwowskiej, który w latach 1933-1939 prowadził prace konserwatorskie na terenie historycznych zamków Wołynia i Galicji, od roku 1949 kierował pracami zmierzającymi do gruntownej odbudowy wiśnickiego zamku, mającymi mu przywrócić dawny wygląd.

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

Zgodnie z informacją ze strony:  zamek w Nowym Wiśniczu powrócił do rodu Lubomirskich, a w budynku, w którym niegdyś mieścił się „Zakład Ubogich” zlokalizowano Muzeum Ziemi Wiśnickiej.

Wiśnicki zamek to przykład budowli określanej jako palazzo in fortezza – czyli pałacu w środku fortecy.

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

Bardzo solidnie zbudowany pałac otoczony został kamiennymi fortyfikacjami z pięcioma narożnymi bastionami. Sam pałac zawiera elementy wielu stylów: gotyckie baszty narożne, renesansowa baszta Bony i arkadowy dziedziniec wewnętrzny, barokowa trzykondygnacyjna kaplica zamkowa bogato zdobiona malowidłami i sztukateriami.

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

Obecnie zamek jest w bardzo dobrym stanie, we wnętrzach można obejrzeć m.in. stylowe meble, rysunki i szkice Nikifora, kolekcje dzieł wiśnickich malarzy: Stanisława Klimowskiego, ks. Stanisława Nowaka, ludowego malarza Mariana Rojka i wiele innych ciekawych eksponatów medalierskich, rzeźbiarskich, witraże, projekty ołtarzy. Oprócz sali balowej obejrzeć można też salę plafonową z pozłacanym sufitem – poniżej zdjęcie z roku 2000:

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

A w kaplicy zamkowej można zobaczyć sarkofagi:

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

Zamek pięknie prezentuje się o każdej porze roku, jednak my lubimy go najbardziej w słońcu z początku maja:

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz

Więcej zdjęć zamku można zobaczyć na naszych stronach:

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2000-4.php

oraz

http://tripsoverpoland.pl/index.php?s=2008-15.php

Zapraszamy także do obejrzenia naszego krótkiego filmu:


oraz prezentacji 3D:

Ciekawe informacje o zamku znajdziecie też na stronie: http://bochenskie.republika.pl/zamek.html

Nowy Wiśnicz
Nowy Wiśnicz